به گزارش همشهری آنلاین، ایستگاه اول این بازدید کارگاه کوچک خراطی یاسر یامی است که سابقه کار و فعالیتش در این رشته هنری به ۳ دهه میرسد. یامی گفت: «کارگاه بزرگتری در کمالشهر دارم که فضایی مجهز برای تولیدکنندگان است. بخش قابل توجهی از کسانی که در دورههای آموزشی من شرکت کردهاند، امروز خود صاحب کارگاه یا کسبوکار مستقل هستند و باعث افتخار هستند. آنان از شهرهای دور و نزدیک از خوزستان و کرمان تا تهران و گیلان به این کارگاه برای یادگیری هنر خراطی آمدند.»
او نیز از رقابت نابرابر میان تولیدات دستی و محصولات صنعتی و روزگار بیرونق صنایع دستی گلایهمند است.
ایستگاه دوم؛ کارگاه رنگرزی
لیلی سلمانی، هنرمند و پژوهشگر حوزه گلیمبافی و رنگرزی گیاهی یکی دیگر از هنرمندان البرزی است که میزبان خبرنگاران میشود. کارگاه او تنها کارگاه ثبتشده رنگرزی گیاهی استان البرز است. سلمانی گفت: «برای تهیه رنگهای مورد نیازم و همچنین آموزش ویادگیری رنگرزی گیاهی به اصفهان، شیراز، مشهد، اردبیل و اردکان یزد سفر میکردم. زیرا سفارشهای کشورهای اروپایی، به رنگهایی با طیفهای خاص نیاز داشت و باید با رنگرزی گیاهی درست میشد.» او نیز از کمبود زیرساختهای تخصصی در استان البرز ناراضی است. او تاکید کرد: «برخلاف بسیاری از نگرانیها درباره گسترش فناوری و هوش مصنوعی، مشاغل مبتنی بر هنرهای دستی از امنیت شغلی بالایی برخوردارند.»
ایستگاه سوم؛ کارگاه سفالگری
فرزاد فرجی، صاحب کارگاه سفال و سرامیک در روستای گلستانگ استان البرز، به همراه ۵ نفر دیگر در کارگاه سفالگری مشغول فعالیت هستند و بخشی از تولیداتشان به بازارهای داخلی و خارجی راه پیدا کردهاست و بخشی دیگر به سفارش نهادها، سازمانها و مجموعههای خصوصی ساخته میشود. فرجی معتقد است محصولات صنایع دستی امروز کالاهای لوکس و تزئینی شدهاست و همین ویژگی، صنایع دستی را در برابر بحرانهای اقتصادی آسیبپذیر کرده است.
او گفت: «در شرایط اقتصادی سخت اول صنایع دستی از سبد خانوار حذف میشود. اما محصولات فرهنگی پس از منابع طبیعی، مهمترین ظرفیت کشورها برای خلق ارزش اقتصادی هستند. امروز با حدود ۴۰۰ الی ۵۰۰ میلیون تومان یک کارگاه کوچک تولید سفال و سرامیک راهاندازی میشود. فقط تولیدکننده موفق باید بداند چه کالایی را برای چه مخاطبی تولید میکند و بازارش کجاست.»
تقویت زنجیره تولید و فروش صنایع دستی
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی البرز، صنایع دستی را دارای پیوند عمیقی با فرهنگ، تاریخ و سبک زندگی مردم دانست و گفت: «هر اثر صنایع دستی روایتگر بخشی از هویت یک منطقه است. امروز در بسیاری از کشورهای دنیا، صنایع دستی نه تنها به عنوان یک محصول فرهنگی، بلکه به عنوان یکی از ارکان اقتصاد خلاق مورد توجه قرار گرفته و توانسته زمینهساز اشتغال، جذب گردشگر و معرفی فرهنگ بومی به جهانیان شود.»
نادر زینالی استان البرز را به دلیل تنوع فرهنگی، حضور اقوام مختلف، پیشینه تاریخی و برخورداری از هنرمندان توانمند، دارای ظرفیت بالایی در حوزه صنایع دستی عنوان کرد و ادامه داد: «یکی از مهمترین موضوعات در حوزه صنایع دستی، حمایت از هنرمندان و فراهم کردن بستر مناسب برای معرفی و فروش محصولات آنان است. اگر زنجیره تولید تا عرضه به شکل اصولی تقویت شود، صنایع دستی میتواند به یک منبع پایدار درآمد برای خانوادهها و جوامع محلی تبدیل شود. وظیفه ما این است که شرایطی فراهم کنیم تا هنرمندان علاوه بر حفظ اصالت و کیفیت آثار خود، بتوانند محصولاتشان را به بازارهای گستردهتری معرفی کنند.»
سوغات البرز سفال و سرامیک میشود
معاون صنایعدستی ادارهکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی البرز در مورد ظرفیتهای روستای گلستانک استان البرز و ثبت آن بهعنوان روستای ملی سفال و سرامیک در سال ۱۴۰۳ گفت: «۳۰ کارگاه سفال و سرامیک این روستا فعالیت میکنند. در آینده سفال و سرامیک بهعنوان یکی از سوغاتهای اصلی البرز معرفی خواهد شد.»
ژیلا خدادادی، در مورد وضعیت اشتغال هنرمندان صنایع دستی استان البرز گفت: « ۴۵۰۰ نفر در مشاغل خانگی، کارگاههای انفرادی و واحدهای تولیدی صنایع دستی استان مشغول به کار هستند. ۲۲۷۰ نفر در سال ۱۴۰۴آموزشهای عمومی صنایع دستی را در البرز فرا گرفتند. ۱۲۴ فعال صنایع دستی البرز دارای مهر اصالت ملی و ۹ نفر دارای مهر اصالت بینالمللی هستند.»
استان البرز ۲ خانه فعال صنایع دستی دارد که در زمینههای آموزش، تولید و فروش فعالیت دارند و ۵۰ فروشگاه صنایع دستی در این استان فعال است.