همشهری آنلاین - محمد سرابی: حالا دیگر سخن از خلاقیت و نوآوری در کسب و کار است. سازمانهای متولی امور مددجویان هم رویکرد خود را به سمت بهرهگیری از استعدادهای خاص سوق دادهاند. آرزو ذکاییفر، رییس مرکز توسعه کارآفرینی، اشتغال و توانمندسازی سازمان بهزیستی کشور در گفت و گو با همشهری شرح داد که بهزیستی چگونه از تنوع بازار کار خلاق در بین مددجویان حمایت میکند.
شغلهایی بر پایه اینترنت
بازار کار امروز قابل مقایسه با بازار کار چند دهه قبل نیست و امکان انتخاب بیشتر شده است. ذکاییفر میگوید: «با توجه به تغییرات به وجود آمده در نظام بازاریابی و دسترسی آسان به بازارها از طریق فضای مجازی، مشاغلی نظیر فریلنسرینگ، دیجیتال مارکتینگ، تولید محتوا، طراحی گرافیک، تولید و فروش صنایع دستی، ادمینی، مترجمی، تایپ، وبلاگ نویسی، تولید پادکست و ... در بین افراد دارای معلولیت، حتی افراد دارای معلولیت متوسط به بالا نیز مورد استقبال قرار گرفته است.» او با ذکر چند نمونه خاص از این مشاغل میگوید: «معلولان و مددجویانی داشتیم که وارد حوزههای خیلی متفاوت از شغلهای سنتی شدند. مثلا به صورت فردی؛ پرورش گل و گیاه، تولید قارچ و گلخانههای کوچک تولید محصولات کشاورزی ایجاد کردند.» از او سوال میکنیم که به جز تنوع بازار کار، چه چیزی باعث گسترده شدن انتخابهای مددجویان شده است. ذکایی فر میگوید: «رشد سواد عمومی و تخصصی مانند تحصیلات تکمیلی معلولان و مددجویان، امکان حضور و رقابت در جامعه را فراهم کرد. در این مسیر سازمان بهزیستی هم از تحصیلات دانش آموزان و دانشجویان حمایت جدی کرد.»
جوانان و نوجوانان خلاق
در شرایط سخت اقتصادی امروز، خلاقیت رمز موفقیت و بقای یک کسب و کار است. رییس مرکز توسعه کارآفرینی، اشتغال و توانمندسازی بهزیستی با اشاره به طرح بهزیستی دراینباره میگوید: «دو گروه سنی هدف اصی استعدادیابی هستند. اول دانش آموزان ۱۵ تا ۱۸ سال و گروه دوم ۱۸ تا ۲۵ سال که در فرایند استعدادیابی و مهارت آموزی قرار میگیرند.» او تاکید میکند: «در برنامه جدید بهزیستی، منظور از شناسایی خلاقها، صرفاً افراد دارای استعدادهای هنری نیست؛ بلکه هدف، شناسایی افرادی است که دارای ایده، نگاه متفاوت و توانایی حل مسئله باشند.» ذکایی فر بیان میکند: «در این مسیر تلاش میکنیم استعدادها و ایدههای کمتر دیدهشده، بهویژه در سطح محلات، شناسایی شوند و زمینه لازم برای آموزش، توانمندسازی و هدایت آنها فراهم شود.» خانههای خلاق بهزیستی در استانها قرار است به زیرساختی برای شناسایی استعدادها، پرورش ایدهها، آموزش، توانمندسازی و هدایت افراد به سمت فعالیتهای اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی تبدیل شوند.
۲ سال اشتغال مستمر
اگر چه اشتغال، توانمند سازی اقتصادی و داشتن درآمد مکفی موجب استقلال مالی افراد میشود، اما افراد دارای معلولیت به صورت مستمر به خدمات تخصصی نیاز دارند. تسهیل حمل و نقل، مناسب سازی محیط، خدمات پزشکی و سلامت، خدمات مربوط به تحصیل و مهارت و پیگیری مطالبات قانونی، تسهیل دسترسی و ... از جمله خدمات اجتماعی مستمر برای مددجویان است. سرانجام زمانی میرسد که مددجو میتواند به اتکا حرفه خود از فهرست مستمری بگیران بهزیستی خارج شود تا نوبت به دیگر مددجویان برسد. از دیدگاه شغلی این کار معیارهایی دارد. رییس مرکز توسعه کارآفرینی، اشتغال و توانمندسازی بهزیستی در اینباره میگوید: «در صورت پایداری مشاغل ایجاد شده به مدت دو سال، افراد مشوق های حمایتی نظیر حق بیمه سهم کارفرمایی و خویش فرمایی دریافت میکنند و در نهایت به عنوان یک فرد خودکفا محسوب میشوند.»