به گزارش همشهری آنلاین، براساس آمار موجود، از مجموع ۲۴ میلیون و ۲۰۵ هزار و ۸۰۹ دستگاه خودروی سواری، حدود ۶.۴ میلیون دستگاه بیش از ۱۶ سال عمر دارند؛ رقمی که معادل حدود ۲۶ درصد کل ناوگان است.
بررسی جزئیتر این آمار نشان میدهد ۷ میلیون و ۱۱۶ هزار دستگاه خودرو، معادل ۲۹ درصد ناوگان، کمتر از ۵ سال عمر دارند. همچنین ۵ میلیون و ۳۷۲ هزار دستگاه در بازه ۶ تا ۱۰ سال و ۵ میلیون و ۳۳۴ هزار دستگاه در گروه سنی ۱۱ تا ۱۵ سال قرار گرفتهاند. در این میان، ۴ میلیون و ۴۶۵ هزار دستگاه خودرو یعنی ۱۸ درصد کل ناوگان بین ۱۶ تا ۲۰ سال عمر دارند و یک میلیون و ۹۱۶ هزار دستگاه نیز بیش از ۲۱ ساله هستند.
اهمیت این ارقام زمانی بیشتر میشود که سن فرسودگی خودروهای شخصی در مقررات کشور ۲۰ سال تعیین شده است. بر این اساس، خودروهای بنزینی، دوگانهسوز و دیزلی که بیش از ۲۰ سال از تولید آنها گذشته باشد، در محدوده فرسودگی قرار میگیرند. برای خودروهای هیبریدی این سن ۲۳ سال و برای خودروهای برقی ۲۵ سال تعیین شده است.
به این ترتیب، دستکم ۱.۹ میلیون خودروی سواری در کشور در محدودهای قرار دارند که از نظر مقررات، فرسوده محسوب میشوند. اما مسئله فقط خودروهای فرسوده فعلی نیست؛ چراکه ۴.۵ میلیون خودروی دیگر نیز بین ۱۶ تا ۲۰ سال عمر دارند و در صورت کند بودن روند نوسازی، بخشی از آنها در سالهای آینده وارد محدوده فرسودگی خواهند شد.
از سوی دیگر، ظرفیت مراکز اسقاط کشور حدود ۷۰۰ هزار دستگاه در سال اعلام شده است؛ ظرفیتی که در صورت استفاده کامل نیز برای جایگزینی سریع ناوگان فرسوده و خودروهای نزدیک به سن فرسودگی کافی به نظر نمیرسد. هزینه بالای نوسازی، کمبود منابع مالی و دشواری تأمین خودرو برای مالکان خودروهای فرسوده از مهمترین موانع اجرای این فرایند عنوان شده است.
تداوم استفاده از خودروهای قدیمی تنها به مسئله سن خودرو محدود نمیشود و پیامدهایی مانند مصرف بالاتر سوخت، افزایش آلایندگی، هزینه بیشتر تعمیر و نگهداری و ریسکهای ایمنی را نیز به همراه دارد. در نتیجه، چالش اصلی ناوگان خودرو در کشور فقط اسقاط ۱.۹ میلیون خودروی فرسوده نیست؛ بلکه باید برای نوسازی مستمر میلیونها خودروی نزدیک به سن فرسودگی نیز برنامهریزی شود.