همشهری آنلاین -یکتا فراهانی: تصور کنید سوار خودرویی می‌شوید که فقط به فرمان شما گوش نمی‌دهد؛ خیابان را می‌بیند، رفتار خودروهای اطراف را تحلیل می‌کند، احتمال خطر را تشخیص می‌دهد، مسیر مناسب را پیدا می‌کند و حتی می‌تواند قبل از خراب‌شدن یک قطعه، احتمال خرابی آن را پیش‌بینی کند. این دیگر داستان علمی - تخیلی نیست؛ بخشی از آینده صنعت خودرو همین حالا در حال ساخته‌شدن است.
انقلاب «مغز» خودرو
دکتر محمد عنبری، فلوشیپ و پسادکتری هوش مصنوعی، پژوهشگر و کارشناس هوش مصنوعی می‌گوید صنعت خودرو وارد مرحله‌ای شده که در آن «هوش» به‌اندازه موتور و باتری اهمیت پیدا کرده است.
به گفته او، خودروهای جدید می‌توانند محیط اطراف خود را ببینند، داده‌ها را تحلیل کنند، رفتار خودروهای دیگر را پیش‌بینی کنند و در سطوح مختلف بخشی از وظایف رانندگی را برعهده بگیرند. یعنی خودرو دیگر فقط یک وسیله مکانیکی نیست؛ یک کامپیوتر متحرک است که روی چهارچرخ حرکت می‌کند.
شرکت‌هایی مانند Tesla، Mercedes-Benz، BMW، Toyota، Hyundai و BYD در حال حرکت به سمت خودروهایی هستند که بخش مهمی از توانایی‌هایشان از نرم‌افزار و هوش مصنوعی می‌آید.
در این میان، شرکت‌های فناوری نیز وارد زمین خودروسازان شده‌اند. NVIDIA با توسعه پلتفرم‌های پردازش و هوش مصنوعی برای خودرو، عملاً نشان می‌دهد که آینده ماشین فقط به موتور، باتری و قطعات وابسته نیست؛ قدرت پردازش و داده هم به یکی از اجزای اصلی خودرو تبدیل شده است.
به تعبیر دکتر عنبری، خودروهای آینده مجموعه‌ای از چند فناوری خواهند بود: انرژی برقی یا هیبریدی، هوش مصنوعی، حسگرها، رایانش لبه‌ای، پردازش ابری، ارتباط خودرو با خودرو و ارتباط خودرو با زیرساخت. در چنین خودرویی، داده می‌تواند به‌اندازه سوخت اهمیت داشته باشد.
بیشتر بخوانید :
رنو ۸ گوردینی با قلب برقی برگشت
این شرکت خودروسازی هفته‌ای هزار روبات تولید می‌کند
روزی که خودروها با هم حرف می‌زنند
تصور کنید خودروی جلویی چند ثانیه زودتر از شما متوجه مانعی در مسیر شود و اطلاعات آن را به خودروهای پشت سر منتقل کند. خودروهای دیگر نیز بتوانند بر اساس همین داده‌ها سرعت خود را تنظیم کنند یا مسیر دیگری را انتخاب کنند. اینجاست که خودرو دیگر یک وسیله مستقل نیست؛ به یک «گره هوشمند در شبکه حمل‌ونقل» تبدیل می‌شود.
اما خودران شدن به این سادگی نیست. جاده، نقشه، ارتباطات، امنیت سایبری، استانداردهای ایمنی و قوانین باید هم‌زمان با هوش مصنوعی پیشرفت کنند. به همین دلیل، مسیر رسیدن به خودروهای کاملاً خودران مرحله‌ای است و از سامانه‌های کمک‌راننده تا سطوح بالاتر خودران شدن ادامه دارد.
ایران؛ مونتاژکننده خودرو یا سازنده «مغز» آن؟
اینجا مهم‌ترین سؤال برای ایران مطرح می‌شود. آیا برای ورود به عصر خودروهای هوشمند باید ابتدا یک خودروی خودران کامل بسازیم؟
دکتر عنبری معتقد است لزوماً نه.
ایران می‌تواند از بخش‌هایی مانند پردازش تصویر، تشخیص خط و مانع، نرم‌افزارهای رانندگی هوشمند، نگهداری پیش‌بینانه، دستیارهای هوشمند، نقشه‌های هوشمند و مدیریت ناوگان شروع کند.
حتی ایجاد یک «آزمایشگاه ملی خودروهای هوشمند» و استفاده از ناوگان تاکسی و حمل‌ونقل عمومی برای آزمایش فناوری‌های جدید می‌تواند نقطه شروعی برای ورود جدی‌تر به این حوزه باشد.
ماشین آینده شاید بیشتر «ربات» باشد تا خودرو
خودروی آینده فقط برقی یا فقط خودران نخواهد بود. ترکیبی از انرژی پاک، هوش مصنوعی، رباتیک، ارتباطات و داده خواهد بود؛ ماشینی که می‌بیند، می‌آموزد، پیش‌بینی می‌کند و با محیط اطرافش ارتباط برقرار می‌کند. شاید به همین دلیل، سؤال آینده دیگر این نباشد که «چه زمانی خودرو هوشمند می‌شود؟»
اما سؤال مهم‌تر این است: وقتی ماشین‌ها شروع به فکرکردن کردند، ما قرار است فقط سوارشان شویم یا بخشی از مغز آنها را خودمان بسازیم؟