گروه دیپلماتیک – همشهری آنلاین: دونالد ترامپ در نقطه تلاقی حماقت و قدرت سیاسی قرار گرفته است؛ جایی که تصمیمهای یک رئیسجمهور میتواند پیامدهایی فراتر از زندگی شخصی او برای نهادهای عمومی، منابع مالی و سیاست آمریکا داشته باشد. نشریه آمریکایی نیوریپابلیک با بازخوانی نظریه «قوانین بنیادین حماقت انسانی» نوشته کارلو ماریا چیپولا، مورخ اقتصادی ایتالیایی، تلاش کرده بخشی از وضعیت سیاسی امروز آمریکا را توضیح دهد.
چهارگانه چیپولا
چیپولا انسانها را به چهار گروه تقسیم میکند: باهوشها، راهزنان، درماندگان و احمقها. در این چارچوب، فرد باهوش هم به خود و هم به دیگران سود میرساند؛ راهزن برای منفعت شخصی به دیگران زیان میزند؛ درمانده به دیگران سود میرساند اما خود زیان میبیند؛ و احمق هم به دیگران آسیب میزند و هم برای خود منفعت مشخصی به دست نمیآورد.
خطر اصلی زمانی پدید میآید که افراد ناتوان یا مخرب به قدرت برسند. در چنین شرایطی، دولت، منابع مالی، ارتش و رسانه در اختیار آنان قرار میگیرد و هزینه تصمیمهای نادرست از سطح فردی فراتر رفته و به جامعه منتقل میشود.
ترامپ در کدام گروه است؟
نیوریپابلیک ترامپ را نمونهای برجسته از پیوند حماقت و قدرت میداند. طرح ساخت سالن رقص در کاخ سفید، فعالیت گسترده در شبکههای اجتماعی، هزینههای سنگین سفرهای گلف و برگزاری رویدادهای ورزشی در کاخ سفید از جمله مصداقهای مطرحشده در این گزارش است. البته ترامپ صرفاً احمق نیست. او به راهزن نزدیکتر است: فردی که از تصمیمها و جایگاه خود سود میبرد، هرچند دیگران هزینه آن را بپردازند. با این حال، فاصله او با الگوی حماقت نیز کم است؛ زیرا برخی رفتارها و تصمیمهایش میتواند به منافع عمومی و سازوکارهای حکمرانی آسیب بزند.