گروه دیپلماتیک – همشهری آنلاین: «مختصات جنگ در قرن بیستویکم دگرگون شده است؛ جنگی که بهجای اشغال خاک، بر فرسایش قدرت ملی متمرکز است.» این بخشی از سخنرانی آندری بژروکوف افسر اطلاعاتی و تحلیلگر روسیهای، در مجمع بینالمللی اقتصادی سن پترزبورگ است.
بهگفته بژروکوف، در جنگهای عصر جدید، غرب با بهرهگیری از فناوریهای نوین، نفوذ اطلاعاتی، حمله به زیرساختها و بیثباتسازی داخلی، امنیت و تابآوری کشور را نشانه میرود. در ادامه بخشهایی از این سخنرانی را میخوانیم:
جنگ جدید و مقتضیات آن
- جنگی فرسایشی به جای جنگ سرزمینی
- جنگی مبتنی بر فناوری، اطلاعات و نفوذ
- جنگی متمرکز بر زیرساختها و مراکز حیاتی
- جنگی متکی بر هوش مصنوعی، پهپادها و فناوری زیستی
- جنگی با هدف تضعیف توان تصمیمگیری و انسجام داخلی
ابزارهای جنگ جدید
- حذف رهبران سیاسی، نظامی و علمی
- تخریب زیرساختهای حیاتی
- عملیات خرابکارانه
- نفوذ و بیثباتسازی
استراتژی اصلی غرب در این جنگ
- اصل بنیادین: اجتناب از جنگ هستهای
- افزایش تدریجی فشارها
- تشدید مرحلهای تنشها
- فرسایش تدریجی توان رقیب
- هدف: تضعیف کشور هدف بدون عبور از آستانه جنگ هستهای.
تهدیدهای اصلی در جنگ جدید
تهدید اول: خنثیسازی توان هستهای
روش اول
- ایجاد سامانههای فضایی دفاعی
- رهگیری موشکها پیش از اصابت
روش دوم
- نفوذ داخلی
- حملات هماهنگ به زیرساختهای هستهای
تهدید دوم: بیثباتسازی
ابزارها:
- جنگ اطلاعاتی
- جنگ ایدئولوژیک
- فشار سیاسی
- حملات امنیتی و نظامی
هدف: فلج شدن ساختار تصمیمگیری
تهدید سوم: حمله به زیرساختهای حیاتی
اهداف احتمالی:
- مخازن نفت
- شبکههای ارتباطی
- مراکز داده
- تأسیسات انرژی
برخی ابزارهای کلیدی:
پهپادها و سامانههای ارتباطی ماهوارهای
تهدید چهارم: جنگ بیولوژیک
- مخاطرات مطرحشده
- توسعه عوامل بیماریزا
- تولید ویروسهای مهندسیشده
راهکارهای پیشنهادی برای مقابله با تهدیدها در جنگ جدید
الف) پذیرش جنگ بلندمدت (چند سال یا چند دهه درگیری و رقابت مستمر)
ضرورت سازگاری جامعه با شرایط جنگی
ب) ساخت اقتصاد مقاوم
اهداف همزمان: توسعه اقتصادی و افزایش توان دفاعی
ج) حفاظت از زیرساختهای حیاتی
- مقاومسازی زیرساختها
- انتقال مراکز حساس به زیرزمین
- ایجاد پوششهای حفاظتی
د) اصلاح نظام مدیریت
- ایجاد ستاد فرماندهی کلان
- هماهنگی میان نهادها
- تفویض اختیار به سطوح پایینتر
- افزایش سرعت تصمیمگیری
هـ) مقابله با بیوتروریسم
- سرمایهگذاری در زیستفناوری
- توسعه سامانههای پایش و هشدار
- حفاظت از جمعیت
- تقویت زیرساختهای سلامت
و) ادغام ارتش و جامعه
- کاهش فاصله میان بخش نظامی و غیرنظامی
- از جمله استفاده دوگانه از پهپادها، فناوریهای پزشکی و فناوریهای دیجیتال
خلاصه راهکارهای مقابله
- مقاومسازی زیرساختها
- تقویت تابآوری اقتصادی
- چابکسازی مدیریتی و پویایی چرخه تصمیمگیری
- تقویت آمادگی زیستی و امنیتی
- همافزایی میان جامعه و نیروهای دفاعی