همشهری آنلاین -یکتا فراهانی: برای فهمیدن اینکه جهان در گذشته چگونه منبسط شده، دانشمندان به سراغ اجرام بسیار دور میروند. ابرنواخترهای نوع Ia از مهمترین ابزارهای این کار هستند، چون ویژگیهای نوری آنها بهاندازهای قابلمقایسه است که میتوان از آنها مانند «شمع استاندارد» برای اندازهگیری فاصلههای کیهانی استفاده کرد.
پژوهشگران اکنون اطلاعات مربوط به ۲۸۸۴ ابرنواختر نوع Ia را در یک مجموعهداده بزرگ گردآوری و دادههای قدیمی را با روشهای جدید دوباره بررسی کردهاند.
انرژی تاریک چیست؟
به گزارش Space.com دانشمندان میدانند جهان در حال انبساط است، اما مشاهدات نشان دادهاند این انبساط فقط ادامه ندارد؛ بلکه با گذشت زمان شتاب گرفته است. برای توضیح این رفتار، مفهوم «انرژی تاریک» مطرح شد؛ مؤلفهای ناشناخته که در مدل استاندارد کیهانشناسی نقش مهمی در انبساط شتابدار جهان دارد. مشکل اینجاست که هنوز دقیقاً نمیدانیم انرژی تاریک چیست.
یکی از فرضهای اصلی این بوده که انرژی تاریک در طول زمان تقریباً ثابت میماند. اما مجموعهای از مطالعات جدید، از جمله دادههای ابزار DESI و اکنون تحلیل جدید ابرنواخترها، نشانههایی ارائه کردهاند که ممکن است این فرض درست نباشد.
بیشتر بخوانید:
- فرضیهای درباره ذهنهای کیهانی | محققان از احتمال وجود «آگاهی» در کالبدهایی غیرزیستی میگویند
- کشف مادهای با رفتار غیرعادی در هسته زمین
اگر انرژی تاریک تغییر کند چه میشود؟
اهمیت موضوع در همینجاست. اگر انرژی تاریک واقعاً با گذشت زمان تغییر کند، دانشمندان باید توضیحهای فعلی خود درباره تکامل جهان را دوباره بررسی کنند. البته هنوز برای اعلام یک انقلاب قطعی در کیهانشناسی زود است. دادههای جدید «شواهد» ارائه میکنند، نه اثبات نهایی. خود پژوهشگران نیز بر اهمیت دادههای آینده برای آزمایش این نتیجه تأکید دارند.
جهان هنوز برای ما تمام نشده است
شاید جذابترین بخش ماجرا این باشد که انسان باوجود دههها پیشرفت در نجوم هنوز درباره یکی از بنیادیترین ویژگیهای جهان، یعنی اینکه چرا انبساط آن شتاب گرفته است، پاسخ نهایی ندارد.
حالا ابرنواخترهایی که میلیاردها سال پیش منفجر شدهاند، تبدیل به پیامرسانهایی شدهاند که میتوانند به دانشمندان بگویند جهان در گذشته چگونه رفتار میکرده است.
اگر دادههای آینده این نشانهها را تأیید کنند، ممکن است یکی از بزرگترین پرسشهای علم وارد مرحله تازهای شود: انرژی تاریک چیست و چرا مثل گذشته رفتار نمیکند؟