همشهری آنلاین – گروه سیاسی: از طرح ادعای محاصره اقتصادی کامل ایران و ناتوانی تهران در ادامه مسیر گرفته تا کاهش حداکثری صادرات نفت و «وضعیت بد» اقتصاد ایران، از جمله لفاظی‌های اخیر دونالد ترامپ علیه تهران در ماه‌های پس از برقراری محاصره دریایی دوم بوده‌است.
تصویرسازی‌های ضدایرانی ترامپ در حالی است واقعیت‌های میدانی، حداقل از منظر تاب‌آوری فعالیت‌های اقتصادی، استمرار فروش نفت، مدیریت بازار ارز و تأمین کالاهای اساسی مردم، نشان‌دهنده روایت متفاوتی است؛ روایتی که فاصله معناداری با ادعای ترامپ با محوریت «اقتصاد فروپاشیده ایران» دارد.
در شرایطی کنونی موضوع هزینه‌های ایجاد شده ناشی از تحریم و محاصره نیست، بلکه «گزاره محوری» این است که فشارهای چندوجهی و حداکثری دولت آمریکا، نتوانسته‌اند اقتصاد ایران را از حرکت بازدارند و «کلان‌اهداف» سیاسی واشنگتن در «جنگ اقتصادی» جاری محقق نشده‌است.
رویاهای ترامپ درباره ایران
به‌دنبال آغاز محاصره دریایی دوم، رئیس‌جمهور آمریکا و همچنین دیگر مقام‌های کاخ‌سفید بارها درباره اثربخشی محاصره اقتصادی، کاهش فروش نفت جمهوری‌اسلامی و همچنین «اقتصاد فروپاشیده» ایران دست به لفاظی‌های گسترده‌ای زده‌اند:
۲۲تیرماه
- ترامپ در تروث‌سوشال: تنگه‌هرمز باز است و باز خواهد ماند (با یا بدون ایران)، اما کشتی‌های ایرانی یا مشتریان ایران متوقف می‌شوند.
۱۱ مردادماه
- ترامپ در تروث سوشال: ایران با تورم بی‌سابقه و سقوط پرشتاب ارزش پول ملی خود مواجه است؛ این نشان می‌دهد فشارهای اقتصادی به ثمر نشسته است.
۱۸ مردادماه
- ترامپ در گفت‌وگو با آکسیوس: ترامپ تا ایران در وضعیت اقتصادی بسیار بدی قرار دارد و منابع مالی لازم برای پرداخت حقوق نیروهای خود را ندارد.
۲۴ مردادماه
- ترامپ در مصاحبه با آکسیوس:
- ایران ازنظر اقتصادی در وضعیت «بسیار بدی» قرار دارد و پولی برای پرداخت به نیروهایش ندارد.
- محاصره دریایی آمریکا بحران اقتصادی ایران را تشدید کرده و روزانه «صدها میلیون دلار» خسارت می‌زند.
۲۹ مردادماه
- ترامپ در تروث سوشال: نیروی‌دریایی ایران از بین رفته، نیروی‌هوایی آن منهدم شده، کارخانه‌های نظامی به ویرانه تبدیل شده‌اند و ارزش پول ملی این کشور سقوط کرده‌است.
۲ شهریورماه
- ترامپ در تروث سوشال: ایران در حال فروپاشی کامل است.
۵ شهریورماه
- ترامپ خطاب به خبرنگار الجزیره: ما در حال پیروزی بزرگی هستیم. آنها تورم عظیمی دارند و اقتصادشان در حال فروپاشی است.
۶ شهریورماه
- ترامپ در تروث‌سوشال: ایران کشوری شکست‌خورده و در حال فروپاشی است.
۲۳ شهریورماه
- ترامپ در تروث سوشال: جمهوری‌اسلامی یک حکومت در حال فروپاشی است و به شدت و به سرعت می‌خواهد با آمریکا به توافق برسد.
۳۱ شهریورماه
- ترامپ در سخنرانی مجمع عمومی سازمان ملل: اقتصاد ایران نابود شده است؛ تنها چیزی که نابود نشده، تورم‌شان است.
۴ مهرماه
- ترامپ در کاخ سفید: تهران می‌خواهد فوراً تنگه را باز کند، چون دارند خیلی بد می‌بازند و در حال مرگ هستند. پولی به آنها نمی‌رسد و الان هیچ پولی ندارند. محاصره آمریکا دیوار فولادی است که سبب قطع درآمد ایران شده‌است.
۵ مهرماه
- اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا در گفت‌وگو با فاکس‌نیوز: حکومت ایران تا دو هفته دیگر آخرین محموله‌های نفتی خود را به چین تحویل می‌دهد و پس از آن، چیزی برای مبادله نخواهد داشت.
۸ مهرماه
- ترامپ در کاخ سفید: اقتصاد ایران وضعیت مناسبی ندارد و تورم در این کشور به بیش از ۳۰۰ درصد رسیده است.
۱۰ مهرماه
- ترامپ در سخنرانی انتخاباتی: ایرانی‌ها یا کار بسیار درست و هوشمندانه‌ای انجام می‌دهند، یا مدت زیادی دوام نخواهند آورد.
۱۱ مهرماه
- اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا در گفت‌وگو با آکسیوس: ایران دیگر نفتی روی آب ندارد و درآمدی از فروش نفت نخواهد داشت.
۱۳ مهرماه
- اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا در ایکس: عملیات طرد اقتصادی ایران در حال نتیجه دادن است. ارزش ریال به پایین‌ترین سطح تاریخی رسیده و جمهوری‌اسلامی در ماه گذشته هیچ نفت خامی در نفتکش‌ها بارگیری نکرده است.
- مهرماه
- ترامپ در گفت‌وگو با رسانه‌ها:
- وضعیت اقتصادی حکومت ایران به حدی وخیم است که وزیر نفت‌شان استعفا داده است.
- وزیر نفت ایران که استعفا داده، گفته ما هیچ اقتصاد و نفتی نداریم؛ هیچ چیزی نداریم.
تاب‌آوری اقتصاد ایران
ادعاها و لفاظی‌های ترامپ و مقام‌های ارشد آمریکایی با محوریت «فروپاشی اقتصاد ایران» در حالی است که بررسی واقعیت‌های میدانی، بیش از هر چیز نشان‌دهنده تاب‌آوری اقتصاد ایران در برابر تهاجم همه‌جانبه در چارچوب «جنگ اقتصادی» است.
مدیریت بازار ارز
با وجود حساب ویژه‌ای که ترامپ و کاخ‌سفید روی «جنگ ارزی» علیه ایران باز کرده بودند، اما ارزیابی‌ها از تلاش دولت برای مدیریت بازار ارز حکایت دارد.
۳۱ مردادماه
- اطلاعیه بانک مرکزی:
- ذخایر ارزی بانک مرکزی از محل خرید ارز از بازار داخلی و جمع‌آوری مازاد عرضه ارز، میلیارد دلار ۴.۵ میلیارد دلار افزایش داشته‌است.
۸ مهرماه
- اطلاعیه بانک مرکزی:
- یک میلیارد دلار ارز به بازار عرضه شد.
- هر ایرانی می‌تواند ۱۰ هزار دلار بخرد.
- برای عرضه تا ۲ میلیارد دلار اسکناس ارز برنامه‌ریزی شده‌است.
۸ مهرماه
- برخورد با اخلالگران بازار:
- دادستانی تهران به ضابطان قضایی دستور داد با انجام کار دقیق اطلاعاتی و میدانی عوامل اخلال در بازار ارز، اعم از عوامل میدانی و فضای مجازی را شناسایی و ضمن معرفی به مراجع قضایی مورد برخورد جدی و قانونی قرار دهند.
۹ مهرماه
- توقف قیمت‌سازی در فضای مجازی:
- براساس آخرین آمارهای موجود، در طرح برخورد با قیمت‌گذاری کاذب ارز، تاکنون ۵۱صفحه شناسایی و ۲۴صفحه با دستور قضایی توقیف شده‌اند. همچنین معاملات شبانه تتر ممنوع و نرخ‌گذاری در تابلوی یکی از صرافی‌های بزرگ رمزارز تا اطلاع ثانوی لغو شده‌است.
۱۳ مهرماه
- عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی:
- بانک مرکزی بر اساس اختیارات قانونی خود، برای مدیریت و ساماندهی بازار ارز هر اقدامی که ضروری باشد را قاطعانه انجام خواهد داد.
۱۴ مهرماه
- عبدالناصر همتی، مدیرکل بانک مرکزی:
- بانک مرکزی براساس سناریوهای مختلف دشمن، برای شرایط مختلف، واکنش‌ها و برنامه‌های متفاوتی دارد.
- اقتصاد ایران با این فشار روانی آمریکا نمی‌شکند.
- روند تامین ارز مورد نیاز اقتصاد کشور از ابتدای امسال بسیار خوب بوده‌است.
- از اول سال تا نیمه مهرماه ۲۴.۹ میلیارد دلار تامین ارز کردیم.
- ثبات نسبی چند روز اخیر به معنای کف‌سازی برای نرخ فعلی نیست و نمی‌توان این سطح قیمتی را نرخ پایدار بازار تلقی کرد.
تامین پایدار کالاهای اساسی
با وجود جنگ اقتصادی گسترده علیه ایران، طرح «تورم صفر کالاهای اساسی» که ازسوی شهرداری تهران کلید خورده، از جمله اقدام‌های راهبردی در راستای تامین پایدار کالاهای اساسی مورد نیاز مردم است که قرار شده در سراسر کشور اجرایی شود.
- طرح: «تورم صفر»؛ تثبیت قیمت بخشی از اقلام مصرفی خانوارها
- راهبرد: تثبیت قیمت ۱۲ قلم کالای اساسی مردم تا پایان سال‌جاری
- محورها:
- اجرای این طرح در ۱۰۸میدان میوه و تره‌بار به‌صورت حضوری
- کلید خوردن طرح از ۱۱ مهرماه در ۱۸فروشگاه شهروند
- مرحله اول: ۱۲قلم کالای ضروری، از جمله: برنج، گوشت، انواع حبوبات، ماکارونی، سویا، خرما، شکر و روغن آغاز شده است.
- از آبان‌ماه ۳ کالای حیاتی دیگر شامل مرغ، رب گوجه‌فرنگی و پنیر به این بسته اضافه می‌شود.
- این طرح همه نیازهای پروتئینی، هیدروکربنی و فیزیولوژیک طبیعی خانواده‌ها را به‌طور کامل پوشش می‌دهد.
- قیمت این اقلام تا ۶ماه آینده به هیچ وجه افزایش نمی‌یابد.
- نکته ویژه: با دستور رئیس‌جمهور، کمیته‌ای ۷ نفره برای اجرایی‌سازی سراسری طرح «تورم صفر» تشکیل شده‌است.
استمرار جریان فروش نفت ایران
اگرچه آمریکایی‌ها مدعی‌اند صادرات نفت ایران را به صفر رسانده‌اند، اما واقعیت‌های میدانی حکایت دیگری دارد:
- رکوردشکنی فروش نفت ایران در شهریورماه:
- فروش نفت ایران در شهریور امسال از ۳ میلیارد دلار فراتر رفته‌است.
- این رقم بیشترین میزان ماهانه در ۲ سال گذشته است.
- چین بزرگ‌ترین مشتری نفت ایران و ایران بزرگ‌ترین صادرکننده دریایی نفت به چین است.
- براساس آمار سازمان برنامه، درآمد نفتی ایران، تاکنون بیش‌تر از سقف بودجه محقق شده‌است.
- گزارش الجزیره درباره بازار جدید برای صادرات نفت ایران (۱۵ مهرماه) :
- کشورهای آسیای مرکزی خرید نفت از ایران را آغاز کرده‌اند.
- درپی تشدید حملات اوکراین به زیرساخت‌های انرژی روسیه، منابع سوخت روسیه که این کشورها مدت‌ها به آن وابسته بودند، رو به اتمام گذاشته است.
- در ماه اوت، تاجیکستان اعلام کرد دریافت نفت و فراورده‌های نفتی از ایران را آغاز کرده است.
- تهران در ماه اوت توافق کرد یک پالایشگاه مشترک در قرقیزستان احداث و نفت خام مورد نیاز این کشور را تامین کند.
پاسخ پاک‌نژاد به ترامپ
رئیس‌جمهور آمریکا روز چهارشنبه درحالی مدعی شد وزیر نفت مستعفی ایران گفته «نفتی برای فروش نداریم» که واکنش محسن پاک‌نژاد به این ادعا جالب توجه است:
۱۵ مهرماه
- محسن پاک‌نژاد، وزیر پیشین نفت:
- استعفای من هیچ ارتباطی با ادعاهای شب گذشته ترامپ ندارد.
- پاک‌نژاد، سرباز وطن و یکی از میلیون‌ها جان‌فدای ایران عزیز است.
- اگرچه تنها چند ماه پس از تصدی وزارت نفت ازسوی دشمن شماره یک مردم ایران تحریم شدم، اما به لطف خدا، فرایند تولید و صدور نفت ایران با همت کارکنان غیور صنعت نفت حتی در شرایط تحریم و محاصره هم ادامه یافت.
- ضربه سختی خورده‌اند، طبیعی است به طرح این‌گونه ادعاهای دروغین پناه ببرند.
اولویت اصلی کشور
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس روز دوشنبه در دیدار با سردار احمدرضا رادان، فرماندهی انتظامی کشور به بیان نکات مهمی درباره اولویت‌های راهبردی امروز کشور پرداخت؛ از جمله:
- طراحی و نقشه دشمن نشان می دهد که اولویت اصلی ما باید تلاش برای ارتقای تاب آوری اقتصادی و تامین امنیت داخلی باشد.
- آمریکایی‌ها فشار جدی و اساسی علیه ایران را به موضوع‌های اقتصادی و برهم زدن امنیت داخلی کشور متمرکز کرده اند.