به گزارش همشهری آنلاین، برای ساختن «مغز دیجیتال» جهان، به برق، آب، زمین، فلزات و زیرساخت‌هایی نیاز داریم که بدبختانه هزینه آن را در نهایت محیط زیست می‌پردازد. رشد انفجاری هوش مصنوعی، شرکت‌های فناوری را وارد مسابقه‌ای بی‌سابقه برای ساخت مراکز داده کرده است.
ماجرا چیست؟
- رشد سریع هوش مصنوعی، شرکت‌های فناوری را به ساخت دیتاسنترهای بیشتر سوق داده است.
- این زیرساخت‌ها به برق، آب، زمین و مصالح فراوان نیاز دارند.
- منتقدان می‌گویند بخشی از هزینه واقعی هوش مصنوعی را محیط زیست می‌پردازد.
جنگل جای خود را به سرورها می‌دهد
نمونه تازه این تناقض از فنلاند آمده است. گوگل در چارچوب برنامه چند میلیارد یورویی خود برای گسترش زیرساخت‌های هوش مصنوعی و مراکز داده در این کشور، با انتقادهایی درباره آماده‌سازی زمین یکی از پروژه‌ها روبه‌رو شده است.
۴۰۰ میلیارد دلار
سرمایه‌گذاری شرکت‌های بزرگ فناوری در زیرساخت‌های مرتبط در سال ۲۰۲۵
۱۷ درصد افزایش
رشد مصرف برق مراکز داده در سال ۲۰۲۵
۱۳ میلیارد یورو
سرمایه‌گذاری اعلام‌شده گوگل در فنلاند برای توسعه زیرساخت‌های دیجیتال و هوش مصنوعی
۳۰۰ هکتار
جنگل پاک‌سازی‌شده در یکی از سایت‌های مرتبط با پروژه گوگل
۴۲۰ زمین فوتبال
معادل تقریبی مساحت پاک‌سازی‌شده گوگل است
چرا این موضوع نگران‌کننده است؟
مصرف بالای برق
آموزش و اجرای مدل‌های بزرگ هوش مصنوعی به انرژی بسیار زیادی نیاز دارد.
مصرف آب برای خنک‌سازی
بسیاری از دیتاسنترها برای کنترل گرمای تجهیزات، آب مصرف می‌کنند.
تغییر کاربری زمین
ساخت سایت‌های جدید می‌تواند به جنگل‌ها و زیست‌بوم‌های طبیعی فشار وارد کند.
انتشار کربن در زنجیره تأمین
گسترش سریع زیرساخت‌ها می‌تواند ردپای کربنی صنعت فناوری را افزایش دهد.
توسعه سریع‌تر زیرساخت‌ها
البته تصویر یک‌طرفه نیست. گوگل می‌گوید در سال۲۰۲۵ بیش از ۱۲گیگاوات انرژی پاک جدید خریداری کرده، ۷۸درصد آب شیرین مصرفی خود را از طریق پروژه‌های احیا جبران کرده و بهره‌وری مراکز داده‌اش را بهبود بخشیده است. اما گزارش خود شرکت نیز اعتراف می‌کند که توسعه زیرساخت هوش مصنوعی سریع‌تر از کربن‌زدایی شبکه‌های برق پیش می‌رود و انتشار زنجیره تأمین آن در سال۲۰۲۵ حدود ۲۵درصد افزایش یافته است.
نیاز به بازنگری
مسئله مخالفت با هوش مصنوعی نیست، بلکه این است که پیشرفت فناوری نباید به بهای تخریب همان سیاره‌ای تمام شود که قرار است فناوری آینده زندگی روی آن را بهتر کند. اگر هزینه واقعی هر مدل هوش مصنوعی، علاوه بر پول، با مترمکعب آب، مگاوات برق و هکتار جنگل سنجیده شود، شاید تعریف ما از «پیشرفت» نیز نیاز به بازنگری داشته باشد.