در میان کوه‌های جنوب سبزوار، روستایی کوچک قرار دارد که بخشی از گذشته خود را در قامت یک چنار کهنسال حفظ کرده است؛ کیذقان، از روستاهای بخش ششتمد، درختی دارد که قدمت آن حدود ۲۵۰۰ سال تخمین زده شده است.

به گزارش همشهری آنلاین، این درخت چنار که در کنار جریان آب قرار گرفته و بنا بر روایت‌های محلی، قرن‌هاست بخشی از سیمای طبیعی و زندگی روستا را شکل داده است.

محمد عبدالله‌زاده ثانی، یکی از باستان‌شناسان سبزوار، با توجه به روایت‌های کتاب «تاریخ بیهق» اثر علی ابن زید بیهقی که در قرن ششم هجری قمری نوشته شده، از چنار کیذقان یاد کرده و آن را در شمار کهنسال‌ترین موجودات زنده خراسان دانسته است.

روستایی در میان کوه و آب

یکی از اهالی روستای کیذقان با اشاره به پیشینه تاریخی این روستا به همشهری می‌گوید: «کیذقان از روستاهای قدیمی منطقه است و به دلیل موقعیت جغرافیایی خاص خود، پیشینه سکونت طولانی دارد. این روستا در میان دو عارضه طبیعی و کوه واقع شده و از گذشته به دلیل برخورداری از سایه مناسب و منابع آب، شرایط مطلوبی برای سکونت داشته است.»

جواد محمدی درباره چنار کهنسال روستا می‌گوید: «عمر این درخت حدود ۲۵۰۰ سال تخمین زده شده است. این درخت ویژگی قابل توجهی دارد و آن تفاوت محسوس دما در زیر سایه آن با محیط اطراف است. در اوج گرمای تابستان، دمای زیر سایه چنار نسبت به محدوده‌ای در فاصله حدود ۱۰ متری، ممکن است حدود پنج تا ۶ درجه تفاوت داشته باشد. دلیل این موضوع نیز وجود نهر آبی در کنار درخت است که از سال‌های دور جریان داشته و رشد و بقای درخت نیز به قرار گرفتن آن در کنار این نهر مرتبط است.»

تنه‌ای که ۱۰ نفر را کنار هم می‌خواهد

او با بیان اینکه این درخت حدود ۶ متر قطر، ۲۰ تا ۲۲ متر ارتفاع و محیط ۲۸ متر دارد، عنوان می‌کند: «این چنار در ضلع جنوبی استخر عمومی روستای کیذقان قرار گرفته و طول سایه‌انداز چنار در طلوع و غروب بیش از ۲۰۰ متر و در ظهر بین ۱۰ تا ۲۰ متر است. برای احاطه کامل تنه درخت، دست‌کم ۱۰ نفر باید در کنار درخت قرار بگیرند و با باز کردن دست‌هایشان حلقه‌ای کامل دور آن ایجاد کنند.»

آبی که مسیرش را خودش پیدا می‌کند

جریان آب در کیذقان نیز بخشی از ویژگی طبیعی روستاست. محمدی می‌گوید: «یکی از ویژگی‌های جالب منطقه، جریان آب در روستاست. با توجه به موقعیت کیذقان در میان دو کوه، آب بدون استفاده از تجهیزات مکش یا پمپاژ و فقط به واسطه عوارض طبیعی زمین در مسیر خود حرکت می‌کند.»

او درباره وضعیت معرفی روستا نیز می‌گوید: «این محدوده چند جاذبه طبیعی قابل توجه دارد، اما تاکنون آن‌طور که باید معرفی نشده است. به جز برخی مطالب و معرفی‌های محدود در فضای اینترنت، حضور گردشگران برای بازدید از این جاذبه‌ها چندان چشمگیر نبوده است.»

روستای کیذقان ششتمد در حدود ۴۰ کیلومتری جنوب سبزوار در استان خراسان رضوی قرار دارد؛ روستایی که چنار کهنسالش، در کنار آب و کوه، بخشی از حافظه طبیعی آن را زنده نگه داشته است.

منبع: روزنامه همشهری