همشهری آنلاین – گروه سیاسی: تحولات جاری در یمن در شرایطی درحال تبدیل به چالشی تازه برای واشنگتن است که در شمال، ایران با افزایش فشار بر تردد دریایی در تنگههرمز و تلاش برای طراحی سازوکار منطقهای مدیریت این آبراه، نشان داده حضور آمریکا در این منطقه را برنمیتابد.
ازسوی دیگر در جنوب نیز انصارالله با تثبیت موقعیت خود در بابالمندب، عملاً ضلع دوم این فشار را شکل داده است. اهمیت ماجرا زمانی دوچندان میشود که مسیرهای جایگزین نیز با آسیبپذیری مواجه شدهاند؛ خط لوله شرق به غرب عربستان که از مهمترین ابزارهای ریاض برای دور زدن هرمز محسوب میشود، هدف حمله قرار گرفته و همزمان مسیر صادرات نفت از «ینبع» نیز درنهایت به بابالمندب وابسته است. به این ترتیب، راه فرار از هرمز نیز از فشارهای امنیتی در امان نماندهاست.
لبه دوم قیچی علیه آمریکا
تحولات جاری در یمن نیز وجه دیگری از غافلگیریهای تازه برای آمریکا در سطح منطقه است؛ غافلگیریهایی که ضلع دیگری در معادلات «فشار بر آمریکا» گشودهاست.
جبهه دوم علیه محاصره دریایی
• موضوع: تسلط انصارالله یمن بر تنگهبابالمندب
• اقدام:
- پیشروی روزهای اخیر انصارالله در امتداد ساحل غربی یمن
- در اختیار گرفتن شهر بندری «المخا» و جزیره راهبردی «میون» در داخل تنگه بابالمندب
•اهمیت:
- تصرف میون از آن جهت اهمیت دارد که این جزیره در یکی از حساسترین نقاط ورودی دریای سرخ قرار دارد.
- با تحول تازه، عملاً موقعیت انصارالله در مجاورت یکی از مهمترین مسیرهای دریایی جهان تقویت شدهاست.
- سقوط سریع مناطق تازه بهدست انصارالله، نشانه شکست هماهنگی میان آمریکا و عربستان و درعینحال افزایش قدرت و اهرم فشار انصارالله در دریای سرخ است.
• نکته ویژه:
- نیروهای یمنی اعلام کردهاند کشتیرانی برای شرکتها و کشتیهای مختلف میتواند امن باشد، اما کشتیهای سعودی و صهیونیستی همچنان مشمول محاصره دریایی هستند.
- موضوع تنها حمله به چند کشتی نیست، بلکه بحث بر سر شکلگیری یک توانمندی منطقهای برای تعیین اینکه چه کشتیهایی از یک گلوگاه راهبردی عبور کنند، است.
مسیر دور زدن تنگههرمز زیر ضربه
•تحول تازه: هدف قرار گرفتن خط لوله نفتی شرق به غرب در عربستان
•اهمیت: این خط لوله، نفت خام را از «بقیق» در سواحل خلیجفارس به «ینبع» در دریایسرخ منتقل میکند و از مسیرهای مهم انتقال نفت عربستان برای دور زدن تنگه هرمز بهحساب میآید.
• نکات ویژه:
- عربستان برای دههها تلاش کرده است وابستگی صادرات نفت خود را به تنگههرمز کاهش دهد.
- ظرفیت کامل این خط در سال ۲۰۲۶، حدود ۷ میلیون بشکه در روز اعلام شدهاست.
- هدف قرار گرفتن این خط لوله نشان داد دور زدن هرمز، الزاماً به معنای خروج از محدوده تهدید نیست.
- ازسوی دیگر نفتی که از خط شرق – غرب به «ینبع» میرسد، برای صادرات به بازارهای آسیایی باید از دریایسرخ و درنهایت بابالمندب عبور کند.
چالش تازه برای واشنگتن
نحوه مواجهه کاخسفید با تحولات یمن، نشان میدهد تسلط راهبردی انصارالله بر تنگه بابالمندب، زمینهساز واکنش احتیاط آمیز آمریکا شدهاست.
• نکات ویژه:
- در شرایط کنونی، دوطرف شبکه دریایی راهبردی منطقه درحال وارد آوردن فشار مضاعفی بر آمریکاست.
- ایران نشان داده میتواند تردد در هرمز را بهشدت کاهش دهد و ازسوی دیگر انصارالله بر بابالمندب مسلط شدهاست.
• انتخاب دشوار آمریکا:
- تنگه هرمز: اگر آمریکا برای باز کردن هرمز وارد تقابل گستردهتر شود، ممکن است جبهه یمن نیز فعالتر شود.
- باب المندب: چنانچه کاخسفید برای باز کردن بابالمندب با انصارالله درگیر شود، احتمال گسترش جنگ و تبدیل دریایسرخ به یک جبهه بزرگتر وجود دارد.
- هر دو جبهه: درگیر شدن آمریکا در هر دو جبهه، واشنگتن را ناگزیر به تحمل هزینه هنگفت نظامی خواهد کرد.
واکنشهای بینالمللی
تحولات جاری در آبهای منطقه، بهویژه در بابالمندب، واکنشهای بینالمللی گستردهای را بهدنبال داشتهاست که به برخی از آنها اشاره میشود:
• فایننشال تایمز: آمریکا عبور مخفیانه کشتیها از تنگه هرمز را به دو بازه مشخص در روز محدود کرده؛ تصمیمی که از ناتوانی واشنگتن در تحمل هزینههای سرسامآور پشتیبانی هوایی ۲۴ ساعته ناشی میشود.
• رابرت مالی، نماینده ویژه آمریکا در امور ایران در دولت بایدن: حضور نظامی واشنگتن در خلیجفارس در دستیابی به اهداف اعلامشده خود، ازجمله تضمین جریان آزاد نفت، مهار ایران و حفاظت از شرکای منطقهای ناکام مانده و حتی در مواردی به عاملی برای افزایش حملات علیه آمریکا و دامنزدن به آمریکاستیزی در منطقه تبدیل شدهاست.
• رویترز: عربستان سعودی پس از هدف قرارگرفتن خط لوله راهبردی شرق به غرب (بهعنوان مسیری برای دور زدن تنگههرمز)، در یک حمله پهپادی، فعالیت این خط لوله را متوقف کرد؛ اقدامی که در بحبوحه تشدید جنگ خاورمیانه، میتواند قیمت انرژی را بیش از پیش افزایش دهد.
• شبکه ۱۴ رژیمصهیونیستی: انصارالله با اتکا به قدرت ایران، توانست به یک دستاورد راهبردی بزرگ و مهم در سطح منطقه دست پیدا کند؛ این رویدادی بسیار مهم با پیامدهای راهبردی است. این تحول نه فقط از جنبه منطقهای و نه فقط در سطح خاورمیانه، بلکه واقعاً در سطح جهانی نگرانکننده است.
• آتلانتیک: تسلط یمنیها بر تنگه بابالمندب، غافلگیری تلخی برای دونالد ترامپ بود؛ رئیسجمهوری که امیدوار بود کنترل تنگههرمز را از ایران بگیرد، اما حالا دشمنانش کنترل هر دو گلوگاه مهم نفتی خاورمیانه را در اختیار دارند.