همشهری آنلاین - مریم سرخوش: کشف بیش از ۱۵ هزار قلم بوتاکس تقلبی در یک منزل مسکونی در محله زعفرانیه تهران، بار دیگر زنگ خطر بازار زیرزمینی محصولات زیبایی را به صدا درآورد. آنطور که سازمان غذا و دارو اعلام کرده، در این خانه علاوه بر ویالهای بوتاکس، انواع ژل و فیلر تزریقی هم کشف شده که در همان محل بستهبندی و برای عرضه به بازار آماده میشدند.
اما این محصولات تقلبی چگونه سر از مراکز زیبایی درمیآورند و چرا استفاده از آنها میتواند به بهای جان مصرفکننده تمام شود؟
نکتهای که دکتر سیمین ابراهیمزاده، متخصص پوست و مو هم در گفتگو با همشهری به آن اشاره و درباره عوارض و خطرات توزیع این محصولات تقلبی در بازار مصرف نه تنها درباره خدمات زیبایی که برای مصارف درمانی هشدار میدهد.
سمی که با دوز مناسب به دارو تبدیل میشود
ابراهیمزاده میگوید: بوتاکس از سمی تولید میشود که یک باکتری در شرایط بدون اکسیژن تولید میکند. این سم باعث فلج عضلات میشود و سالها پیش متخصصان مغز و اعصاب از آن برای درمان برخی بیماریهای عصبی استفاده میکردند، یا برای افرادی که پس از سکته مغزی دچار اسپاسم شدید عضلات میشدند و همچنین بیماران مبتلا به اسپاسم گردن کاربرد داشت.
به گفته این متخصص پوست، بعدها مشخص شد که همین خاصیت فلجکنندگی عضلات میتواند در کاهش چینوچروک صورت نیز مؤثر باشد و به همین دلیل بوتاکس وارد حوزه زیبایی شد. در حال حاضر بیشترین مصرف بوتاکس را هم در حوزه خدمات زیبایی داریم اما همچنان در درمان بیماریهایی مانند میگرن، اسپاسم عضلات گردن و برخی مشکلات عصبی هم کاربرد دارد.
دوز نامشخص یک سم کشنده
به گفته ابراهیمزاده، مهمترین موضوع درباره بوتاکس، مقدار دقیق سم تزریقشده است و در توضیح بیشتر میگوید: اگر بوتاکس با دوز استاندارد و توسط فرد متخصص تزریق شود، معمولا مشکلی ایجاد نمیکند، اما اگر میزان سم بیش از حد باشد، دیگر فقط عضلات پیشانی یا اطراف چشم درگیر نمیشوند. این سم میتواند عضلات تنفسی را نیز فلج کند و باعث اختلال شدید در تنفس شود.
او هشدار میدهد در موارد شدید، حتی مرگ نیز دور از انتظار نیست و در مسمومیتهای شدید ناشی از سم بوتولینوم، موارد مرگومیر نیز گزارش شده و در برخی موارد این عدد حدود 5 تا 10 درصد است. به همین دلیل کیفیت محصول و دوز تزریق، موضوعی کاملا حیاتی است و نباید آن را دستکم گرفت.
بوتاکس ارزان؛ معامله با جان
به گفته این متخصص پوست، مهمترین دلیل رونق بازار بوتاکسهای تقلبی، قیمت پایینتر آنهاست. این محصولات با قیمت بسیار پایینتر وارد بازار میشوند و همین موضوع باعث میشود برخی مراکز یا افراد برای جذب مشتری به سراغ آنها بروند. اما این ارزانی، هزینه سنگینی برای مصرفکننده دارد.
ابراهیمزاده در توضیح بیشتر بیان میکند: کمترین عوارض این محصولات شامل ضعف و بیحالی، خستگی شدید، اختلال بینایی، افتادگی پلک و حتی فلج دست و پاست. نکته تلخ ماجرا هم اینجاست که بیمار در تمام این مدت هوشیار است و همه علائم را احساس میکند.
این متخصص ابراز تاسف میکند که برخی افراد فقط برای سود بیشتر، جان انسانها را با عرضه این محصولات تقلبی به خطر میاندازند.
بوتاکسهای تقلبی بیشتر کجا توزیع میشوند؟
ابراهیمزاده درباره مسیر توزیع این محصولات عنوان میکند: بوتاکسهای تقلبی بیشتر در آرایشگاهها، باشگاههای ورزشی و صفحات تبلیغاتی فضای مجازی عرضه میشوند؛ جایی که خدمات زیبایی با قیمتهایی بسیار پایین تبلیغ میشود.
هر چند به گفته او، خطر تنها به این مراکز محدود نیست و گاهی حتی ممکن است این محصولات وارد برخی مطبها نیز شوند. البته این موضوع همیشه به معنای تخلف عمدی پزشک نیست و ممکن است پزشک محصول را از یک تأمینکننده خریداری کرده باشد که کالای تقلبی را به جای محصول اصلی عرضه کرده باشد. اما در هر صورت، زمانی که معیار انتخاب، قیمت پایینتر باشد، احتمال ورود چنین محصولات بیکیفیتی افزایش پیدا میکند.
خاطرهای از عوارض بوتاکس تقلبی
این متخصص پوست به یکی از تجربههای خود در مواجهه با افرادی که به دلیل تزریق بوتاکس دچار مشکل شده بودند اشاره میکند و میگوید: البته نمیتوانم با قطعیت بگویم این محصولات نمونههای تقلبی عرضه شده در بازار بودند، اما بیمارانی داشتیم که پس از تزریق بوتاکسهای چینی با افتادگی پلک، تورم و قرمزی شدید محل تزریق به ما مراجعه کردند.
به گفته ابراهیمزاده گاهی اوقات این عوارض به سادگی برطرف نمیشوند و برخی بیماران شکایت میکردند که حتی دو ماه بعد از تزریق نیز تورم، برجستگی و قرمزی پوست همچنان روی صورتشان باقی مانده بود.
فقط زیبایی در خطر نیست
ابراهیمزاده هشدار میدهد که قربانیان بوتاکسهای تقلبی فقط متقاضیان خدمات زیبایی نیستند و به این دلیل که بیماران مبتلا به میگرن، اسپاسم عضلات گردن و برخی بیماران عصبی از بوتاکس به عنوان یک روش درمانی استفاده میکنند، هم در معرض استفاده از این محصولات قرار دارند. همچنین برخی مجروحان جنگی نیز برای درمان مشکلات عضلانی سهمیه دریافت بوتاکس دارند. بنابراین ورود محصولات تقلبی به بازار، سلامت این بیماران را نیز در معرض خطر جدی قرار میدهد.
چگونه گرفتار بوتاکسهای تقلبی نشویم؟
این متخصص پوست مهمترین توصیه خود را مراجعه به مراکز معتبر عنوان میکند و میگوید: افرادی که قصد انجام تزریق بوتاکس دارند، حتما باید به پزشکان متخصص و مراکز معتبر مراجعه کنند و پیش از دریافت خدمات، از طریق سایت انجمن متخصصان پوست، درباره مدرک و مجوز پزشک اطلاعات لازم را به دست آورند.
ابراهیمزاده تأکید میکند: هر ارزانی، بیدلیل نیست و اگر خدمات زیبایی با قیمتی بسیار پایینتر از نرخ معمول ارائه میشود، باید به اصالت محصول شک کرد.
او البته به این نکته هم اشاره میکند که در میان محصولات کشف شده در خانه زعفرانیه ژلهای تقلبی هم بودهاند که میتوانند عوارض جدی ایجاد کنند، اما درباره بوتاکس، موضوع بسیار خطرناکتر است؛ زیرا این ماده یک سم قوی است و در صورت تقلبی بودن یا تزریق با دوز نامناسب، حتی میتواند جان فرد را تهدید کند. این آگاهی در همه گروههای درگیر با این خدمت اهمیت دارد که بوتاکس یک داروی تخصصی است، نه یک کالای ارزانقیمت برای رقابت در بازار زیبایی. وقتی پای یک سم فلجکننده در میان است، هر ارزانی میتواند بهای سنگینی داشته باشد.