همشهری آنلاین - مریم شیرافکن : وقتی سوت آغاز مسابقات جام جهانی ۲۰۲۶ به صدا درآمد، بسیاری از هواداران متوجه یک تغییر کوچک اما انقلابی شدند؛ دوربینی کوچک روی سر داوران که حالا به بینندگان اجازه میدهد فوتبال را از زاویهای ببینند که تا امروز فقط داور مسابقه آن را تجربه میکرد.
فوتبال از چشم داور
سالها هواداران درباره تصمیمهای داوران بحث میکردند؛ اینکه آیا صحنه را درست دیدهاند یا نه. حالا فناوری جدید «Referee View» یا نمای داور، امکان مشاهده مسابقه از دید داور را فراهم کرده است.
این دوربین سبک و کوچک روی هدست داور نصب میشود و تصاویر را به صورت زنده یا برای بازبینی در اختیار شبکههای تلویزیونی قرار میدهد. نتیجه؟ تجربهای کاملاً متفاوت از سرعت، فشار و هیجان فوتبال در بالاترین سطح.
همهچیز از یک آزمایش شروع شد
ایده دوربین داور ابتدا در رقابتهای باشگاهی فیفا در سال ۲۰۲۵ آزمایش شد. استقبال هواداران به قدری زیاد بود که فیفا تصمیم گرفت این فناوری را در بزرگترین جام جهانی تاریخ نیز به کار بگیرد.
حتی رئیس کمیته داوران فیفا اعلام کرد بازخوردها «فراتر از انتظار» بوده و بسیاری از تماشاگران خواهان استفاده گستردهتر از این فناوری شدهاند.
چرا این تصاویر اینقدر جذاب هستند؟
تماشای یک حمله سریع از پشت سر مهاجم، مشاهده برخوردهای فیزیکی از فاصله چند متری و شنیدن واکنشهای لحظهای بازیکنان، حس حضور در زمین را به بیننده منتقل میکند.
بسیاری از کارشناسان معتقدند این فناوری نشان میدهد تصمیمگیری در فوتبال حرفهای چقدر دشوار است؛ زیرا آنچه در تلویزیون ساده به نظر میرسد، در زمین مسابقه و در چند صدم ثانیه اتفاق میافتد.
هوش مصنوعی هم وارد زمین شده است
یکی از چالشهای اصلی دوربینهای متحرک، لرزش تصویر است. فیفا برای حل این مشکل از فناوری تثبیت تصویر مبتنی بر هوش مصنوعی استفاده کرده تا تصاویر روانتر و واضحتر به دست مخاطبان برسد.
فقط برای سرگرمی نیست
جالب اینکه کاربرد این دوربین تنها به پخش تلویزیونی محدود نمیشود. تصاویر ضبطشده برای آموزش داوران، تحلیل تصمیمات و بررسی عملکرد آنها نیز مورد استفاده قرار میگیرد.
آینده فوتبال از اینجا میگذرد
جام جهانی ۲۰۲۶ فقط محل رقابت بهترین تیمهای جهان نیست؛ ویترینی برای فناوریهای آینده فوتبال نیز هست. همانطور که VAR و آفساید نیمهخودکار روزی ایدهای تازه بودند، حالا دوربین روی بدن داوران میتواند آغازگر نسل جدیدی از پخش مسابقات باشد؛ نسلی که فوتبال را نه از روی سکوها، بلکه از قلب زمین مسابقه به نمایش میگذارد.