به گزارش همشهری آنلاین، معاون گردشگری کشور در این نشست، داده و اطلاعات دقیق را زیربنای سیاستگذاری و تصمیمگیری مؤثر در حوزه گردشگری دانست و گفت: «نمیتوان درباره جایگاه واقعی گردشگری در اقتصاد کشور، اشتغال و توسعه منطقهای بدون برخورداری از آمار و اطلاعات معتبر و جامع تصمیمگیری کرد.»
انوشیروان محسنیبندپی با اشاره به ماهیت فرابخشی گردشگری عنوان کرد: «گردشگری با حوزههای متعددی از جمله حملونقل هوایی، ریلی و جادهای، اقامت، رستوران، صنایعدستی، خدمات و اشتغال ارتباط دارد و همین ویژگی، ضرورت دسترسی به دادههای دقیق و قابل تحلیل را دوچندان میکند.»
او ادامه داد: «یکی از اولویتهای وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی، ارتقای جایگاه گردشگری در نظام حکمرانی کشور است و همکاری با مرکز آمار ایران میتواند این امکان را فراهم کند که ظرفیتها و آثار اقتصادی گردشگری، به جای اتکا به برآوردهای پراکنده، با دادههای مستند، قابل سنجش و قابل دفاع تبیین شود.»
محسنیبندپی تأکید کرد: «آنچه امروز آغاز شده، صرفاً امضای یک تفاهمنامه نیست، بلکه میتواند نقطه آغاز یک همکاری هدفمند و بلندمدت برای شکلگیری حکمرانی دادهمحور در گردشگری باشد. این همکاری نباید به یک پروژه مقطعی یا تولید یک گزارش محدود شود، بلکه باید به نظامی پایدار برای تولید، بهروزرسانی و استفاده از دادههای گردشگری در فرآیند سیاستگذاری تبدیل شود.»
در ادامه این نشست، رئیس مرکز آمار ایران با قدردانی از مجموعههایی که در شکلگیری و اجرای این طرح مشارکت داشتند، بر اهمیت داده و آمار در تصمیمگیری و سیاستگذاری تأکید کرد.
غلامرضا گودرزی گفت: «هر اندازه دادههای دقیقتر و قابل اتکاتری در اختیار سیاستگذار باشد، امکان تصمیمگیری صحیح و اثربخشی سیاستها افزایش خواهد یافت. البته اگر تعریف مشخص و واحدی از مفاهیمی مانند گردشگر وجود نداشته باشد، طبیعی است که دستگاهها و مجموعههای مختلف، آمارهای متفاوتی ارائه کنند.»
او عنوان کرد: «مرکز آمار ایران آمادگی دارد با همکاری معاونت گردشگری، در بخشهای کارشناسی و تخصصی برای استانداردسازی تعاریف و شاخصهای آماری گردشگری همکاری کند تا یک ادبیات آماری مشترک، قابل سنجش و قابل مقایسه شکل بگیرد.»
رئیس مرکز آمار ایران همچنین بر ضرورت بهروزرسانی مستمر دادهها تأکید کرد و گفت: «تولید یک عدد دقیق و معتبر ارزشمند است، اما ارزش واقعی آن زمانی مشخص میشود که دادهها بهصورت مستمر بهروزرسانی شوند و در زمان مناسب در اختیار سیاستگذار قرار گیرند.»
او با اشاره به ضرورت استمرار همکاری میان دو مجموعه یادآور شد: «گزارش آماری زمانی بیشترین اثرگذاری را دارد که در زمان مناسب در اختیار سیاستگذار قرار گیرد.»
رئیس مرکز آمار ایران همچنین در پایان پیشنهاد کرد در قالب کمیته مشترک، موضوعاتی همچون تعریف و استانداردسازی شاخصها، تولید و بهروزرسانی دادهها، تحلیل اطلاعات و استفاده از نتایج در فرآیند سیاستگذاری بهصورت مستمر دنبال شود.
اجرای طرحی با ۶ فاز
در بخش دیگری از این نشست، مشاور وزیر و مدیرکل مطالعات، آموزش و برنامهریزی گردشگری، با تشریح روند اجرای طرح ملی حسابهای اقماری گردشگری گفت: «این طرح که در قالب شش فاز تعریف شده بود، پس از طی مراحل مطالعاتی و اجرایی و با همکاری معاونت گردشگری، پژوهشگاه و مرکز آمار ایران تکمیل شد و زیرساخت لازم برای بهروزرسانی مستمر آمارهای اقتصادی گردشگری کشور را فراهم کرده است.»
ولی تیموری با اشاره به روند اجرای این طرح ادامه داد: «تا پایان شهریور ۱۴۰۰، چهار فاز از مجموع شش فاز پروژه در دولت دوازدهم به انجام رسیده بود و دو فاز باقی مانده بود. پس از تغییرات مدیریتی، اجرای پروژه با وقفه مواجه شد و مسئولیت آن از معاونت گردشگری به پژوهشگاه منتقل شد. با این حال، پیگیریها برای جلوگیری از متوقف ماندن پروژه ادامه یافت و فاز پنجم در همان مجموعه به انجام رسید. با بازگشت پروژه به معاونت گردشگری، فاز پنجم نهایی شد و فاز ششم نیز به پایان رسید. در نهایت، پروژه در آذرماه تکمیل شد، اما برگزاری مراسم رونمایی به دلیل برخی تحولات و مسائل پیشآمده، از جمله شرایط ناشی از جنگ، به تعویق افتاد.»
مدیرکل مطالعات، آموزش و برنامهریزی گردشگری تأکید کرد: «دستاورد مهم این پروژه، علاوه بر تهیه حسابهای اقماری گردشگری، ایجاد زیرساختی است که امکان بهروزرسانی دادهها و محاسبات را در دورههای بعدی فراهم میکند. بر این اساس، برنامهریزی برای تهیه برآوردهای مربوط به سالهای ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۵ آغاز شده است و انتظار میرود با اجرای دو طرح آماری دیگر، امکان استخراج خروجیهای موردنیاز، از جمله حسابهای اقماری گردشگری برای سال ۱۴۰۵، فراهم شود. همچنین این زیرساخت میتواند در دورههای چهار تا پنجساله برای بهروزرسانی محاسبات مورد استفاده قرار گیرد.»
او عنوان کرد: «این نظام آماری امکان تحلیل هزینهکرد گردشگران ورودی، خروجی و گردشگران داخلی، بررسی میزان مصرف محصولات گردشگری از سوی بازدیدکنندگان یکروزه و گردشگران دارای اقامت شبانه، مقایسه محصولات مصرفشده و رصد جریان ورود و خروج ارز مرتبط با گردشگری را فراهم میکند.»
به گفته مدیرکل مطالعات، آموزش و برنامهریزی گردشگری، بررسی میزان اشتغال در رشتهفعالیتهای گردشگری بر اساس نوع اشتغال، وضعیت کارکنان و کارکنان مستقل و جنسیت آنان، همچنین تحلیل بهرهوری تولید در رشتهفعالیتهای مختلف گردشگری، از دیگر اهداف این نظام آماری است.
در ادامه این نشست، رئیس کارگروه حسابهای مالی و بازرگانی مرکز آمار ایران نتایج طرح حسابهای اقماری گردشگری در سال ۱۴۰۰ را تشریح کرد و گفت: «این پروژه با وجود مشکلات و محدودیتهای ناشی از دوران کرونا و پساکرونا به سرانجام رسید و دستاوردی ارزشمند برای نظام آماری کشور محسوب میشود.»
بنفشه نجفی تأکید کرد: «گردشگری یک رشته فعالیت اقتصادی مستقل نیست، بلکه مجموعهای از رشتهفعالیتها و محصولات مختلف را دربرمیگیرد. از این رو، برای محاسبه سهم واقعی گردشگری در اقتصاد باید بررسی شود که گردشگران از چه محصولات و خدماتی استفاده میکنند و چه میزان از تولیدات بخشهای مختلف اقتصادی به مصرف آنان میرسد.»
به گفته او، حسابهای اقماری گردشگری در چارچوب تعاریف و مفاهیم حسابهای ملی تهیه میشود و از مجموع ۱۰ جدول استاندارد این نظام، هشت جدول در پروژه ایران استخراج شده است.
در بخش دیگری از نشست، منیره هادیان دهکردی، معاون پژوهشی پژوهشگاه میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی، تکمیل این طرح را حاصل همکاری مشترک وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی و مرکز آمار ایران دانست و بر نقش پژوهشگاه در بهرهگیری از ظرفیتهای علمی و اجرایی برای پیشبرد این پروژه تأکید کرد.
منیره هادیان دهکردی با اشاره به اهمیت این رویداد اضافه کرد: «رونمایی از این طرح ملی، موفقیتی است که در نتیجه همکاری مشترک میان معاونت گردشگری وزارت میراث فرهنگی و مرکز آمار ایران به دست آمده است. پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری نیز تلاش کرده است با استفاده از ظرفیتهای علمی و اجرایی خود، سهمی در تحقق این موفقیت داشته باشد.»