گروه دیپلماتیک – همشهری آنلاین: دموکراتهای کنگره آمریکا پس از اعلام ازسرگیری جنگ با ایران از سوی دولت دونالد ترامپ، دامنه مخالفت خود را از انتقادهای سیاسی فراتر برده و با استفاده از ابزارهای قانونی و تقنینی، تلاش کردهاند روند ادامه جنگ را با مانع مواجه کنند.
مجموعه اقداماتنمایندگان معترض که از ارائه قطعنامههای محدودکننده اختیارات جنگی رئیسجمهور تا جلوگیری از تصویب بودجه دفاعی یک تریلیون دلاری را در بر میگیرد، نشان میدهد مخالفان ترامپ این بار در پی افزایش هزینه سیاسی و حقوقی ادامه جنگ هستند.
آغاز دور تازه اختلاف بر سر اختیارات جنگی
اختلافات پس از آن تشدید شد که دولت ترامپ با ارسال نامهای رسمی به کنگره اعلام کرد عملیات نظامی آمریکا علیه ایران از سر گرفته شده است. کاخ سفید این نامه را آغاز یک دوره جدید ۶۰ روزه دانست که به اعتقاد دولت، امکان ادامه عملیات نظامی بدون دریافت مجوز تازه از کنگره را فراهم میکند.
این تفسیر با مخالفت شدید دموکراتها روبهرو شد. آدام شیف، سناتور دموکرات، با ارائه قطعنامهای جدید بر اساس «قانون اختیارات جنگی» تأکید کرد که دولت هیچ مبنای قانونی برای آغاز یک دوره ۶۰ روزه جدید ندارد و خواستار رأیگیری دوباره کنگره برای پایان دادن به جنگ شد.
چاک شومر، رهبر دموکراتهای سنا، نیز گفته ترامپ نمیتواند آمریکا را وارد جنگی کند که نه اهداف آن مشخص است و نه راهبرد روشنی برای پایان آن وجود دارد.
استفاده از اهرم بودجه برای مهار جنگ
مهمترین اقدام عملی دموکراتها، جلوگیری از پیشبرد قانون مجوز دفاع ملی (NDAA) بود؛ لایحهای که بودجهای حدود یک تریلیون دلار برای وزارت دفاع آمریکا در نظر گرفته و شامل افزایش حقوق نظامیان، تأمین مالی برنامههای تسلیحاتی و تعیین سیاستهای دفاعی سال آینده است.
این لایحه که معمولاً هر سال با حمایت دو حزب تصویب میشود، این بار با رأی ۵۰ موافق در برابر ۴۶ مخالف نتوانست حد نصاب لازم برای ورود به مرحله بررسی را کسب کند.
دموکراتها تاکید کردهاند تا زمانی که دولت درباره ادامه جنگ با ایران پاسخگو نباشد، حاضر نیستند بودجهای را تصویب کنند که میتواند به تداوم عملیات نظامی کمک کند.
فشار همزمان حقوقی و نظارتی
راهبرد دموکراتها تنها به متوقف کردن بودجه دفاعی محدود نشده است. آنها طی ماههای گذشته بارها با استناد به «قانون اختیارات جنگی» تلاش کردهاند اختیارات رئیسجمهور در ادامه جنگ را محدود کنند؛ هرچند این تلاشها تاکنون به دلیل حمایت اکثریت جمهوریخواهان از ترامپ به نتیجه نرسیده است.
در کنار این اقدامات، سناتورها خواستار اعمال محدودیتهایی علیه پیت هگست، وزیر دفاع، نیز شدهاند. بر اساس پیشنهادهای مطرحشده، در صورت خودداری وزارت دفاع از ارائه گزارشهای مورد درخواست کنگره، از جمله درباره حمله به یک مدرسه در ایران در آغاز جنگ، بخشی از بودجه سفرهای رسمی وزیر دفاع مسدود خواهد شد.
دموکراتها همچنین خواستار گنجاندن بندی در لایحه دفاعی هستند که دولت را به توقف عملیات نظامی علیه ایران ملزم کند.
تمی داکورث، سناتور دموکرات و کهنهسرباز جنگ عراق، اعلام کرده تا زمانی که اصلاحیه پایان جنگ در متن لایحه قرار نگیرد، از آن حمایت نخواهد کرد. به گفته او، اختصاص منابع مالی بیشتر به یک عملیات نظامی بدون راهبرد مشخص، تنها خطر تبدیل شدن آن به «جنگی بیپایان» را افزایش میدهد.
پیامدهای اقتصادی؛ محور تازه انتقادها
دموکراتها همزمان تلاش کردهاند پیامدهای اقتصادی جنگ را به یکی از محورهای اصلی انتقاد از دولت تبدیل کنند. چاک شومر و کریس مورفی افزایش قیمت سوخت را نتیجه مستقیم ادامه درگیریها دانستهاند.
برآورد دموکراتهای کمیته مشترک اقتصادی کنگره نشان میدهد از زمان آغاز جنگ، آمریکاییها حدود ۵۶.۴ میلیارد دلار هزینه اضافی برای خرید بنزین پرداخت کردهاند. همچنین آمار انجمن خودروی آمریکا (AAA) حاکی از آن است که میانگین قیمت هر گالن بنزین از ۲.۹۸ دلار پیش از آغاز جنگ به ۳.۸۵ دلار افزایش یافته است.
در همین حال، پیشنهاد ترامپ برای کنترل تنگه هرمز و دریافت ۲۰ درصد عوارض از کشتیهای عبوری نیز با انتقادهایی از هر دو حزب مواجه شد. هرچند رئیسجمهور آمریکا یک روز بعد از این پیشنهاد عقبنشینی کرد و اعلام کرد هزینه حضور آمریکا از طریق سرمایهگذاری کشورهای حوزه خلیج فارس جبران خواهد شد، اما این تغییر موضع نیز نتوانست از انتقاد مخالفان بکاهد.
تقابل سیاسی در آستانه انتخابات
مجموعه تحرکات اخیر نشان میدهد دموکراتها راهبرد تازهای را برای مقابله با سیاست ایرانِ دولت ترامپ در پیش گرفتهاند؛ راهبردی که بر استفاده همزمان از ابزارهای قانونگذاری، نظارت مالی، محدودسازی اختیارات جنگی رئیسجمهور و برجسته کردن پیامدهای اقتصادی جنگ استوار است.
هرچند جمهوریخواهان همچنان اکثریت لازم برای حمایت از سیاستهای ترامپ را در اختیار دارند، اما توقف موقت لایحه دفاعی نشان داد که دموکراتها میتوانند با استفاده از سازوکارهای کنگره، هزینه سیاسی ادامه جنگ را افزایش داده و دولت را برای پاسخگویی بیشتر تحت فشار قرار دهند.
منابع: مجله تایم، ایبیسی نیوز