همشهری آنلاین – گروه سیاسی: خبرگزاری انگلیسی «رویترز» عصر سهشنبه در گزارشی به بررسی جزئیات تازه از مذاکرات دوحه پرداخت و به نقل از یک مقام قطری اعلام کرد فرستادگان ارشد آمریکا که به دوحه سفر کردهاند، هیچ دیدار سطح بالایی با مقامهای ایرانی نخواهند داشت؛ «موضوعی که تردیدها درباره پیشرفت تلاشها برای پایان دائمی جنگ ایران و بازگشایی کامل تنگههرمز را افزایش داده است». مهمترین محورهای این گزارش را در ادامه میخوانید:
محتوای مذاکرات هفته جاری چیست؟
- این هفته مذاکراتی در سطح کارشناسی درباره موضوعهایی از جمله امنیت منطقهای برگزار میشود.
- در صورت پیشرفت، ممکن است در آینده به مذاکرات در سطح مقامهای ارشد ارتقا یابد.
- براساس تفاهم ۱۴ بندی، دوطرف ۶۰روز فرصت دارند درباره برقراری آتشبس دائمی در درگیریای که با حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در ۲۸ فوریه آغاز شد، مذاکره کنند.
- همچنین تهران و واشنگتن دراین مدت باید مسائل پیچیدهای از جمله آینده برنامه هستهای ایران را حلوفصل کنند.
- جنگ اخیر سبب اختلال در تجارت جهانی نفت و سایر کالاها شد و کشورهای حاشیه خلیج فارس را در معرض حملات پهپادی و موشکی ایران قرار داد.
ابهام درباره تلاشهای دیپلماتیک
- اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، اعلام کرد گفتوگوها با میانجیگری قطر درباره اجرای تفاهم اولیه، ازجمله موضوع آزادسازی داراییهای مسدودشده ایران، احتمالاً روز چهارشنبه در دوحه برگزار خواهد شد.
- او تأکید کرد که هیچ دیداری در هیچ سطحی با طرف آمریکایی برای روزهای آینده برنامهریزی نشده است.
- در مقابل، کاخ سفید اعلام کرد کوشنر و ویتکاف در دوحه «دیدارهایی در سطح عالی» خواهند داشت و مذاکرات کارشناسی نیز به موازات آن ادامه خواهد یافت.
- مقامهای قطری اعلام کردهاند که یک مسیر مذاکرات مربوط به پرونده هستهای است، مسیر دیگری به مسائل اقتصادی مربوط میشود و مسیر سوم نیز به امنیت و امنیت منطقهای اختصاص دارد.
- با وجود ابهام در روند دیپلماسی، کاهش تنشها از پایان هفته گذشته باعث افت قیمت نفت شدهاست.
- بازار نفت در آستانه ثبت بزرگترین کاهش فصلی قیمت از زمان همهگیری کرونا در سال ۲۰۲۰ قرار دارد.
- کنفرانس تجارت و توسعه سازمان ملل روز سهشنبه هشدار داد حتی با آرام شدن بازارهای انرژی، اقتصادهای آسیبپذیر همچنان ممکن است در معرض افزایش قیمت مواد غذایی و سوخت قرار داشته باشند.
تلاش ایران برای اعمال کنترل بر تنگه هرمز
- پس از آغاز جنگ، تردد دریایی در تنگه هرمز، که پیش از آن حدود یکپنجم تجارت جهانی نفت و گازطبیعی مایع از آن عبور میکرد، تقریباً متوقف شد.
- از آن زمان، ایران در همکاری با عمان، که در سوی دیگر این آبراه قرار دارد، تلاش کرده کنترل بیشتری بر تنگه اعمال کند.
- تهران اعلام کرده قصد دارد از کشتیهای عبوری عوارض دریافت کند و همچنین مانع حرکت شناورهایی شود که از مسیرهای تعیینشده خارج میشوند.
- تهران تاکید کرده برای حفظ منافع خود در تنگه هرمز، هر اقدامی را که لازم باشد انجام خواهد داد.
نتیجه جنگ
- جنگ اخیر سبب افزایش تورم جهانی شده و پیش از انتخابات میاندورهای کنگره آمریکا در ماه نوامبر، فشار سیاسی بر ترامپ را افزایش داده است؛ انتخاباتی که کنترل کنگره را تعیین خواهد کرد.
- ترامپ و اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، از عرضهکنندگان سوخت خواستهاند قیمت بنزین را کاهش دهند.
- کاخ سفید اعلام کرد ترامپ به صورت موقت برخی تعرفههای واردات کود فسفاته از مراکش را تعلیق کرده است؛ اقدامی که درپی کمبود این محصول برای کشاورزان آمریکایی صورت گرفته است.
- انتظار میرود صادرات کود از طریق تنگههرمز تنها بهتدریج به سطح پیش از جنگ بازگردد.
روایت آمریکایی از گره مذاکرات
شبکه خبری «سی. ان. ان» آمریکا نیز عصر سهشنبه در گزارشی به «مذاکرات دوحه» پرداخت که مهمترین محورهای آن را در ادامه میخوانید:
- انتظار میرود هیاتهایی از آمریکا و ایران چهارشنبه بهصورت جداگانه در مذاکرات فنی با میانجیگران قطری و پاکستانی شرکت کنند.
- واشنگتن و تهران سیگنالهای متفاوتی درباره اینکه آیا در دوحه مذاکرات مستقیمی برگزار خواهند کرد یا خیر، ارسال کردهاند.
- ایران روز دوشنبه اعلام کرد هیچ جلسه مذاکرهای با ایالات متحده در هیچ سطحی در روزهای آینده برنامهریزی نمیشود که ترامپ در یک پست در شبکههای اجتماعی نوشت ایالات متحده با ایران در دوحه دیدار خواهد کرد.
- با گذشت دو هفته از ۶۰روز تعیینشده برای مذاکره برای توافق نهایی، نشانهای از پیشرفت در چند مورد از مهمترین مسائل دیده نمیشود.
- یادداشت تفاهم ایران و آمریکا به صورت گسترده به نفع تهران تلقی میشود.
- این سند ایالات متحده را ملزم میکند داراییهای ایران را آزاد کند، تحریمها را لغو کند، اجازه صادرات نفت به ایران بدهد، محاصره بنادر ایران را لغو کند و یک صندوق بازسازی برای ایران ایجاد کند.
- در عوض، تهران باید عبور ایمن کشتیهایی که از تنگه هرمز عبور میکنند را تضمین و تعهد خود را برای عدم توسعه سلاحهای هستهای مجدداً تأیید کند.
- احتمالا یکی از بندهای تفاهمنامه، وضعیت بغرنجی ایجاد کرده است. این بند تصریح میکند مذاکرات بیشتر تنها زمانی آغاز میش. ود که مسائل مربوط به داراییهای مسدود شده ایران، تحریمهای آمریکا علیه نفت ایران، ترافیک تنگه هرمز، محاصره بنادر ایران توسط آمریکا و جنگ بین دو کشور (و در لبنان) حل و فصل شده باشد. بنابراین، حتی توافق بر سر یک توالی مذاکراتی نیز همچنان دشوار است.