همشهری آنلاین -یکتافراهانی : صبح با گوشی بیدار میشویم، مسیرمان را با آن پیدا میکنیم، خبر میخوانیم، خرید میکنیم، پول جابهجا میکنیم، عکس میگیریم، جلسه برگزار میکنیم و شب هم اغلب آخرین تصویری که پیش از خواب میبینیم، همان صفحه چند اینچی است. گوشی هوشمند در کمتر از دو دهه از یک ابزار ارتباطی به دروازه ورود ما به جهان دیجیتال تبدیل شده است.
چگونگی ورود به جهان دیجیتال
محمدحسین شفیعآبادی، عضو هیات علمی و رییس دانشکده هوش مصنوعی و فناوریهای پیشرفته دانشگاه آزاد اسلامشهر، میگوید تاریخ فناوری نشان داده است هیچ رابطی برای همیشه در مرکز نمیماند. زمانی رایانه شخصی مهمترین ابزار ورود به دنیای دیجیتال بود، اما با گسترش اینترنت همراه و گوشی هوشمند، نقش آن تغییر کرد؛ بدون اینکه کاملاً از بین برود.
همین اتفاق ممکن است برای گوشی هوشمند نیز رخ دهد. گوشی احتمالاً برای سالها در جیب کاربران باقی میماند، اما ممکن است دیگر مجبور نباشد مرکز تمام تعاملات دیجیتال انسان باشد.
این فناوری همراه شما جهان را میبیند
به گفته این عضو هیات علمی و رئیس دانشکده هوش مصنوعی، عینک هوشمند آینده قرار نیست صرفاً تصویری را مقابل چشم کاربر نمایش دهد. دوربین آن میتواند محیط را ببیند، میکروفن صدای اطراف را دریافت کند و هوش مصنوعی با ترکیب این اطلاعات، تصویری از موقعیتی که کاربر در آن قرار دارد به دست آورد.
برای مثال، کاربر میتواند درباره چیزی که مقابل خود میبیند سؤال کند، یک نوشته را ترجمه کند یا اطلاعاتی درباره محیط اطرافش دریافت کند؛ بدون اینکه لازم باشد گوشی را از جیب بیرون بیاورد.
در چنین شرایطی، فناوری دیگر فقط چیزی نیست که ما به آن نگاه میکنیم؛ بلکه فناوری نیز میتواند بخشی از جهان اطراف ما را «ببیند» و بر اساس آن واکنش نشان دهد.
بیشتر بخوانید:
هدفونها؛ فراتر از ابزاری برای شنیدن موسیقی
شفیعآبادی میگوید این تغییر البته به عینک محدود نمیشود. دوگوشیهای بیسیم نیز بهتدریج از یک وسیله ساده برای پخش موسیقی و برقراری تماس، به رابطی برای ارتباط با دستیارهای هوشمند تبدیل میشوند.
تصور کنید برای ترجمه یک جمله، پیدا کردن مسیر، ارسال پیام یا اطلاع از زمان جلسه بعدی، دیگر نیازی به باز کردن گوشی نداشته باشید و فقط سؤال خود را مطرح کنید.
این فناوری شرایط شما را میفهمد
به گفته این کارشناس، ساعتها و حلقههای هوشمند نیز بخشی دیگر از این آینده هستند. اهمیت این ابزارها فقط در کوچکتر شدن آنها نیست؛ بلکه دادههایی که از فعالیت و شرایط روزمره کاربر جمعآوری میکنند، میتواند به سیستمهای هوش مصنوعی کمک کند تا پاسخهایی متناسبتر با موقعیت فرد ارائه دهند.
حرکت، خواب، فعالیت بدنی و برخی دادههای محیطی و رفتاری میتوانند تصویری از شرایط کاربر ایجاد کنند. در نتیجه، فناوری بهجای اینکه فقط منتظر فرمان مستقیم انسان باشد، میتواند با درک بهتر زمینه، خدمات مناسبتری ارائه کند.
رایانش محیطی
به عقیده رئیس دانشکده هوش مصنوعی، اما شاید تحول بزرگتر زمانی اتفاق بیفتد که دیگر برای استفاده از فناوری به یک دستگاه مشخص نیاز نداشته باشیم.
خانه، خودرو و محل کار آینده را تصور کنید؛ محیطهایی که مجموعهای از حسگرها و دستگاههای متصل در آنها حضور دارند و یک دستیار هوشمند میان آنها ارتباط برقرار میکند.
این همان ایدهای است که سالها با عنوان رایانش محیطی یا Ambient Computing مطرح شده است؛ فناوری در محیط اطراف ما حضور دارد، اما الزاماً در مرکز توجه ما نیست.
پایان عصر «اپلیکیشنها»
به گفته محمدحسین شفیعآبادی، به نظر میرسد مهمترین تغییر الزاماً به سختافزار مربوط نیست؛ بلکه ممکن است در چیزی رخ دهد که امروز بخش جداییناپذیر زندگی دیجیتال ماست: اپلیکیشنها. امروز برای تقریباً هر کاری یک برنامه جداگانه داریم؛ مسیریابی، خرید، بانک، تاکسی، سفر، پیامرسانی و دهها خدمت دیگر.
اما اگر یک عامل هوش مصنوعی بتواند بهجای ما با سرویسهای مختلف ارتباط برقرار کند، شاید دیگر لازم نباشد تکتک این برنامهها را باز کنیم.
گزارشها و پیشبینیهای مؤسسات پژوهشی از جمله Gartner نیز به همین تغییر اشاره دارند. Gartner پیشبینی کرده است که گسترش دستیارهای مبتنی بر هوش مصنوعی میتواند تا سال ۲۰۲۷ استفاده از اپلیکیشنهای موبایل را به میزان قابلتوجهی کاهش دهد.
فقط درخواست خودت را بیان کن!
فرض کنید قصد سفر دارید. امروز احتمالاً باید چند اپلیکیشن را باز کنید؛ یکی برای جستوجوی پرواز، دیگری برای هتل، یکی برای تقویم و شاید برنامهای دیگر برای مسیریابی.
اما در آینده ممکن است فقط بگویید:
«برای هفته آینده یک پرواز مناسب پیدا کن، هتلی نزدیک محل جلسه رزرو کن، برنامه سفر را در تقویم قرار بده و بهترین زمان حرکت به فرودگاه را مشخص کن.»
به کفته این کارشناس، در این مدل، کاربر دیگر الزاماً با مجموعهای از اپلیکیشنها کار نمیکند؛ بلکه خواسته خود را بیان میکند و هوش مصنوعی تلاش میکند نتیجه را تحویل دهد.
رقیب تازه اپلیکیشنها
به گفته شفیعآبادی، اینجاست که مفهوم AI Agent یا عامل هوشمند اهمیت پیدا میکند. اگر این فناوری به بلوغ برسد، ممکن است مهمترین رابط انسان با جهان دیجیتال دیگر صفحهای پر از آیکون نباشد؛ بلکه دستیار هوشمندی باشد که خواسته کاربر را میفهمد و برای رسیدن به نتیجه، خودش از سرویسهای مختلف استفاده میکند.
در چنین مدلی، مسیر سنتی «انسان، گوشی، اپلیکیشن و سرویس» کوتاهتر میشود: انسان خواستهاش را بیان میکند و عامل هوشمند برای انجام آن اقدام میکند.