همشهری آنلاین -یکتا فراهانی: آنچه در آسمان به شکل خطهای نورانی و سریع دیده میشود، در واقع ذرات کوچکی از بقایای دنبالهدار ۱۰۹P/Swift-Tuttle هستند که با سرعت حدود ۵۹ کیلومتر بر ثانیه وارد جو زمین میشوند و بر اثر اصطکاک و گرمای شدید میسوزند.
نام «برساوشی» هم از صورت فلکی برساوش یا Perseus گرفته شده است؛ زیرا به نظر میرسد مسیر شهابها از ناحیهای در نزدیکی این صورت فلکی آغاز میشود.
بهترین زمان تماشا در ایران؛ نیمهشب تا سحر
اگرچه میتوان از ساعات پس از تاریک شدن هوا نیز شهابهایی را مشاهده کرد، بهترین فرصت رصد معمولاً از نیمهشب تا پیش از روشنشدن آسمان در بامداد است.
بنابراین، برای ایران، برنامه ایدهآل این است:
چهارشنبه ۲۱ مرداد، بعد از نیمهشب → بامداد پنجشنبه ۲۲ مرداد
هرچه از نیمهشب عبور کنیم، شرایط برای دیدن شهابها بهتر میشود و ساعات نزدیک سحر میتوانند جذابتر باشند. منابع رصدی نیز نیمهشب تا پیش از سپیدهدم را بهترین بازه برای مشاهده برساوشیها معرفی کردهاند.
بیشتر بخوانید:
- چشمها به آسمان | شمارش معکوس برای بارش شهابی برساوشی در ایران
- رقص نورانی دو شاهزاده منظومه شمسی در آغوش شب | وقتی دو سیاره رقیب برای چند ساعت یکی میشوند!
آیا پنجشنبهشب هم میشود شهاب دید؟
به گزارش Associated Press (AP)بارش برساوشی فقط یک شب اتفاق نمیافتد. این بارش در سال ۲۰۲۶ تقریباً از ۱۷ ژوئیه تا ۲۴ اوت فعال است و حتی پس از شب اوج نیز میتوان شهابهایی را دید؛ بااینحال، تعداد آنها پس از اوج بهسرعت کاهش پیدا میکند.
ماه نو در ۱۲ اوت رخ میدهد و آسمان در زمان اوج بارش تقریباً بدون نور ماه خواهد بود. در نتیجه شهابهای کمنورتر که در شبهای مهتابی ممکن است در نور ماه گم شوند، شانس بیشتری برای دیدهشدن دارند.
در شرایط ایدهآل و دور از آلودگی نوری، نرخ نظری برساوشیها میتواند به حدود ۱۰۰ شهاب در ساعت برسد؛ البته این عدد به معنای آن نیست که هر فرد در شهر دقیقاً ۱۰۰ شهاب در یک ساعت خواهد دید. نور شهر، وضعیت افق، ابرها و میزان تاریکی آسمان تعداد شهابهای قابلمشاهده را بهشدت تغییر میدهد.
چطور ببینیم؟
برای تماشای برساوشیها نیازی به تلسکوپ ندارید؛ اتفاقاً میدان دید وسیع چشم انسان برای این کار مناسبتر است.
بهترین کار این است که:
از نور مستقیم شهر و ساختمانها فاصله بگیرید.
محلی با آسمان باز و افق وسیع انتخاب کنید.
بهجای خیرهشدن به یک نقطه، بخش بزرگی از آسمان را زیر نظر داشته باشید.
حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقه به چشمها فرصت دهید تا با تاریکی سازگار شوند.
صبر داشته باشید؛ ممکن است چند دقیقه هیچ شهابی نبینید و ناگهان چند شهاب پشتسرهم ظاهر شوند.
یک شب با آسمان شلوغ
نکته جالب اینجاست که بارش برساوشی تنها اتفاق نجومی این روزها نیست. ۱۲ اوت ۲۰۲۶ در تقویم رصدی جهان روز بسیار ویژهای محسوب میشود و همزمانی چند پدیده نجومی، این تاریخ را به یکی از جذابترین روزهای آسمانی سال تبدیل کرده است. ناسا نیز در راهنمای آسمان اوت ۲۰۲۶، بارش برساوشی و خورشیدگرفتگی را از رویدادهای مهم این ماه معرفی کرده است.
البته خورشیدگرفتگی کامل ۱۲ اوت در ایران قابلمشاهده نیست؛ بنابراین برای مخاطب ایرانی، نمایش اصلی شب، همان بارش شهابی برساوشی است.