به گزارش همشهری آنلاین، بررسی الگوی جوی ایران برای سهشنبه ۷ مهر ۱۴۰۵ نشان میدهد که تحلیل وضعیت بارشها در روزهای ابتدایی پاییز، فقط به بررسی نقشههای بارندگی محدود نمیشود و عواملی مانند انتقال رطوبت، موقعیت جتاستریم و تغییرات ارتفاع جو نیز در شکلگیری سامانههای بارشی نقش تعیینکننده دارند.
یکی از پدیدههای مهم در این زمینه، «رودخانه اتمسفری» است؛ نوارهای طولانی و باریکی از هوای مرطوب که حجم زیادی از بخار آب را در فاصلههای هزاران کیلومتری جابهجا میکنند.
این جریانها در صورت برخورد با سامانههای صعودی و فراهمبودن شرایط دمایی، میتوانند به بارشهای قابلتوجه منجر شوند.
با این حال، صرف وجود رطوبت در جو به معنای شکلگیری رودخانه اتمسفری نیست و برای تأیید آن باید نقشههای انتقال رطوبت بررسی شوند.
عامل دیگر، «جتاستریم» یا جریان سریع باد در ارتفاعات بالای جو است. تغییر موقعیت این جریان میتواند مسیر حرکت سامانههای کمفشار و ناوههای جوی را تغییر دهد.
ناوه، بخشی از جریان هوا در ترازهای میانی جوست که معمولاً با هوای سردتر و افزایش شرایط صعودی همراه میشود؛ شرایطی که در صورت همزمانی با رطوبت کافی، احتمال بارش را افزایش میدهد.
در شمال ایران، رطوبت دریای خزر و برخورد جریان هوا با دامنههای البرز میتواند زمینه رشد ابر و رگبارهای محلی را فراهم کند. این فرایند که «صعود کوهستانی» نام دارد، باعث میشود هوا هنگام عبور از ارتفاعات بالا برود، سرد شود و در صورت رسیدن به نقطه اشباع، ابر تشکیل دهد.
در مقابل، فرونشینی هوا در بخشهایی از مرکز و جنوب کشور میتواند با محدودکردن رشد ابرها، به تداوم شرایط گرم و خشک کمک کند. بنابراین، تغییر فصل بهتنهایی به معنای آغاز بارشهای فراگیر نیست.