به گزارش همشهری آنلاین، از تراسهای رنگی باداب سورت که یادآور پاموکاله ترکیهاند تا هودوهای زنجان که فرمهایی شبیه برایس کنیون آمریکا دارند، طبیعت ایران مجموعهای از چشماندازهایی است که در نقاط مختلف دنیا میتوان پیدا کرد یا به قول مجازیها که این تصاویر مشابه را کنار هم چیدهاند: «آنچه خوبان همه دارند، تو یکجا داری.» هرچند این شباهتها همیشه به معنای یکسانبودن از زاویه زمینشناسی نیستند؛ گاهی نتیجه فرسایش، آب، باد، سنگ و اقلیمهایی متفاوت، فقط منظرهای مشابه خلق کرده است.
بادابسورت- پاموکاله ترکیه
بادابسورت در مازندران و پاموکاله در جنوبغرب ترکیه، دو منظره متفاوت از یک ایده مشترکاند: آب و سنگ در طول زمان، پلههایی طبیعی ساختهاند. تراسهای باداب سورت از رسوبات تراورتنی چشمههای معدنی شکل گرفتهاند و پاموکاله نیز بهدلیل رسوب کربنات کلسیم چشمههای آب گرم به شکل حوضچههای سفید پلکانی درآمده است. شباهت این دو آنقدر شناختهشده است که منابع زمینشناسی و گردشگری نیز بارها آنها را در کنار هم بررسی کردهاند.
دودکش جن زنجان - هودوهای برایس کنیون آمریکا
در زنجان، فرسایش ستونی سنگها منظرهای ساخته که محلیها آن را «دودکش جن» مینامند؛ در برایس کنیون آمریکا نیز ستونهای سنگی مشابهی با نام «هودو» دیده میشود. هودوها در واقع ستونها یا منارههای سنگی هستند که در اثر فرسایش شکل گرفتهاند. سرویس پارکهای ملی آمریکا توضیح میدهد که در برایس کنیون، باران و یخزدگی و ذوبشدن آب در شکاف سنگها به شکلگیری این ستونها کمک کردهاند.
چاهکوه قشم - درههای باریک آریزونا
چاهکوه قشم یکی از چشماندازهای شاخص فرسایش آبی در ایران است؛ دیوارههای سنگی، شیارها و حفرههایی که طی فرایندهای فرسایشی شکل گرفتهاند. نمونههای تصویری مشابه را میتوان در برخی درههای باریک جنوبغرب آمریکا دید. البته بهتر است اینجا فقط از «شباهت بصری» استفاده کنیم، چون چاهکوه از سنگهای آهکی زاگرسی شکل گرفته، در حالی که بسیاری از درههای مشهور آریزونا در سازندهای سنگی متفاوت ایجاد شدهاند.
کندوان - کاپادوکیای ترکیه
شاید یکی از آشناترین مقایسهها همین باشد: کندوان در آذربایجان شرقی و کاپادوکیای ترکیه، هر دو چشماندازی از خانهها و سازههایی در دل سنگ دارند. با این حال، کندوان یک تفاوت مهم دارد؛ این روستا همچنان مسکونی است. منابع گردشگری ایران و اسناد یونسکو نیز کندوان را در مقایسه با سکونتگاههای سنگی کاپادوکیه قرار دادهاند.
ساحل درک - سواحل بیابانی نامیبیا
درک یکی از جذابترین سوژههای تصویری این مجموعه است؛ جایی که تپههای شنی تقریباً مستقیم به دریای عمان میرسند. این ترکیب بیابان و اقیانوس از ویژگیهای شاخص ساحل مکران است و نمونههایی با فرم مشابه را میتوان در سواحل بیابانی نامیبیا، بخشهایی از استرالیا و شبهجزیره عربستان دید.
ساحل بریس چابهار - صخرههای بوندا استرالیا
صخرههای ساحل بریس و صخرههای بوندا در استرالیا را میتوان در یک قاب مقایسهای قرار داد؛ در هر دو، دیوارههای مرتفع ساحلی بر پهنه دریا مشرفاند و نقش فرسایش در شکلگیری چشمانداز بسیار پررنگ است. این دو ساحل صخرهای در دو سوی جهان البته سازوکار زمینشناختی یکسانی ندارند.
ساحل مکسر هرمز - سواحل صخرهای آلگاروه پرتغال
ساحل مکسر در هرمز با دیوارههای لایهلایه و صخرههایی که تا کنار دریا پیش آمدهاند، از نظر ترکیب رنگ، فرم صخره و دریا، قابلیت مقایسه با بخشهایی از سواحل آلگاروه پرتغال را دارد. گردشگری پرتغال نیز آلگاروه را بهخاطر صخرههای طلایی و شکلهای فرسایشی ساحلی معرفی میکند.
تالاب لیپار چابهار - دریاچههای صورتی جهان
لیپار چابهار در برخی فصلها رنگ صورتی پیدا میکند و همین ویژگی آن را در کنار دریاچههای صورتی جهان قرار میدهد. در ایران، مهارلو نیز چنین قابهایی دارد و در جهان نمونههایی مانند هات لاگون استرالیا و دریاچه رتبا در سنگال شناخته شدهاند. رنگ این دریاچهها در همه فصلها ثابت نیست و به شوری، تبخیر و فعالیت میکروارگانیسمها وابسته است.
کلوتهای شهداد - طاسیلی نَجِر الجزایر
کلوتهای شهداد و طاسیلی نَجِر از نظر فرم کلی، هر دو میتوانند چشماندازی سیارهای و فرازمینی ایجاد کنند؛ دیوارهها، برجستگیها و اشکال سنگی که باد و آب در ساخت آنها نقش داشتهاند. یونسکو طاسیلی نجر را سرزمینی با «جنگلهای سنگی» از ماسهسنگهای فرسایشیافته توصیف میکند.