همشهری آنلاین- فاطمه عباسی: نپال سرزمین همین حافظه دوگانه است؛ جایی که رویای ایستادن بر بام دنیا همواره با هراس از قدرت رامنشدنی طبیعت گره خورده است. چهارشنبه گذشته این حافظه هراسناک بار دیگر خود را به رخ کشید و سیلی ویرانگر مرز میان نپال و تبت را درنوردید تا به ما یادآوری کند راه رسیدن به اورست تنها از میان عظمت و زیبایی نمیگذرد، که از قلب خطر و شکنندگی عبور میکند.
اما داستان نپال داستان سیلابهایش نیست. این تنها بهانهای است برای نگریستن به سرزمینی که مردمانش زیستن در سایه غولهای سپید هیمالیا را آموختهاند. اینجا مبدا سفری است که برای بسیاری غایت یک عمر ماجراجویی است. از کوچهپسکوچههای غبارآلود و روحانی کاتماندو که بوی عود و ادویه در هم آمیخته، تا اهتزاز پرچمهای رنگین دعا در بادهای سرد ارتفاعات، نپال مقدمهای است برای ورود به جهانی دیگر، جهانی که در آن انسان در برابر مقیاس کوهستان به کوچکی خود پی میبرد و درعینحال برای فراتر رفتن از این محدودیت، جان خود را به کف میگیرد.
این گزارش تصویری روایتی است از همین تضاد، سفری است به قلب سرزمینی که به همان اندازه که آرامشبخش و معنوی است، میتواند خشن و بیرحم باشد، از چهرههای آفتابسوخته شرپاها که راهنمایان خاموش این سفر پرخطرند تا گامهای مصمم کوهنوردانی که رویای بام دنیا را در سر میپرورانند و نگاه زائرانی که در جستوجوی آرامش به معابد پناه آوردهاند. نپال تنها یک جغرافیا نیست؛ یک وضعیت است، وضعیتی میان زمین و آسمان، میان زندگی و مرگ و میان سکوت قله و فریاد سیلاب.
کاتماندو، در میان خدایان و غبار
پیش از آنکه کوهستان شما را در خود فروببرد، این کاتماندو است که مسافر را احاطه میکند. شهر در درهای وسیع آرمیده و تاریخ، مذهب و زندگی روزمره در آن به شکلی جداییناپذیر در هم تنیدهاند. میدان تاریخی دوربار، با معابد چوبی و کندهکاریهای پیچیده، گواهی بر میراث غنی پادشاهیهای گذشته است.
بام دنیا، زیر سایه غولهای سپید
هیچکس برای دیدن دشت به نپال نمیآید، همه بهدنبال کوهستاناند. ۸قله از ۱۴قله بالای ۸هزار متر جهان در این کشور قرار دارند و اورست، یا آنطور که نپالیها میگویند «ساگارماتا» (سر آسمان)، همچون نگینی بر این تاج میدرخشد. اما صعود به اورست دیگر تنها یک تلاش قهرمانانه نیست؛ صنعتی عظیم است که اقتصاد منطقه را میچرخاند. شرپاها، مردمان بومی کوهستان، ستون فقرات این صعودها هستند. آنها که با فیزیولوژی منحصربهفرد خود برای زندگی در ارتفاع ساخته شدهاند، راه را برای کوهنوردان از سراسر جهان هموار میکنند؛ قهرمانان گمنامی که داستانشان کمتر از فاتحان قله شنیده میشود.
سرزمین آرامشهای ناآرام
نپال فقط مقصد ماجراجویان نیست، بلکه میعادگاه جویندگان معنویت نیز هست. اینجا زادگاه بوداست و شهر لومبینی یکی از مقدسترین اماکن برای بوداییان جهان به شمار میرود. ترکیب منحصربهفرد هندوییسم و بودیسم، فضایی سرشار از تساهل و روحانیت پدید آورده است. پرچمهای رنگارنگ دعا که بر فراز هر تپه و معبری در باد به رقص درمیآیند، حامل مانتراها و دعاهایی برای صلح و شفقت جهانی هستند. این آرامش ظاهری اما همواره در همسایگی طبیعت سرکش هیمالیا قرار دارد؛ آرامشی ناآرام که هر لحظه ممکن است با غرش یک بهمن یا طغیان یک رودخانه در هم شکسته شود.
خشم رودخانه در دروازه تبت
بارشهای موسمی بیامان هفته گذشته، رودخانههای خروشان مرزی در منطقه سندوپالچوک، همجوار با تبت را به هیولایی غیرقابلکنترل بدل کرد. سیلاب ناگهانی که چهارشنبه از بالادست سرازیر شد، نهتنها پلها و جادههای حیاتی ارتباطی را در خود بلعید، که دهها روستا را در مسیر خود ویران و هزاران نفر را آواره کرد. این منطقه که یکی از مسیرهای اصلی تجاری و توریستی به سمت مرز چین محسوب میشود، حالا در انزوایی تلخ فرورفته است. تصاویر مخابرهشده گویای قدرت هولناک آبی است که رویای صعود و تجارت را در گلولای دفن کرده و بار دیگر به ساکنان هیمالیا نشان داده که زندگی در دامنه بام دنیا چه بهای سنگینی دارد.