به گزارش همشهریآنلاین، پروژه راهآهن رشت–آستارا بهعنوان حلقه مفقوده کریدور شمال–جنوب، نقشی تعیینکننده در اتصال شبکه ریلی ایران به قفقاز و روسیه دارد و میتواند مسیر ترانزیت کالا میان اقیانوس هند، خلیج فارس، دریای خزر و اروپا را تکمیل کند.
این پروژه در شرایطی مورد توجه ویژه قرار گرفته که به گفته کارشناسان، رقابت کریدوری در منطقه بهطور فزایندهای در حال افزایش است.
در سطح اجرایی، هادی حقشناس نماینده عالی دولت در گیلان اعلام کرده است که مسیر ۱۶۲ کیلومتری پروژه بهطور کامل آزادسازی شده و بخش عمده تملک اراضی با توافق مالکان انجام گرفته است.
همچنین برآورد مالی طرح حدود پنج هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان اعلام شده که تاکنون سه هزار میلیارد تومان آن پرداخت شده و ۲ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان دیگر باقی مانده است لذا عملیات اجرایی نیز در قطعات مختلف، از جمله محور انزلی تا آستارا، بدون توقف در حال پیشرفت گزارش شده است.
استاندار گیلان با اشاره به اهمیت تأمین مالی پروژه، از بررسی گزینههای داخلی و خارجی برای تکمیل آن خبر داده و اعلام کرده است که حدود ۱.۶ میلیارد دلار برای تکمیل پروژه برآورد شده و همکاری با روسیه نیز یکی از گزینههای در دست بررسی کارشناسی است.
همچنین در جدیدترین موضعگیری، کاظم جلالی سفیر ایران در روسیه نیز تأکید کرده است که کار تملک اراضی مسیر راهآهن راهآهن رشت–آستارا به طول ۱۶۲ کیلومتر به پایان رسیده و این اراضی بهزودی برای آغاز عملیات اجرایی در اختیار طرف روسی قرار میگیرد؛ موضوعی که نشاندهنده ورود جدیتر همکاریهای دوجانبه به مرحله اجراست.
به گفته سفیر جمهوری اسلامی ایران در روسیه، ایران و روسیه ۲۸ اردیبهشتماه ۱۴۰۲ توافقنامه ساخت مشترک مسیر ریلی ۱۶۲ کیلومتری رشت - آستارا را به عنوان حلقه مفقوده ریلی بخش غربی کریدور شمال – جنوب امضا کردند. از آن زمان تاکنون فرایندهایی همچون تملک زمینهای مسیر عبور این خط ریلی از سوی طرف ایرانی و برخی مطالعات زمینشناسی از سوی طرف روسی انجام شده و طرفین برای امضای قرارداد اجرایی ساخت این خط ریلی آماده میشوند.
بر اساس گفته جلالی، با توجه به تحولات جهانی و تهدیدپذیر شدن آبراهها و تنگههای بینالمللی، اهمیت مسیرهای غیرآبی بیش از گذشته افزایش یافته و کریدور شمال–جنوب بهعنوان یکی از مسیرهای اصلی جایگزین مطرح است.
به گفته سفیر ایران در روسیه، در بخش شرقی این کریدور بیش از سه میلیون تن کالا و در بخش میانی از مسیر خزر حدود ۱۰ میلیون تن کالا جابهجا شده که ظرفیت آن تا ۱۴ میلیون تن قابل افزایش است.
جلالی همچنین با اشاره به بخش غربی کریدور از مسیر جمهوری آذربایجان اعلام کرد که این مسیر نیز بیش از سه میلیون تن کالا را جابهجا میکند و تأکید کرد برای تکمیل این شبکه باید حلقه مفقوده یعنی خط آهن رشت–آستارا هرچه سریعتر احداث شود. او یادآور شد که قرارداد بیندولتی ایجاد کریدور هفت هزار و۳۰۰ کیلومتری شمال–جنوب در سال ۲۰۰۰ میان ایران، روسیه و هند امضا شده و بعدها تعداد کشورهای عضو به ۱۴ کشور افزایش یافته است.
با پیگیریهای مستمر و منظم مسعود پزشکیان رئیسجمهور در جلسات هفتگی بررسی پروژههای پیشران و زیربنایی کشور، روند اجرای طرح راهبردی راهآهن رشت–آستارا بهصورت ویژه در دستور کار دولت قرار گرفته است.
این پیگیریها که با هدف رفع موانع اجرایی، تسریع در تأمین مالی و هماهنگی میان دستگاههای ملی و استانی انجام میشود، موجب شده این پروژه از حالت راکد خارج شده و به یکی از محورهای اصلی تصمیمگیریهای اجرایی دولت تبدیل شود.
لذا تأکید مستمر دولت بر تکمیل کریدور شمال–جنوب نیز نشاندهنده نگاه راهبردی به نقش این مسیر در توسعه ترانزیت و ارتقای جایگاه ژئوپلیتیکی کشور است.