همشهری: یکی از اقدامات مدیریت شهری در جنگ تحمیلی سوم سرعت عمل بالا در اسکان شهروندانی بود که خانه و سرپناهشان آسیب دید. در واقع شهرداری تهران از نخستین ساعتهای شروع جنگ مقدمات پذیرش شهروندان در هتلهای شهر را ایجاد کرد و میزبان حدود ۶۷۰۰نفر از افرادی بود که در ۴۶ هتل ساکن شده بودند. هزینه اسکان و پذیرایی هر مهمان در شبانهروز، بهطور میانگین ۳میلیون تومان برآورد شده که شامل اقامت، ۳ وعده غذا، داروی رایگان و خدمات پزشکی میشود. محمدطیب صحرایی، مدیرکل حوزه شهردار تهران در تلویزیون همشهری جزئیات این خدمات گسترده، روند بازسازی منازل و تأمین مالی بدون کمک دولت را بازگو میکند.
شهرداری تمامقد پای کار آمد
در جنگ تحمیلی اخیر، شهرداری تهران تمام آنچه را در شهر باید در خدمت مردم قرار دهد پای کار آورد. هر کدام از معاونتها، سازمانها و شرکتها به سهم خودشان تلاش کردند که در کنار مردم باشند و خدا را شکر، ما هم قطرهای از دریای خروشان شرافت و کرامت مردم عزیزمان بودیم. هر خدمتی در قیاس با جوانمردی و پایمردی مردم عزیزمان کم به نظر میرسد و باید بیشتر از این تلاش کنیم.
آسیب به ۵۱ هزار واحد مسکونی
کل واحدهایی که در جنگ تحمیلی سوم آسیب دید ۵۱ هزار و ۱۵۷ واحد است. سطح آسیبها در ۴ رده دستهبندی شده است. آسیبهای جزئی، یعنی شکستگی شیشه و در و پنجره در رده الف قرار گرفتند که شامل ۳۹ هزار و ۷۲۴ واحد شدند. در آسیبهای متوسط علاوه بر پنجرهها، دیوار یا سقف کاذب هم خسارت دید که این رده شامل ۸۹۶۸ واحد میشد. در دسته سوم دیوارها ریخته بود ولی ستونها سالم مانده بود و واحدها نیاز به مقاومسازی داشتند که شامل ۷۴۷ واحد میشود. در نهایت در دسته چهارم تعداد واحدهای نیازمند تخریب و نوسازی کامل ۱۷۱۸واحد است.
تهران شهری جنگزده نشد
شهرداری تهران تلاش کرد تهران بههیچوجه تصویر شهر جنگزده به خود نگیرد. قطعا اگر به ۵۱هزار واحد آسیبدیده رسیدگی نمیشد، شهر چهره دیگری داشت، اما به گواه شهروندان و رسانههای خارجی، جنگ چهره تهران را مخدوش نکرد و علاوه بر بازسازی سریع آسیبها خدماترسانی هم متوقف نشد. حتی زیر بمبارانهای اسفندماه، علاوه بر فعال بودن میادین ترهبار و فروشگاههای شهروند، بهبود فضای شهری ازجمله گلکاری شهر، رفت و روب و ترمیم آسفالت خیابانها تعطیل نشد و پروژههای عمرانی هم در حال اجرا بود. همچنین خرید اتوبوس و توسعه ناوگان حملونقل عمومی و افتتاح ایستگاههای مترو بیوقفه ادامه داشت.
نقش مردم و گروههای جهادی
در کنار مدیریت شهری، مردم و گروههای جهادی هم حضور داشتند. در واقع اگر مردم تابآوری بالایی نشان نمیدادند، این خدمات به نتیجه نمیرسید. حتی گروههای جهادی از اقصینقاط کشور پای کار آمدند و بخش مهمی از تعمیرات جزئی را انجام دادند. آنها با دریافت آموزشهایی مختصر و مفید در ترمیم پنجرهها و درها کمک کردند تا زندگی مردم زود به شرایط عادی برگردد. همچنین گروههای جهادی در ابعاد دیگر مثل پزشکان، روانپزشکان، مجموعههای فرهنگی و اجتماعی کمککار بودند.
اسکان در هتلها و مراکز اقامتی
گروههای آسیبدیده گروه الف که خانههایشان تعمیرات جزئی نیاز داشت، وارد هتل نشدند، مگر در شرایط خاص و ایام محدود. از گروه ب به بعد، خدمت عزیزانی بودیم که منازلشان آسیب دیده بود. البته صدها خانواده بهرغم آسیب خانههایشان به هتل مراجعه نکردند و در خانه اقوام یا شهرهای دیگر ساکن شدند. در نتیجه طبق آمار زمان اوج جنگ، ۴۶هتل و مرکز اقامتی فعال شد و درمجموع حدود ۶۷۰۰نفر اسکان یافتند. البته در حال حاضر این رقم به حدود ۵۹۸۰نفر رسیده است. هتلها در مناطق مختلف تهران پراکندهاند و تلاش شده نزدیک به محل آسیب باشند تا رفتوآمد خانوادهها راحتتر باشد.
پرداخت مبالغ ودیعه آسیبدیدگان
فرایند مقاومسازی یک خانه گاه حدود یک سال زمان میبرد و در نتیجه شهروندانی که خانههایشان نیاز به مقاومسازی دارد ودیعه یا اجاره یک سال را دریافت میکنند. خانههایی هم که نیاز به تخریب و نوسازی با میانگین ۲ سال دارند به مدت ۲ سال ودیعه دریافت میکنند. مبلغ ودیعه متناسب با منطقه و قیمتهای میانگین است و فهرست روشنی دارد.
روند خروج از هتلها و بازگشت به خانه
روند بازسازی گروههای «ب، ج و د» متفاوت است. به همین دلیل از شهرداران مناطق دعوت شده تا در هتلها حاضر شوند و چهرهبهچهره با هر خانواده مسائل مربوط به بازسازی و ترمیم منزل را بررسی کنند. به شهروندان هم اطمینان داده شده که خروج از هتل زمانی محقق میشود که اولا روند بازسازی معلوم شده باشد و ثانیا وجه ودیعه مسکن و کمکهزینه اجاره و خرید اقلام ضروری پرداخت شده باشد. در واقع تا زمانی که شرایط قابلقبول اسکان در منازل فراهم نباشد، پذیرای خانوادهها در هتلها هستیم
هزینه اسکان، روزانه ۳ میلیون تومان
هزینه اسکان هر شهروند در هتل با احتساب صبحانه، ناهار و شام حدود ۳ میلیون تومان در روز است. البته در کنار این خدمات هزینههای پنهان دیگری هم وجود دارد. مثلا به شهروندان در هتلها حدود ۲ میلیارد تومان داروی رایگان داده شده است. یا در هتلها جشنهای مناسبتی، مراسم اعیاد و شهادتها و نیز ایستگاههای نشاط و بازی برای کودکان برپا شد. همچنین گروههایی از خانوادهها به مشهد مقدس مشرف شدند.
تأمین هزینهها بدون کمک دولت
هزینه اسکان شهروندان در هتلها و سایر خدمات ارائهشده بهطور کامل از درآمدها و بودجه شهرداری تهران تأمین شده است. در واقع شهرداری بار دولت را در تهران سبک کرد و تاکنون هیچ کمک دولتیای دریافت نشده و قول کمکی هم وجود ندارد. معتقدیم این خدمات بخشی از وظایف شهرداری در قبال شهروندان بوده است.
نظرسنجی و ارتباط با خانوادهها
در هر هتل، یک نفر نماینده ثابت از طرف شهرداری مستقر است و یک نفر نیز از مجموعه فعالیتهای فرهنگی-اجتماعی حضور دارد. نظرسنجی روزانه برای بهبود خدمترسانی ازجمله کیفیت غذا، دریافت دارو و مسائل بازسازی انجام میشود.
موارد خاص و جابهجایی خانوادهها
برخی خانوادهها به دلایل خاص (دوری هتل، تعداد فرزندان، بیمار خاص، ویلچر، تخت مخصوص، مادر دارای نوزاد یا سالمندان نیازمند مراقبت) جابهجا شدند تا در واحدهای بزرگتر یا مناسبتر اسکان یابند. این جابهجاییها تا همین ایام اخیر ادامه داشت.
کاهش ۳ میلیون لیتر مصرف بنزین
رایگان شدن حملونقل عمومی، علاوه بر کمک به اقتصاد خانوادهها، محیطزیست و سبک زندگی سالمتر، حدود ۳ میلیون لیتر مصرف بنزین را کاهش داد. این تصمیم کاملا کارشناسیشده و در سبد هزینهای بهینه کشور و شهر تهران قرار دارد. شهرداری خود را موظف میداند خدماتی مانند رایگان بودن حملونقل برای مادران دارای نوزاد یا کهنسالان ارائه دهد.