گروه دیپلماتیک - همشهری آنلاین: با تداوم جنگ در خاورمیانه، دولتهای بزرگ برای تأمین هزینههای خود و جبران کسری بودجه، مجبورند با هزینه بیشتری پول قرض کنند.
روزنامه گاردین نوشته است هزینه استقراض دولتها در سایه جنگ علیه ایران به بالاترین سطح در چند دهه اخیر رسیده است. به نوشته این روزنامه، کمرنگ شدن امیدها به پایان درگیری نظامی آمریکا و ایران و افزایش قیمت نفت، نگرانیها درباره تورم و افزایش هزینههای دولتها را بیشتر کرده و بازار اوراق قرضه را تحت فشار قرار داده است.
وضعیت بازار اوراق
آمریکا
اوراق ۳۰ساله: ۵.۳۲۴ درصد (بالاترین سطح از ژوئن ۲۰۰۷)
اوراق ۱۰ساله: ۴.۷۳۶ درصد
ژاپن
اوراق ۱۰ساله: ۲.۹۴۵ درصد
افزایش روزانه: ۲.۵ واحد پایه (بالاترین سطح در ۳ دهه اخیر)
انگلیس
اوراق ۱۰ساله: ۵.۰۷۶ درصد
افزایش روزانه: ۲.۶ واحد پایه
آلمان
بازده اوراق ۱۰ساله به بالاترین سطح از سال ۲۰۱۱ رسید.
فرانسه
بازده اوراق ۱۰ساله به بالاترین سطح در ۱۶ سال گذشته رسید.
چرا بازده اوراق افزایش یافته است؟
چند عامل همزمان به بازار اوراق فشار وارد کردهاند. ادامه نگرانیها درباره جنگ و احتمال اختلال در بازار انرژی، قیمت نفت را بالا برده و نگرانی درباره افزایش تورم را بیشتر کرده است.
از سوی دیگر، دولتها با افزایش هزینههای دفاعی و سایر مخارج خود ممکن است به استقراض بیشتری نیاز پیدا کنند. افزایش انتشار اوراق دولتی و همچنین رشد انتشار اوراق شرکتها، از جمله شرکتهای فعال در حوزه هوش مصنوعی، نیز عرضه بدهی در بازار را افزایش داده است.
در چنین شرایطی، سرمایهگذاران برای پذیرش ریسک بیشتر، بازده بالاتری از اوراق مطالبه میکنند. افزایش بازده معمولاً به معنای کاهش قیمت اوراق است و در نهایت میتواند هزینه تأمین مالی دولتها برای بدهیهای جدید را افزایش دهد.
هزینه استقراض دولت یعنی چه؟
دولتها برای تأمین هزینههایی مانند حقوق کارکنان، پروژههای عمرانی، خدمات عمومی و هزینههای دفاعی، بخشی از منابع موردنیاز خود را از طریق انتشار اوراق قرضه تأمین میکنند؛ یعنی از سرمایهگذاران پول قرض میگیرند و در مقابل متعهد میشوند در آینده اصل پول و سود آن را پرداخت کنند.
وقتی بازده اوراق افزایش مییابد، دولت معمولاً برای انتشار اوراق جدید یا تأمین مالی بدهیهای سررسیدشده باید نرخ بهره بالاتری بپردازد؛ یعنی هزینه قرض گرفتن پول برای دولت افزایش پیدا میکند.
این اتفاق برای شهروندان چه معنایی دارد؟
۱. فشار بیشتر بر بودجه دولت
با افزایش هزینه بدهی، بخش بیشتری از درآمد دولت صرف پرداخت سود بدهیها میشود.
۲. احتمال افزایش مالیات یا کاهش بودجه برخی بخشها
دولت ممکن است برای مدیریت هزینهها به افزایش مالیات، کاهش برخی مخارج یا محدود کردن منابع اختصاصیافته به بعضی خدمات و برنامهها روی بیاورد.
۳. گرانتر شدن وام و مسکن
افزایش بازده اوراق میتواند به افزایش نرخهای بهره در اقتصاد منجر شود و هزینه وام مسکن، خودرو و سایر تسهیلات را بالا ببرد.
۴. فشار بیشتر بر هزینه زندگی
اگر ادامه درگیری باعث افزایش قیمت نفت و انرژی شود، هزینه حملونقل و تولید افزایش مییابد و این افزایش هزینه میتواند به قیمت کالاها و خدمات منتقل شود.