همشهری آنلاین: مستند «یک در یک میلیون»، یکی از آثار مطرح و مدعی فصل جوایز اسکار، داستانی تکاندهنده و انسانی را از دل جنگ سوریه روایت میکند؛ داستان «اسراء»، دختری که زندگیاش از ۱۱ سالگی در میان ویرانیهای حلب آغاز میشود و دوربین فیلمسازان، او را در سفری دهساله تا رسیدن به آلمان همراهی میکند.
این مستند که در جشنواره ساندنس ۲۰۲۶ دو جایزه، از جمله جایزه کارگردانی برای «ایتاب عزام» و «جک مکاینس» را به دست آورد، اکنون در آستانه اکران سینمایی خود در ماه اکتبر قرار دارد و نخستین تریلر آن نیز منتشر شده است. داستان اسراء، تنها روایت مهاجرت یک دختر نوجوان نیست؛ بلکه سفری است از کودکی به بزرگسالی، از جنگ به آوارگی و از جستوجوی امنیت به پرسشی عمیقتر درباره معنای «خانه».
اسراء در طول یک دهه، همراه خانوادهاش از حلبِ ویرانشده گریخت، به ترکیه رسید و سرانجام به آلمان رفت؛ کشوری که در آن سالها میزبان شمار بزرگی از پناهجویان سوری بود. مسیر اما آسان و بیخطر نبود. عبور از دریای مدیترانه با قایقی بادی و سفری طاقتفرسا با پای پیاده از مسیرهای اروپای شرقی، بخشی از راهی بود که او و خانوادهاش برای یافتن آیندهای تازه پشت سر گذاشتند.
فیلمسازان این اثر، ایتاب عزام و جک مکاینس، در سال ۲۰۱۵ و زمانی که اسراء بهتازگی همراه خانوادهاش از ویرانیهای حلب به ترکیه رسیده بود، با او آشنا شدند. اسراء آن زمان در گوشهای از خیابان سیگار میفروخت؛ دختری که به گفته کارگردانان، با وجود تمام تلخیها و وحشتهای اطرافش، سرشار از شادی، سرکشی و نیروی زندگی بود. عزام و مکاینس در یادداشتی درباره آغاز این پروژه نوشتهاند که در همان نخستین برخورد، شیفته شخصیت اسراء شدند و احساس کردند داستان او باید روایت شود. آنها تصمیم گرفتند در زندگی او بمانند و همین تصمیم، سرآغاز شکلگیری «یک در یک میلیون» شد. خود ایتاب عزام نیز تجربهای شخصی از جنگ سوریه دارد. او و شریک فیلمسازیش، جک مکاینس، در سال ۲۰۱۱ و همزمان با آغاز جنگ داخلی سوریه در دمشق زندگی میکردند. آنها در اوت همان سال دمشق را به مقصد لندن ترک کردند و تصور میکردند چند ماه بعد بازخواهند گشت؛ اما آن روز هرگز فرا نرسید.
یکی از ویژگیهای مهم «یک در یک میلیون»، همراهی طولانیمدت فیلمسازان با شخصیت اصلی است؛ همراهیای که به آنها اجازه داده دگرگونیهای زندگی اسراء را نه در یک مقطع کوتاه، بلکه در طول یک دهه ثبت کنند. جشنواره ساندنس نیز در توصیف فیلم تأکید کرده است که کارگردانان با حساسیت و ظرافتی قابلتوجه، زندگی اسراء و عزیزانش را در گذر زمان، عبور از مرزها و تغییر شرایط دنبال کردهاند. اما داستان فیلم تنها به رسیدن به اروپا ختم نمیشود. پس از سقوط حکومت بشار اسد در سوریه، اسراء نیز مانند بسیاری از سوریهای دور از وطن، با پرسشی دشوار روبهرو میشود: آیا زمان بازگشت به خانه فرا رسیده است؟ برای او، این تصمیم میان فرصتها و امکاناتی که زندگی در آلمان فراهم کرده و حس عمیق تعلق به سرزمین مادری قرار گرفته است؛ کشمکشی که در مرکز روایت فیلم جای دارد. آیا خانه جایی است که آینده در آن ساخته میشود، یا جایی که خاطرات و هویت انسان در آن ریشه دارد؟
«یک در یک میلیون» در پس داستان یک خانواده، تصویری انسانی از مهاجرت، جنگ، مقاومت و امید ارائه میدهد؛ روایتی که بیش از آنکه صرفاً درباره آمار پناهجویان باشد، درباره یک انسان است؛ دختری که از دل یکی از بزرگترین بحرانهای انسانی زمانهاش عبور میکند و در هر مرحله، ناچار است معنای تازهای برای زندگی و آینده خود پیدا کند. این مستند به کارگردانی و تهیهکنندگی ایتاب عزام و جک مکاینس ساخته شده و در تیم تهیه آن، رِینی آرونسون-راث، برنده اسکار برای مستند «۲۰ روز در ماریوپل»، نیز حضور دارد.
«یک در یک میلیون» حالا با انتشار تریلر تازهاش، آماده میشود تا داستان اسراء را به مخاطبان بیشتری در سراسر جهان برساند؛ داستان دختری که مسیر زندگیاش از خیابانهای جنگزده حلب آغاز شد، از دریا و مرزها گذشت و پس از یک دهه، او را دوباره در برابر همان پرسش همیشگی قرار داد: خانه واقعاً کجاست؟