همشهری -پریسا نوری: کاهش فشار اقتصادی بر خانوارها به یکی از محورهای جدی مدیریت شهری تهران تبدیل شده است؛ مسیری که حالا بخشهای مختلف شهرداری از حوزههای اقتصادی و مالی گرفته تا مناطق، خدمات شهری و مجموعههای فرهنگی و اجتماعی موظف شدهاند برای کاهش بار مردم همافزا عمل کنند، بهطوریکه اخیرا علیرضا زاکانی، شهردار تهران هم این موضوع را نه بهعنوان یک اقدام مقطعی، بلکه یک مسئولیت جدی برای مجموعه مدیریت شهری تعیین و پیگیری کرده است. از اینرو برای کاهش بار مشکلات از دوش شهروندان یک طرح ضربتی هم قرار است عملیاتی شود که براساس آن، قیمت ۱۷ قلم از کالاهای اساسی و ضروری مردم از ابتدای مهر تا ۲۹اسفند ثابت میماند
معیشت مردم؛ اولویت جدی مدیریت شهری
یکی از مهمترین اقدامات در این مسیر، استفاده از ظرفیت سازمان مدیریت میادین میوه و ترهبار و فروشگاههای زنجیرهای شهروند برای ورود جدیتر به حوزه تأمین و توزیع کالاهای اساسی است. براساس برنامه اعلامشده، این ۲ مجموعه عملیات خرید عمده و ذخیرهسازی ۱۷ قلم کالای اساسی را آغاز کردهاند؛ اقدامی که هدف آن تثبیت قیمت این کالاها تا پایان سال و شب عید عنوان شده است. برای اجرای این طرح شهردار تهران دستور اختصاص بودجهای بالغ بر چند همت را برای تأمین، انبار و تثبیت قیمت این کالاها صادر کرده است. علیرضا زاکانی، شهردار تهران دراینباره تأکید کرده است: «مردم در زندگی خود با مشکلاتی مواجه هستند، اما بخش زیادی از جامعه همچنان امید دارد گشایشی در شرایط ایجاد شود و این امید بسیار مهم است. مجموعههای مختلف شهرداری ازجمله مناطق، خدمات شهری، مالی و اقتصادی باید دستبهدست هم دهند تا بتوانند بار مردم را کاهش دهند. مجموعههای رسانهای، تبلیغی، فرهنگی، هنری و اجتماعی نیز باید این خدمت را به یک گفتمان عمومی تبدیل کنند. موضوع اقتصاد و معیشت مردم باید در دستور کار جدی و اساسی مجموعه مدیریت شهری قرار گیرد و همه بخشهای مرتبط برای کاهش بار مردم تلاش کنند.»
ورود شهرداری به تأمین کالاهای اساسی
حالا کمک به معیشت مردم فقط کار یک سازمان یا معاونت در شهرداری تهران نیست؛ کل مدیریت شهری برای کم کردن هزینه و فشار زندگی مردم وارد عمل شدهاند. بهطوریکه زاکانی در اینباره تأکید کرده، مجموعههای مختلف شهرداری ازجمله مناطق، خدمات شهری، مالی و اقتصادی دستبهدست هم میدهند تا بتوانند بار مردم را کاهش دهند. لطفالله فروزنده، معاون هماهنگی و امور مناطق شهردار تهران هم در اینباره تأکید میکند: «ما در شهرداری تهران آمادگی خود را به دولت برای ورود به حوزههای انرژی، سلامت و تأمین کالاهای اساسی اعلام کردهایم. با توجه به ظرفیت میادین میوه و ترهبار شهرداری، این امکان وجود دارد که در تأمین و توزیع کالاهای اساسی نقش مؤثری ایفا کنیم. این پیشنهاد به دولت ارائه شده و آقای پزشکیان نیز با آن موافقت کردهاند. شهرداری تهران آمادگی دارد بخشی از مسائل مربوط به تأمین کالاهای اساسی را برطرف کند. رئیسجمهور نیز دستور همکاری دستگاههای مرتبط را صادر کرده و در این زمینه جلساتی برای هماهنگی بیشتر برگزار شده است.»
جلوگیری از نوسانات قیمتها در ۳۷۸ نقطه تهران
در قالب مأموریتهای عملیاتی ۲۱قرارگاه شهرداری تهران، یک طرح ضربتی مهم نیز بهزودی اجرایی میشود که تلاشی است برای ایستادگی در برابر فشارهای اقتصادیای که دشمن بهدنبال پیوند زدن آنها به بینظمی اجتماعی است. اما این «سپر حمایتی» چگونه و با چه سازوکاری اجرا خواهد شد؟ داود گودرزی، معاون خدمات شهری و محیطزیست شهردار تهران در اینباره بیشتر توضیح میدهد: «سازمان مدیریت میادین میوه و ترهبار و فروشگاههای زنجیرهای شهروند با مأموریتی ویژه، عملیات خرید عمده و ذخیرهسازی ۱۷ قلم کالای اساسی را آغاز کردهاند تا قیمت این اقلام تا پایان سال و شب عید در پایتخت ثابت بماند. در همین راستا، شهردار تهران با صدور دستوری ویژه، بودجهای چندهمتی را برای تأمین، انبارش و تثبیت قیمت این کالاها اختصاص داده است. بهمنظور تسهیل دسترسی شهروندان به این اقلام، علاوه بر ۵۸ فروشگاه شهروند و ۳۱۶ بازار میوه و ترهبارِ فعال، ۴ بازار دائمی جدید نیز به همت شرکت ساماندهی صنایع و مشاغل شهر راهاندازی خواهد شد.» او میافزاید: «این بازارها در نقاط پرتردد شهر شامل محدوده دریاچه چیتگر (منطقه ۲۲)، بوستان ملت (منطقه ۳)، فرهنگسرای اشراق (منطقه ۴) و بوستان لاله (منطقه ۶) مستقر میشوند تا زنجیره عرضه این کالاها تکمیل شود. در واقع، آنگونه که شهردار تهران تأکید کرده است، راهبرد مدیریت شهری این است که قیمت این ۱۷ قلم کالای اساسی، بهاصطلاح «روی سنگ نوشته شود» تا شهروندان در ماههای پیشرو دغدغهای بابت نوسانات قیمت این اقلام نداشته باشند.»
هدفگذاری برای تثبیت قیمت تا شب عید
هدف از تعیین این ۱۷ قلم کالا تأمین امنیت غذایی خانوار و کاهش بخشی از فشار معیشتی شهروندان عنوان شده و شامل کالاهایی است که نقش اصلی در سبد غذایی خانوارها دارد و شامل اقلامی مانند گوشت قرمز، مرغ، حبوبات، برنج، روغن، رب گوجهفرنگی، ماکارونی، تخممرغ، پنیر و قندوشکر است. مهدی بختیاریزاده، مدیرعامل سازمان مدیریت میادین میوه و ترهبار در اینباره به همشهری بیشتر توضیح داده است: «فهرست ۱۷قلم کالای اساسی، شامل گوشت قرمز، مرغ، ۵نوع حبوبات، برنج، روغن، ربگوجهفرنگی، ماکارونی، تخممرغ، پنیر، قندوشکر و... با هدف تأمین امنیت غذایی خانوار و کاهش بار معیشتی شهروندان تدوین شده است. نکته قابلتأمل و راهبردی در این طرح، نرخهای رقابتی و تفاوت محسوس قیمتهاست؛ بهطوریکه آخرین گزارشهای بانک مرکزی نشان میدهد خرید از میادین میوه و ترهبار نسبت به میانگین قیمتهای سطح شهر صرفه اقتصادی چشمگیری برای تهرانیها به همراه دارد.» او میافزاید: «بر این اساس در حال حاضر در بخش حبوبات، تفاوت قیمتها تا ۳۵ درصد ارزانتر از نرخهای سطح شهر است. در حوزه محصولات پروتئینی نیز این شکاف قیمتی بهوضوح دیده میشود؛ بهگونهای که گوشت گوسفندی با ۲۳ درصد، گوشت گوساله با ۱۵درصد، تخممرغ (شانه حدود ۲کیلوگرم) با ۱۲ درصد و گوشت مرغ با ۱۰ درصد اختلاف قیمت نسبت به بازار عرضه میشوند. همچنین تهرانیها برنج داخلی درجهیک را با ۱۹ درصد، قند را با ۷درصد و شکر را با ۳ درصد قیمت کمتر از میانگین بازار تهیه میکنند. این آمارها، پشتوانه اصلی دستور قاطع شهردار تهران برای تثبیت قیمتها تا پایان سال است. در واقع، با دستور شهردار تهران مبنی بر تأمین و ذخیرهسازی انبوه این اقلام قرار است این «صرفه اقتصادی» تا ۲۹اسفند تضمین شود تا شهروندان در ماههای پیشرو و در آستانه سال نو، دغدغهای بابت نوسانات قیمتها نداشته باشند.»
تأمین ۱۰۰ قلم کالای اساسی با تخفیفهای ۵۰درصدی برای دهکهای پایین
در بخش دیگری از این طرح، شهرداری تهران با هدف ثبات معیشتی و کاهش دغدغههای مردم، همکاری استراتژیکی را با فروشگاههای زنجیرهای اتکا آغاز کرده است. بر این اساس مدیریت شهری تأمین ۱۰۰ قلم کالای اساسی را برای نیمه دوم سال هدفگذاری کرده که معادل ۵۰درصد ظرفیت کل سال است، این در حالی است که سهم میادین میوه و ترهبار و فروشگاههای شهروند نیز از ۳۰ درصد به ۵۰درصد افزایش مییابد. محور اصلی این سیاست عدالتمحور، ارائه تخفیفهای ۳۰ تا ۵۰درصدی به دهکهای پایین جامعه است تا ضمن حمایت از اقشار کمبرخوردار، امنیت غذایی پایتختنشینان تضمین شود. همچنین فرصت عرضه تولیدات زنان سرپرست خانوار در ۱۱۰۰ شعبه فروشگاههای اتکا فراهم شده است. هدف نهایی مدیریت شهری از این اقدامات، ایجاد ثبات اقتصادی و جلوگیری از آسیبهای معیشتی است تا به تعبیر مدیران، «کسی در تهران سر گرسنه بر بالین نگذارد.»