به گزارش همشهری آنلاین، دکتر احمد قرهباغیان، مدیرعامل سازمان انتقال خون کشور در نشست خبری روز جهانی اهداکنندگان خون درباره عملکرد این سازمان در جنگ رمضان بیان کرد: میزان ذخیره خون ما قبل از شروع جنگ رمضان در اسفند سال گذشته، حدود ۵ روز بودِ اما با شروع جنگ برنامهریزی جدیدی انجام شد برای افزایش میزان ذخایر خون و جابجایی در سطح کشور. به گونهای که در پایان اسفند دو برابر شد و برای اولین بار در فروردین ذخیره خون از ۱۲ روز گذشت. استاندارد بین المللی در کشورهای توسعه یافته ۸ تا ۱۲ روز است و برای ایران عدد ۷ تا ۸، اما عدد قابل توجهی از اهدای خون در ایام جنگ ثبت شد.
به گفته قرهباغیان، به دو دلیل استقبال خوب مردم و حضور ۲۴ ساعته همکاران ما در مراکز این مهم رقم خورد تا بتوانند انواع فرآوردهها را در اختیار مراکز درمانی قرار دهند.
افزایش مراجعه ۲ گروه مهم اهداکننده
او درباره دو گروه هدف بانوان و جوانان زیر ۲۵ سال هم بیان کرد: میزان اهدای خون بانوان به تدریج بعد از جنگ تحمیلی عراق کاهش پیدا کرد. آن زمان ۳۰ درصد اهداکنندگان بانوان داشتیم و طی سالها به کمتر از ۵ درصد رسید. اما در جنگ رمضان و در اسفند ۱۴۰۴ نسبت به مدت مشابه در سال ۱۴۰۳، ۷۹ درصد افزایش پیدا کرد. درباره جوانان زیر ۲۵ سال هم به عنوان اهداکنندگان بار اول در اسفند ۱۴۰۴ نسبت به سال قبلتر بیش از ۶۵ درصد افزایش ورود داشتند و توانستیم تامین کننده نیاز مراکز درمانی کشور باشیم.
مدیرعامل سازمان انتقال خون به مسیر کشور به سمت سالمندی هم اشاره کرد و گفت: سالمندی برای سازمان زنگ خطر است. چون میزان استفاده از فرآوردههای خونی بیشتر میشود. ورودی اهداکنندگان هم به دلیل سالمندی آسیبپذیرتر میشود.
قرهباغیان درباره ترس و واهمه زنان برای اهدای خون توضیح داد: ترس از کمخونی، مهمترین علت برای عدم تمایل زنان برای اهدای خون است؛ این درحالیست که اگر میزان هموگلوبین مناسب نباشد یا اهدای خون برای افراد ضرر داشته باشد از اهدای خون معاف میشوند.
پویش سفر سرخ در مناطق مهمانپذیر
این مسئول در ادامه به روزهای ابتدایی جنگ اشاره کرد که دولت تلاش میکرد با هدف کاهش بار تردد و ترافیک مردم زا تشویق به ترک شهرهای بزرگ کند تا بهتر بتواند فرآیند امدادرسانی را انجام دهد. در این شرایط نکته مهم این است که همراه با مردم عادی، بیمارانی مثل مبتلایان به تالاسمی هم جابجا میشوند و باید خون مورد نیاز آنها تامین میشد. به همین دلیل نیاز بود که در استانهای مهمانپذیر تامین خون بیشتری داشته باشیم. بر این اساس پویش سفر سرخ برنامهریزی شد که مسافران نسبت به اهدای خون اقدام کنند. مجموعه کارهای انجام شده باعث شد هیچ بحرانی در تامین خون نداشته باشیم.
به گفته قرهباغیان، هدف اصلی سازمان انتقال خون، تامین خون سالم و کافی برای مراکز درمانی است و در این باره همکاران ما دو کار را فراموش نمیکنند؛ درمان هیچ بیماری که نیاز به خون و فرآوردههای خونی دارد نباید به تعویق بیفتد. باید ذخیره خون مناسب را برای عملهای جراحی تامین کنیم که پزشک با اطمینان بیمار را تحت جراحی قرار دهد.
او با بیان این که امسال چند برنامه داریم، عنوان کرد: توسعه بانک گروههای خونی نادر، توسعه بانک اطلاعات داوطلبان اهدای سلولهای بنیادی خونساز و افزایش میزان تولید پلاکت با روش آفرزیس از جمله این برنامههاست.
این مسئول با تاکید بر این که باید سه گروه بانوان، جوانان و اهداکنندگان مستمر را افزایش دهیم عنوان کرد: ۱۰۰ درصد اهداکنندگان ما داوطلبانه و بدون چشمداشت مالی است. آنها در ایام جنگ جلوتر از سازمان بودند و ساعتها در صف انتظار میمانند.
قرهباغیان در پاسخ به سوالی درباره تاثیر تحریمها بر تامین تجهیزات این حوزه هم بیان کرد: برخی تجهیزات انتقال خون تولید داخل هستند و تامین میشوند اما درباره آنهایی که وارداتی هستند، فعلا مشکل حاد و بغرنجی در تامین ملزومات مورد نیاز نداریم. سازمان مصرفکننده این ملزومات است و به طور مرتب سفارشات از منابع داخلی و خارج ثبت و نیازها تامین میشود.
وضعیت ذخایر خوب است
این مسئول درباره روند اهدای خون پس از پایان جنگ توضیح داد: مراجعات همچنان خوب است و ما در این باره مدیریت انجام میدهیم. وضعیت ذخایر هم خوب است و آن هم باید مدیریت شود. اول برای حفظ منابع و دوم وظیفه ماست که خون و فراورده آن را به بیمار برسانیم. نباید خون مازاد بگیریم که از چرخه مصرف خارج شود. سوم هم جلوگیری از پیشخور شدن در آینده است. فردی که امروز خون میدهد ۸ هفته معاف است و باید افراد در چرخه اهدای خون باشند. علاوه بر این در نزدیکی تاسوعا و عاشورا هستیم و افرادی که نذر اهدای خون دارند، میتوانند در هر روزی از سال برای این کار مراجعه کنند، زیرا بیماران همواره به خون نیاز دارند. میتوانند در هر بازه زمانی و هر روزی که دوست دارند به مراکز انتقال خون مراجعه کنند.
او همچنین «اهداکنندگان» و «پرسنل» را سرمایههای اجتماعی سازمان انتقال خون عنوان کرد و گفت: پرسنل سازمان، وظایف خود را به خوبی در جنگ رمضان انجام دادند؛ آنها توانستند خون و فرآوردههای خونی سالم را با انجام آزمایشهای غربالگری برای تمام مراکز درمانی کشور فراهم کنند.
مدیرعامل سازمان انتقال خون درباره توجه به نیروی انسانی بیان کرد: هنگامی که پرسنل سازمان انتقال خون، خود را با پرسنل دانشگاههای علومپزشکی مقایسه میکنند، با فاصله معناداری مواجه میشوند. دانشگاههای علومپزشکی، درآمد دارند اما چنین فرصتی در اختیار سازمان انتقال خون وجود ندارد. فقدان مسائل رفاهی در سازمان انتقال خون جای تاسف دارد. انتظار داریم که شرایط نیروی انسانی سازمان بهبود یابد.
شرایط تامین پلاسما
قرهباغیان درباره وضعیت تامین پلاسما در ایران گفت: سازمان انتقال خون توانایی تامین حدود ۳۰۰هزار لیتر پلاسما را دارد و ۹۰۰هزار لیتر باقیمانده میبایست در مراکز تامینکننده پلاسما تهیه شوند. تامین پلاسما در پالایشگاهها در تمام دنیا وجود دارد وحدود ۲۰ درصد از این مسیر تامین میشود. جهت تولید دارو نیز پلاسما باید در اختیار پالایشگرهای داخلی و خارجی قرار گیرد تا تبدیل به دارو شود. در حال حاضر دو پالایشگر در کشور حضور دارند که پلاسما را به دارو تبدیل میکنند. پالایشگاه پلاسما در کشور طی دهه ۷۰ ایجاد شد اما بنا به دلایلی بستهشد. اگر این پالایشگاهها به بهبود نیاز داشت، بهتر بود که شرایط بهبود مییافت، مانند آنچه در سراسر دنیا روی میدهد.
این مسئول درباره ضرورت غربالگری خونهای اهدایی نیز گفت: براساس استاندارد سازمان جهانی بهداشت، تمام مراکز انتقال خون دنیا موظف هستند که خونهای خود را برای چهار بیماری هپاتیت B، هپاتیت C، سیفلیس و HIV به روش سرولوژی غربالگی کنند. سازمان انتقال خون، هر چهار بیماری را غربالگری میکند و یک گام پیش رفته و این بیماریها با روش مولکولی غربالگری میشوند. همچنین یک پاتوژن در دو استان خراسانرضوی و خراسان شمالی غربالگری میشود، چرا که در این دو استان وجود دارد.
قرهباغیان تاکید کرد: به منظور تامین پلاسمای AB مثبت و خون O منفی میبایست اقدامات لازم را با اورژانس کشور انجام دهیم و در نظر داریم که تزریق این دو مورد را به نیازمندان خون و فرآوردههای خونی را در اورژانس هوایی آغاز کنیم.