به گزارش همشهری آنلاین، ایران از سال۲۰۲۵ تاکنون با کشف مجموعا ۱۷.۵ تریلیون فوتمکعب گاز در صدر کشورهای جهان از نظر حجم اکتشاف گاز قرار گرفته است. این رقم حاصل اکتشاف ۲میدان گازی «تخته» در جنوب استان فارس و «پازن» است، اکتشافاتی که به گفته مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران، بالاترین حجم گاز کشفشده در جهان طی این بازه زمانی محسوب می شود.
اهمیت این کشفیات برای ایران فقط به افزایش ذخایر گازی محدود نیست. کشور ما طی سالهای اخیر با تشدید ناترازی گاز و افزایش فاصله میان تولید و مصرف، به توسعه میادین جدید و افزایش ظرفیت تولید نیاز پیدا کرده است. از این منظر، اکتشاف ذخایر جدید میتواند پشتوانهای برای افزایش تولید گاز در سالهای آینده باشد، هرچند تبدیل گاز کشفشده به گاز قابل عرضه به شبکه نیازمند حفاریهای توسعهای، احداث تأسیسات فرآورشی و خطوط انتقال و صرف سرمایهگذاری قابل توجه است.
براساس اعلام شرکت ملی نفت ایران، در میدان گازی تخته ۵/۷تریلیون فوتمکعب گاز درجا کشف شده که حدود ۵/۵تریلیون فوتمکعب آن قابل استحصال برآورد شده است. عملیات حفاری این میدان در شرایط جنگ ۱۲روزه نیز متوقف نشده و اکتشاف آن در همان دوره به نتیجه رسیده است.
در ادامه این روند، مدیریت اکتشاف شرکت ملی نفت ایران قصد دارد بخشی از ظرفیت اکتشافی خود را به مناطق شمال شرق، شمال و شمالغرب کشور منتقل کند. افزایش تعداد دکلهای اکتشافی و اجرای پروژههای لرزهنگاری ازجمله برنامههایی است که با هدف شناسایی ظرفیتهای جدید هیدروکربوری در این مناطق دنبال میشود.
تمرکز بر مناطق کمتر توسعهیافته از نظر اکتشافی میتواند درصورت موفقیت، جغرافیای ذخایر گاز ایران را نیز متنوعتر کند. با این حال، فاصله میان کشف یک میدان و ورود گاز آن به مدار تولید ممکن است چندین سال طول بکشد و بنابراین این اکتشافات را نباید بهمعنای حل فوری ناترازی گاز دانست.
در شرایطی که ایران یکی از بزرگترین دارندگان ذخایر گاز طبیعی جهان است مسئله اصلی اکنون فقط کشف ذخایر جدید نیست، بلکه سرعت توسعه میدانها، افزایش ضریب بازیافت، تأمین سرمایه و فناوری و کاهش مصرف و اتلاف گاز نیز تعیین میکند که این ذخایر تا چه اندازه بتوانند به افزایش عرضه انرژی در کشور تبدیل شوند.
کشف گاز با تولید گاز فرق دارد
کشف ۵/۱۷تریلیون فوتمکعب گاز بهمعنای اضافه شدن همین میزان گاز به تولید کشور نیست. بخشی از ذخایر کشفشده از نظر فنی یا اقتصادی قابل استحصال نیست و حتی ذخایر قابل استحصال نیز برای ورود به مدار تولید به حفاری توسعهای، تأسیسات فرآورشی و خطوط انتقال نیاز دارند. بنابراین اثر این کشفیات بر ناترازی گاز میانمدت و بلندمدت خواهد بود، نه فوری.