به گزارش همشهری آنلاین، آراسب احمدیان، مدیرعامل موسسه محک، در نشست خبری ماه آگاهیرسانی سرطان کودکان با اشاره به فعالیت ۳۵ ساله این موسسه گفت: محک در سه حوزه حمایت، درمان و تحقیقات سرطان کودکان فعالیت میکند و در تمام این سالها تمرکز خود را بر درمان سرطان کودکان حفظ کرده است. طی این سالها نیز دامنه و عمق خدمات موسسه افزایش یافته است.
او افزود: تاکنون ۵۰ هزار پرونده از کودکان مبتلا به سرطان در محک تشکیل شده است که حدود ۴۰ درصد آنها بهبود پیدا کرده و به زندگی عادی بازگشتهاند. به گفته احمدیان، این میزان در کشورهای با درآمد متوسط حدود ۲۰ درصد است.
همتراز مراکز کشورهای توسعهیافته
مدیرعامل موسسه محک درباره بیمارستان این موسسه نیز اظهار کرد: از نخستین سالهای تأسیس محک این تصور وجود داشت که برای پیشرو بودن باید درگیر درمان باشیم. بر همین اساس بیمارستان ۱۰۰ تختخوابی محک ساخته شد و پس از حدود ۲۰ سال، تجهیزات آن نوسازی شد و اکنون این بیمارستان از نظر تجهیزات همتراز با مراکز کشورهای توسعهیافته دنیاست.
احمدیان با بیان اینکه خدمات محک به کودکان مبتلا به سرطان رایگان است، گفت: هزینههای درمانی کودکان مبتلا به سرطان در ۴۱ بیمارستان دانشگاهی و دولتی نیز از سوی محک پرداخت میشود.
او ادامه داد: محک در حال حاضر حدود ۲۰ درصد سرطان کودکان در کشور را تحت پوشش دارد. همچنین مرکز تحقیقات محک راهاندازی شده است تا اثربخشی درمانها مورد بررسی قرار گیرد.
مدیرعامل موسسه محک درباره منابع مالی این موسسه گفت: منابع مالی محک کمکهای مردمی است و هیچ کمک دولتی دریافت نمیکنیم و عملیات تجاری هم نداریم.
تحول دیجیتال و تحول درمان
احمدیان با اشاره به برنامههای آینده محک بیان کرد: در نگاه به آینده، دو تحول بزرگ را دنبال میکنیم؛ نخست تحول دیجیتال که در حال ورود به این حوزه هستیم و تلاش میکنیم اگر فرآیندی راهکار دیجیتال دارد، اولویت با آن باشد.
او افزود: تحول دوم، درمان است. شکل درمان و تشخیص سرطان در دنیا در حال تغییر است و به سمت ژنتیک حرکت میکند.
مدیرعامل محک گفت: محک با دو هدف پیش میرود؛ نخست نجات کودکان، تشخیص زودهنگام و درمان بهموقع و دوم اینکه بتوانیم مدلی از توسعه در سازماندهی مردمنهاد مردم تبیین کنیم.
کمبود برخی داروهای تکنسخهای
احمدیان در پاسخ به سوال همشهری درباره کمبود داروهای مورد نیاز کودکان مبتلا به سرطان در شرایط تحریم و جنگ گفت: با توجه به شرایطی که داریم، درباره داروهای تکنسخهای امروز با مشکل مواجه هستیم. ورود دارو و مواد اولیه با چالش همراه بوده است.
او با تأیید وجود کمبود برخی داروها ادامه داد: اما مسئله اثرگذاری این کمبود بر شرایط درمان اینگونه است که پزشک فقط از یک مکانیزم درمانی استفاده نمیکند و مسیرهای درمان با داروهای جایگزین در حال انجام است.
مدیرعامل محک افزود: اقدام ما در محک این بوده که با توصیههای وزارت بهداشت، ذخیره مناسبی از دارو داشته باشیم. البته داروخانه بیمارستان محک با وجود تمام تلاشها مجوز ارائه دارو به بیماران سایر بیمارستانها را نگرفته است و به همین دلیل در خرید داروی آنها از داروخانههای دیگر کمک میکنیم. امیدواریم بتوانیم مجوز ارائه دارو به بیماران سایر مراکز درمانی را داشته باشیم.
تلاش برای کاهش فاصله تشخیص تا درمان
احمدیان درباره شناسایی زودهنگام کودکان مبتلا به سرطان نیز گفت: تلاش میکنیم فاصله تشخیص تا شروع درمان را به کوتاهترین زمان ممکن برسانیم. زمانی که خانواده شوک دریافت خبر ابتلای کودک به سرطان را تجربه میکند، ممکن است وقفهای در درمان ایجاد شود و تلاش ما این است که چنین وقفهای را از بین ببریم.
او ادامه داد: در مراکز درمانی که بخش خون اطفال دارند، مددکاران محک حضور دارند و پس از تأیید ابتلا، محک وارد فرآیند حمایت میشود و حمایتهای لازم را انجام میدهد.
مدیرعامل محک با اشاره به اهمیت آگاهیرسانی درباره سرطانهای شایع کودکان گفت: از طریق رسانههایی که در اختیار داریم، بهطور مرتب کلیپهایی درباره علائم اولیه ابتلا به سرطانهای شایع منتشر میکنیم. اگر بیماری در مراحل ابتدایی شناسایی شود، هم هزینه درمان کمتر و هم اثربخشی آن بیشتر خواهد بود.
احمدیان درباره آمار ابتلا به سرطان هم بیان کرد: جمعیت کودکان مبتلا به سرطان در حال کاهش است اما به معنای این نیست که نرخ ابتلا کم شده، این اتفاق میتواند ناشی از کوچک شدن جامعه هدف مثل کاهش تولدها هم باشد. نکته مهم دیگر این که در حوزه سرطان اطفال پیشگیری نداریم و نکته مهم تشخیص به زودهنگام است. تنها در سرطانهای بزرگسالان مساله پیشگیری و جلوگیری از ریسکفاکتورها اهمیت دارد.
درمان ۱۸ هزار کودک در بیمارستان محک
علیرضا دانشگری، معاون درمان بیمارستان محک، نیز در این نشست گفت: این مرکز تنها بیمارستان فوقتخصصی در حوزه سرطان کودکان است و بخشهای بستری، سرپایی و پیوند را در اختیار دارد. مجهزترین بخش پیوند در ایران را داریم و دو دستگاه جدید نیز به مجموعه اضافه شده که در حوزه سرطان کودکان به شکل فوقتخصصی خدمات ارائه میکنند.
او افزود: در حال حاضر ۱۸ هزار کودک خدمات درمانی دریافت میکنند که ۲۰ درصد آنها تحت پوشش محک هستند.
دانشگری مهمترین هدف بیمارستان محک را ارتقای درمان و پیادهسازی استانداردهای کشوری عنوان کرد و گفت: بر این اساس در آخرین اعتباربخشی وزارت بهداشت در بیمارستانها، محک رتبه یک را کسب کرد. در راستای پیادهسازی استانداردهای جهانی، استراتژی تحول درمان از سه سال قبل تعریف شده و درمانهای چندتخصصی در حال انجام است. یک پروژه بزرگ دیگر هم پیوند است و در این زمینه جزو مراکز درمانی برتر هستیم.
پیوند سلولهای بنیادی برای درمان کودکان مبتلا به سرطان
وحید فلاحتی، رئیس درمانگاه پیوند محک، نیز با اشاره به اهمیت آگاهیرسانی در مسیر درمان سرطان گفت: اولین گام در مسیر درمان سرطان، آگاهیرسانی است.
او درباره روند تحول درمان سرطان اظهار کرد: زمانی در دنیا درمان سرطان با یک برش جراحی و خارج کردن تومور انجام میشد، اما اینکه در ادامه چه اتفاقی برای بافتهای سالم رخ میداد، مورد توجه نبود. در ادامه گاز خردل و رادیوتراپی نیز به عنوان درمانهای کلاسیک به این حوزه اضافه شدند. اما علم همیشه به دنبال این بوده که تومور سرطانی به گونهای از بین بروند که سلولهای سالم آسیب نبینند و با کشف مفهوم اصلی سرطان، علم به دنبال روشهای نوین درمان رفت که با تقویت سیستم ایمنی سلولهای بیمار فقط حذف شوند.
او درباره اقدامات محک در حوزه درمانهای نوین گفت: دغدغه تهیه دارو همیشه مهم و جدی است، اما تلاش کردیم با وارد کردن تکنولوژی و تولید، مسیر درمان را توسعه دهیم. در محک با شروع پزشکی بازساختی با سلولهای بنیادی خونساز، انواع پیوندهای مغز استخوان را انجام دادیم تا هیچ کودکی از درمان مناسب محروم نشود. البته پیوند عوارضی دارد، اما از روشهای نوین درمانی مانند سلتراپی که جزو روشهای نوین درمانی در دنیاست و حتی برخی کشورها نتوانستهاند به آن ورود کنند، استفاده کردهایم.
به گفته فلاحتی انجام تمام پیوندهای سلولهای بنیادی خونساز و نوینترین روشهای کنترل پیوند و روشهای مورد تأیید دنیا نیز در محک در حال انجام است.
او به تفاوت ریسکفاکتورها در سرطان کودکان و بزرگسالان هم اشاره کرد و گفت: در کودکان اختلالات ژنتیکی بیشترین نقش را دارد، چون کودک در زمان تولد هنوز با عوامل تاثیرگذار محیطی در ارتباط نیست. شیوع سرطان هم در گروه سنی کودکان بالاتر از میانگین دنیا نیست. اما در سطح دنیا این آمار در حال افزایش است و درمان آنها هم سختتر شده چون سلولهای سرطانی از درمانهای کلاسیک و سنتی فرار میکنند. به همین دلیل درمانهای نوین و چندتخصصی اهمیت پیدا کردهاند و ما هم نباید از این مساله عقب بمانیم.
جایگزینی برای داروی بیش از یک میلیارد تومانی
علی نادری، رئیس بخش پیوند محک، هم درباره روشهای جایگزین در شرایط کمبود برخی داروها ناشی از تحریم و جنگ گفت: دارویی که در نوروبلاستوما (تومورهای شکمی کودکان)، استفاده میشود بیش از یک میلیارد تومان هزینه دارد و در روند درمان به ۸ آمپول از آن نیاز است.
او افزود: این دارو از دو سال پیش در دسترس نبود و اگر هم موجود بود، هزینه بالایی داشت. بنابراین روش جایگزین را در نظر گرفتیم که نتایج آن در حدود ۲۰ تا ۳۰ بیمار اعلام و به شکل مقاله ارائه شده است. روشهای دیگری هم برای جایگزینی داروهای گران و کمدسترس داریم.
۱۸۲ طرح پژوهشی در محک
محسن اشرافی، معاون تحقیقات محک، نیز با اشاره به اهمیت تشخیص زودهنگام سرطان کودکان گفت: قسمت مهمی از سرطان کودکان، پیش از رسیدن بیمار به دست ماست و برای تشخیص زودتر و شناسایی کودکان، آگاهیرسانی میتواند تأثیرگذاری بیشتری در مراحل درمان داشته باشد.
او افزود: اگر تصور کنیم که سرطان کودکان یک مسیر پرپیچوخم و تاریک مواجه هستیم و تحقیقات و پژوهش چراغ راه این مسیر است. تا پژوهش نباشد، درمان اثر نخواهد داشت.
اشرافی گفت: در محک در سه حوزه فعالیت میکنیم؛ کمک به افزایش علم و تولید علم در مقیاس جهانی و علمی، انجام پژوهشهایی با توجه به شرایط ویژه کشور و همچنین پروژههایی برای مشکلات خاص بیمارستان محک که از سوی متخصصان خود مجموعه سفارش داده میشوند.
معاون تحقیقات محک با اشاره به فعالیتهای پژوهشی این موسسه اظهار کرد: تاکنون بیش از ۱۸۲ طرح پژوهشی داشتهایم که از طرحهای اپیدمیولوژی شروع شده و به طرحهای پژوهشی ختم شده است.
او ادامه داد: طرحهای پژوهشی مبتنی بر اقتصاد درمان را نیز دنبال میکنیم تا درمانها با هزینه کمتر، کودکان بیشتری را پوشش دهد. درباره سیاستگذاریهای سلامت نیز برنامهریزی کردهایم تا مشخص شود چه مشکلاتی باعث میشود کودکان بیمار دیر تشخیص داده شوند و چگونه میتوان شرایطی ایجاد کرد که درمان مؤثرتر و با عوارض کمتر در اختیار آنها قرار گیرد.
اشرافی گفت: در این زمینه با مراکز علمی وزارت بهداشت و علوم و دانشگاههای بزرگ کشور همکاری داریم و همکاری با مراکز تحقیقاتی خارج از کشور نیز ادامه دارد.