به گزارش همشهریآنلاین، پژوهشگران دانشگاه کمبریج و شرکت دیآیاوسینوکس موفق شدهاند نخستین واکسن «جهانی» کرونا را در فاز نخست آزمایش انسانی با موفقیت آزمایش کنند. این واکسن روی ۳۹ داوطلب سالم بررسی شد و هیچ عارضه جانبی مهمی نداشت. تفاوت اصلی آن با واکسنهای فعلی این است که به جای هدف قرار دادن یک سویه خاص، برای مقابله با کل خانواده «ساربکو کروناویروسها» طراحی شده؛ خانوادهای که ویروس عامل کووید-۱۹، سارس و تعدادی کروناویروس خفاشی بالقوه خطرناک را در بر میگیرد.
مهمترین بخش این پروژه آن است که ماده اصلی واکسن به طور کامل توسط هوش مصنوعی طراحی شده است. پژوهشگران با استفاده از دادههای ژنتیکی کروناویروسهای مختلف از سراسر جهان، ویژگیهای مشترک میان همه این ویروسها را شناسایی و آنها را در قالب یک «سوپرآنتیژن» ترکیب کردند. هدف این است که سیستم ایمنی نه فقط در برابر ویروسهای شناختهشده، بلکه در برابر ویروسها و سویههایی که هنوز ظهور نکردهاند نیز آماده شود.
نتایج آزمایش نشان داد واکسن توانسته پاسخ ایمنی علیه ویروس عامل کووید-۱۹، ویروس سارس و حتی برخی کروناویروسهای خفاشی که تاکنون به انسان منتقل نشدهاند ایجاد کند. به گفته پژوهشگران، این فناوری میتواند در آینده برای خانوادههای ویروسی دیگری مانند آنفلوانزا و ابولا نیز به کار گرفته شود و وابستگی به بهروزرسانی مداوم واکسنها را کاهش دهد.
این واکسن در آزمایش انسانی به شکل واکسن دیانای و با استفاده از سامانه «میکروجت سیال» تزریق شد؛ روشی که نیازی به سوزن ندارد. پژوهشگران معتقدند این فناوری میتواند واکسیناسیون گسترده را آسانتر و سریعتر کند و برای افرادی که از تزریق با سوزن هراس دارند نیز گزینه مناسبی باشد. مطالعات حیوانی پیش از این نیز نشان داده بودند که واکسن قادر به ایجاد پاسخ ایمنی قوی در برابر چندین کروناویروس مختلف است.
با وجود موفقیت اولیه، واکسن هنوز راه زیادی تا استفاده عمومی دارد و باید وارد فازهای بزرگتر آزمایش بالینی شود. دانشمندان میگویند اگر این نسل جدید از واکسنهای «آیندهنگر» به نتیجه برسد، میتواند پیش از وقوع همهگیریهای بعدی از میلیونها نفر محافظت کند، از قرنطینههای گسترده جلوگیری کند و خسارتهای اقتصادی ناشی از شیوع بیماریهای نوظهور را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.