همشهری آنلاین، فرخنده رفائی: شرکت آننتروپیک که هفته گذشته فعالیت آزمایشگاه زیستشناسی خود در منطقه خلیج سانفرانسیسکو را تأیید کرده بود، اکنون از نخستین دستاورد مهم این پروژه خبر داده است؛ نتیجهای که میتواند نمونهای از نقش فزاینده مدلهای هوش مصنوعی در پژوهشهای زیستی باشد.
به گزارش تک کرانچ، Anthropic اعلام کرده است که پژوهشگرانش با کمک مدل هوش مصنوعی کلاود، یک سیستم آنزیمی ناشناخته را در DNA باکتریوفاژها پیدا کردهاند؛ ویروسهایی که باکتریها را آلوده میکنند و درون آنها تکثیر میشوند. به گفته این شرکت، این سیستم ویژگیهایی مشابه کریسپر (CRISPR) دارد و میتواند کارهایی مانند بریدن، کپیکردن و جایگذاری بخشهایی از DNA را انجام دهد.
کریسپر در اصل یک سازوکار دفاعی طبیعی در باکتریهاست که برای مقابله با ویروسها به کار میرود، اما دانشمندان بعدها از آن بهعنوان ابزاری قدرتمند برای ویرایش ژن استفاده کردند. با این حال، هنوز مشخص نیست کشف آنتروپیک تا چه اندازه جدید و مهم است و تأیید نهایی آن به بررسیهای مستقل جامعه علمی نیاز دارد.
داریو آمودی، مدیرعامل آنتروپیک، نیز تأکید کرده است که این کشف کاملا بیسابقه نیست و گروهی از پژوهشگران دانشگاه استنفورد پیشتر سیستمی را شناسایی کردهاند که از برخی جهات به نمونه پیداشده توسط کلاود شباهت دارد. با این حال، نکتهای که آنتروپیک روی آن تأکید دارد، نقش پررنگ هوش مصنوعی در رسیدن به این نتیجه است.
به گفته این شرکت، کلود در این پروژه از حدود ۹۵۰ عامل هوش مصنوعی برای بررسی دادهها استفاده کرده و مجموعا حدود ۲۱۰ میلیون توکن پردازش کرده است. بخش متمرکز جستوجو برای یافتن این سیستم نیز تنها حدود ۲۱ ساعت طول کشیده است. آزمایشگاه زیستی آنتروپیک نیز تنها از بهار امسال فعالیت خود را آغاز کرده است.
بیشتر بخوانید:
- آنتروپیک بیسروصدا آزمایشگاه زیستی راهاندازی کرد | ورود هوش مصنوعی «کلود» به پروژههای درمانی
- مخالفت مدیرعامل انویدیا با وضع قوانین جدید هوش مصنوعی | هوانگ: ایمنی را به ما بسپارید!
- تاثیر هوش مصنوعی بر ذائقه | این میانوعدهها دیگر خریدار ندارند
با وجود این، کلاود هنوز خودش وارد آزمایشگاه نشده است. آنتروپیک میگوید آزمایشهای فیزیکی همچنان توسط دانشمندان انسانی انجام میشود و این آزمایشگاه فقط در سطوح پایینتر ایمنی زیستی، یعنی BSL-۱ و BSL-۲، فعالیت میکند و با عوامل بیماریزایی که انسان را آلوده میکنند، کاری ندارد.
این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که استفاده از هوش مصنوعی در زیستشناسی همزمان با بحثهای جدی درباره خطرات احتمالی این فناوری مطرح شده است. آمودی پیشتر گفته بود یکی از نگرانیهای اصلی او امکان استفاده از هوش مصنوعی برای «زیستتروریسم» (ترورهای بیولوژیکی) است، هرچند معتقد است این فناوری میتواند در سالهای آینده به درمان بسیاری از بیماریها کمک کند.
آنتروپیک تنها شرکتی نیست که از هوش مصنوعی برای پژوهش زیستی استفاده میکند. پژوهشگران استنفورد روی ترکیب مدلهای زبانی بزرگ با کریسپر کار کردهاند، دانشمندان دانشگاه کالیفرنیا در سانفرانسیسکو از هوش مصنوعی برای طراحی آنزیمهای جدید استفاده کردهاند و گوگل نیز از سال ۲۰۲۰ با AlphaFold وارد پژوهشهای زیستی شده است.
آمودی در عین حال احتمال راهاندازی آزمایشگاههایی کاملا خودکار را در آینده رد نکرده است؛ آزمایشگاههایی که در صورت وجود سازوکارهای ایمنی مناسب، هوش مصنوعی بتواند بهطور مستقل تجهیزات آنها را کنترل و آزمایشها را اجرا کند. آنتروپیک میگوید چنین مرحلهای هنوز محقق نشده است.