گسترش هوش مصنوعی و ربات‌ها می‌تواند ساختار بازار کار را تغییر دهد؛ اما اگر ماشین‌ها بتوانند بخش بزرگی از وظایف انسانی را بر عهده بگیرند، تکلیف درآمدهای مالیاتی و حمایت از کارکنانی که شغل خود را از دست می‌دهند چه خواهد شد؟

همشهری آنلاین -یکتا فراهانی: هوش مصنوعی دیگر فقط ابزاری برای انجام سریع‌تر کارهای روزمره نیست و به‌تدریج وارد بخش‌های مختلف بازار کار شده است. از مشاغل اداری و نرم‌افزاری گرفته تا خدمات و در آینده حتی کارهای فیزیکی، پیشرفت هم‌زمان هوش مصنوعی و رباتیک می‌تواند تعداد بیشتری از وظایف انسانی را به ماشین‌ها واگذار کند.بیل گیتس در وب سایت شخصی خود، Gates Notes، منتشر کرد، هشدار داد که جامعه باید برای پیامدهای این تغییر آماده باشد. یکی از پیشنهادهای او، وضع مالیات بر ربات‌ها و استفاده از AI است؛ درآمدی که می‌تواند صرف آموزش مجدد کارکنان و تقویت شبکه‌های حمایتی شود.



چرا ربات باید مالیات بدهد؟

به گزارش TechCrunch منطق پیشنهاد گیتس به تفاوت میان هزینه استخدام انسان و استفاده از ماشین برمی‌گردد. شرکت‌ها هنگام استخدام نیروی انسانی، علاوه بر دستمزد، مالیات‌های مرتبط با نیروی کار را نیز پرداخت می‌کنند؛ اما خرید یک ربات یا استفاده از فناوری هوش مصنوعی می‌تواند در قالب هزینه کسب‌وکار ثبت شود.

گیتس معتقد است این ساختار مالیاتی ممکن است از نظر اقتصادی، جایگزینی انسان با ماشین را جذاب‌تر کند. به همین دلیل پیشنهاد می‌کند AI و ربات‌هایی که جای نیروی انسانی را می‌گیرند، نوعی بار مالیاتی داشته باشند.


بیشتر بخوانید :

پول این مالیات کجا می‌رود؟

هدف پیشنهادی فقط افزایش درآمد دولت نیست. بیل گیتس می‌گوید درآمد حاصل می‌تواند برای آموزش مجدد کارکنان، کمک به افرادی که شغلشان تحت‌تأثیر اتوماسیون قرار گرفته و تقویت شبکه تأمین اجتماعی استفاده شود.

به‌این‌ترتیب، بخشی از سود اقتصادی حاصل از افزایش بهره‌وری ماشین‌ها می‌تواند برای کمک به افرادی اختصاص پیدا کند که در جریان این تحول شغلی آسیب می‌بینند.





مشاغل مخصوص انسان

به گزارش The Guardian پیشنهاد گیتس به مالیات محدود نمی‌شود. او در همان مقاله ایده‌ای با عنوان Human Reserved یا «مشاغل مختص انسان» را مطرح کرده است؛ یعنی برخی کارها حتی اگر از نظر فنی قابل‌انجام توسط AI یا ربات باشند، همچنان برای انسان‌ها محفوظ بمانند.

او معتقد است جامعه باید درباره اینکه چه کارهایی ارزش حفظ حضور انسانی را دارند، تصمیم‌گیری کند؛ برای مثال در برخی حوزه‌های مراقبت، آموزش یا خدمات انسانی.



یک ایده قدیمی که دوباره برگشته است

البته مالیات بر ربات‌ها ایده جدیدی برای گیتس نیست. او نخستین‌بار در سال ۲۰۱۷ نیز از این ایده حمایت کرده بود. اما گیتس در بحث تازه خود، آن را در شرایطی مطرح کرده که پیشرفت مدل‌های هوش مصنوعی و ربات‌های انسان‌نما سرعت گرفته و نگرانی درباره تأثیر فناوری بر اشتغال دوباره جدی‌تر شده است.