همشهری آنلاین: توصیف اکبر عبدی بهعنوان نماد نبوغ ذاتی در بازیگری سینمای ایران باید با تأثیر او بر روان اجتماعی مردم همراه شود. همانطور که او بازیگری کامل در شخصیتسازی بود، شمایلی تمام و کمال در تأثیری است که بازیگران توانا بر ذهن مخاطبان انبوه میگذارند.
در میانه دهه ۱۳۷۰ جنجالیترین و پرفروشترین فیلمهای سینمای ایران محصول حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی بود. «آدمبرفی» (۱۳۷۶)، ساخته داود میرباقری پرفروشترین فیلم سال بود که ۳سال از ساخته شدنش میگذشت. علت فاصله تولید تا اکران نخستین ساخته کارگردان «مختارنامه» مخالفت معاونت سینمایی با نمایش فیلمی بود که در آن مردی ایرانی برای مهاجرت به آمریکا زیر بار اجرای نقشه تغییر جنسیت میرود. مخالفان اکران عمومی فیلم زنپوشی اکبر عبدی را که اکنون یکی از جلوههای مهم نبوغش دانسته میشود، دلیل اصلی مخالفت با فیلم بیان میکردند.
عبدی که در دهه ۱۳۶۰ انواع هنرهایش را در تلویزیون و سینما در تغییر هویت بروز داده بود، در مقابل داریوش ارجمند، پرویز پرستویی، مهدی فتحی و آزیتا حاجیان کولاکی از جزئیات زنپوشی به راه انداخته بود. بهترین رهروان قبلی زنپوشی سینمای ایران (تابش و قائممقامی در دهه ۱۳۴۰) فرسنگها با چنته پر و پیمان اکبر عبدی فاصله داشتند و عبدی خود را با شایستگی به مقام برترین مرد زنپوش سینمای ایران رسانده بود.
در سالهای میانی دهه ۱۳۷۰ مسائل منکراتی و مباحث فقهی بیشتر از هنر عبدی مورد توجه قرار گرفت. نمایش فیلم بعد از بستن پرونده مخالفت با اکران آن در سایه قاچاق نسخه ویدئویی آن قرار گرفت و فیلم پرفروش سال بیشتر از بحثانگیز بودن جنجالی از کار درآمد. اما بهعنوان فیلمی مؤثر در گشودن مسیر بحثهایی درباره هویت جنسی در جامعه ایران بسیار مؤثر واقع شد.
اکبر عبدی با بازی بینقص خود در نقش عباس/درنا محافل روانشناسی فارسی را به تکاپو انداخت و آنها در جلسات مشاوره و یا در جلسات هماندیشی روانکاوی ایرانی اهمیت هویت جنسی را گوشزد کردند. تاریخ سینمای مستند ایران و همچنین تاریخ نشر کتابهای روانشناسی به زبان فارسی گواهی است بر جریان تفسیر هویت جنسی در نیمه دوم دهه ۱۳۷۰.
«آدمبرفی» به لطف هنرنمایی اکبر عبدی جامعه فکری ایران را برای تفهیم یکی از مهمترین جلوههای هویت فردی به تفکر کشانده بود.
کارنامه گسترده بازیگری شادروان اکبر عبدی جلوههای متنوعی برای ستایش دارد. او با علی حاتمی، ناصر تقوایی، محسن مخملباف، داریوش مهرجویی، مسعود دهنمکی، داود میرباقری، ایرج قادری، فریدون جیرانی، محمدرضا هنرمند، تهمینه میلانی و بهروز افخمی همکاریهای قابل توجهی داشته و همذاتپنداری با شخصیتهایی که نقش آنها را ایفا میکرد اتفاقی رایج بود.
اسی دربهدر در ولایت غربت راست میگفت: «اسمت مراد ماست و فامیلت مرام ما. پور و سارش اضافه است.»