به گزارش همشهری آنلاین، البسه هایی رنگارنگ به فضای همایش حال و هوای خاصی داده بود. چندان که وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی در ابتدای صحبت های خود تاکید کرد که ایران با پشتوانه تمدنی، تنوع قومی و فرهنگی و ظرفیت عظیم روستاهای خود، نه تنها از میراث تاریخی اش صیانت می کند، بلکه مسیر احیای زیست ایرانی ـ اسلامی و تقویت انسجام ملی را از دل توسعه بوم گردی و بازگشت به فرهنگ روستا دنبال خواهد کرد.
سیدرضا صالحی امیری گفت: بوم گردی تنها ایجاد یک سازه یا واحد اقامتی نیست، بلکه تجلی زیست فرهنگی ایرانیان و بستری برای بازآفرینی هویت، اخلاق، همبستگی و سرمایه اجتماعی در سراسر کشور است.
او در حضور فعالان حوزه بوم گردی، کارآفرینان روستایی، مدیران و مهمانان حاضر در این همایش، از تلاش های مجموعه دولت برای رفع موانع توسعه روستاها و حمایت از فعالان این حوزه گفت و اعلام کرد: دولت با همه ظرفیت خود در کنار جامعه روستایی ایستاده و شخص رئیس جمهور و اعضای دولت، احیای روستا و تقویت اقتصاد و فرهنگ بومی را به عنوان یک راهبرد ملی دنبال می کنند.
وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی با اشاره به ظرفیتهای تمدنی و تاریخی ایران عنوان کرد: ایران بزرگ، صاحب یکی از عظیم ترین گنجینه های تمدنی جهان است؛ سرزمینی با بیش از یک میلیون اثر تاریخی، ۴۳ هزار اثر ثبت ملی و ۲۹ اثر ثبتجهانی که تا دهه های آینده نیز ظرفیت ثبت های جهانی جدید را در اختیار دارد. ملت ایران حق دارد به فرهنگ، هنر، تاریخ، موسیقی، مشاهیر و تمدن خود با عزت و افتخار بنگرد.
صالحی امیری در ادامه با اشاره به مقاومت و همبستگی ملت ایران در برابر تهدیدات خارجی، تاکید کرد: دشمنان ایران درک درستی از هویت تاریخی و ریشه های عمیق این ملت ندارند. امروز همه ایرانیان فارغ از قومیت، مذهب، زبان و جنسیت، برای صیانت از ایران بزرگ در کنار یکدیگر ایستاده اند و این وحدت ملی، ریشه در تاریخ، تمدن و فرهنگ مشترک ایرانیان دارد.
او با تاکید بر جایگاه تنوع فرهنگی در تقویت وحدت ملی گفت: ایران سرزمین همزیستی اقوام، زبان ها و فرهنگ های متنوع است؛ از کُرد و بلوچ و عرب و ترکمن تا لر و فارس، همه در ساخت هویت ملی ایران سهم دارند. موسیقی، پوشش، آیین ها و گویش های متنوع ایرانی نه تنها عامل تفاوت نیست، بلکه سرمایه ای ارزشمند برای تقویت انسجام و همبستگی ملی به شمار می رود.
او ادامه داد: راه نجات روستا، حمایت هدفمند از بوم گردی است. هر روستای دارای بوم گردی، کانونی برای حفظ جمعیت، تولید ثروت، انتقال فرهنگ و تقویت هویت ملی خواهد بود. در این مسیر، دولت برنامه های گسترده ای برای تامین تسهیلات، رفع موانع صدور مجوز و حمایت از اشتغال در روستاها و شهرهای کوچک تدوین کرده است.
صالحی امیری ادغام فرهنگی و تقویت انسجام ملی را مهمترین محصول بوم گردی دانست و گفت: بوم گردی پروژه ای ملی برای بازتولید هویت ایرانی و تقویت سرمایه اجتماعی کشور است.
او در پایان با قدردانی از فعالان حوزه بومگردی در سراسر کشور تاکید کرد: دولت مصمم است با استفاده از همه ظرفیت های مالی، بانکی و اجرایی، مسیر توسعه بوم گردی و احیای روستاها را هموار کند و این مسیر را با جدیت ادامه خواهد داد.
نقش بوم گردی ها در توسعه گردشگری روستایی
در ادامه این همایش، معاون گردشگری وزارت میراث فرهنگی با تاکید بر نقش بوم گردی ها در توسعه گردشگری روستایی گفت: کم هزینه ترین و سریع ترین مسیر خلق ثروت ملی، افزایش اشتغال و تقویت انسجام اجتماعی، توسعه بوم گردی هاست.
انوشیروان محسنی بندپی با قدردانی از حضور استانداران کرمان و سمنان به عنوان میزبانان دوره های همایش بوم گردی ها عنوان کرد: کشور از ظرفیت های گسترده ای در حوزه های گردشگری سلامت، طبیعت گردی، زیارت، گردشگری دریایی و گردشگری روستایی برخوردار است، اما در سال های گذشته به توسعه گردشگری روستایی کمتر توجه شده بود.
او ادامه داد: در دولت چهاردهم و با دستور وزیر میراث فرهنگی، میز توسعه گردشگری روستایی در وزارتخانه تشکیل شده و بوم گردی ها به عنوان موتور محرک این بخش شناخته می شوند. بوم گردی ها می توانند در توانمندسازی جوامع محلی، رونق اشتغال، حفظ هویت روستاها و ایجاد زنجیره ارزش در مناطق روستایی نقش مؤثری ایفا کنند.
معاون گردشگری وزارت میراث فرهنگی همچنین از اختصاص ۶ همت اعتبار در قالب تبصره ۱۵ برای توسعه بوم گردی ها و صنایع دستی خبر داد و گفت: این اعتبار با پیگیری های وزیر میراث فرهنگی افزایش یافته است.
او با بیان اینکه توسعه بوم گردی ها می تواند به مهاجرت معکوس و پایداری اقتصادی روستاها کمک کند، یادآور شد: بوم گردی در شرایط بحرانی و آسیب پذیر مانند جنگ یا وقوع بلایای طبیعی نیز می تواند به عنوان یک ظرفیت امن و پشتیبان عمل کند.
پیچیدگیهای اداری فعالیت بوم گردی ها
در بخشی دیگری از این همایش، رئیس جامعه انجمن های حرفه ای اقامتگاه های بومگردی ایران با انتقاد از تعدد نظارت ها و پیچیدگی های اداری در مسیر فعالیت بوم گردی ها گفت: راه مقابله با فعالیت مراکز غیرمجاز، تسهیل فرآیند صدور مجوز برای فعالان قانونی این حوزه است.
یاور عبیری تاکید کرد: بوم گردی ها در سال های گذشته، به ویژه در دوره های بحرانی مانند کرونا و جنگ، نشان دادند که در کنار مردم ایران هستند و امروز توسعه گردشگری بومی و روستایی یکی از مهمترین دستاوردهای صنعت گردشگری کشور به شمار می رود.
او عنوان کرد: شکل گیری اقامتگاه های بوم گردی نتیجه تلاش فعالان و مسئولانی است که طی سال های گذشته برای توسعه این بخش نوپا تلاش کرده اند، اما هنوز مسیرهای زیادی برای رسیدن به جایگاه مطلوب باقی مانده است.
عبیری با تاکید بر ضرورت معرفی بوم گردی ها به عنوان نماد هویتی گردشگری ایران در عرصه جهانی گفت: برای تحقق این هدف، نیازمند آموزش، ارتقای کیفیت خدمات و شناخت بهتر ظرفیت های بومی کشور هستیم.
رئیس جامعه اقامتگاه های بوم گردی یادآور شد: مطرح شدن بوم گردی ها در تبصره ۱۵ به عنوان یک صنعت اشتغال زا، اختصاص تسهیلات به این بخش، ثبت روستاهای ایران در فهرست بهترین دهکده های گردشگری سازمان ملل و تشکیل میز تخصصی گردشگری روستایی از اقدامات مهم وزارت میراث فرهنگی بوده است.
او در ادامه با اشاره به مشکلات فعالان این حوزه گفت: در سال های رکود و کاهش سفر، بسیاری از بوم گردی ها امکان بازسازی و بهسازی مجموعه های خود را نداشتند و اکنون نیازمند دریافت تسهیلات حمایتی هستند. همچنین توسعه گردشگری روستایی نیازمند تقویت بازاریابی و معرفی بین المللی است.
عبیری با انتقاد از روندهای پیچیده اداری و تعدد دستگاه های نظارتی تاکید کرد: دریافت مجوز برای بوم گردی ها با دشواری های فراوانی همراه است و پس از صدور مجوز نیز فعالان این حوزه با نظارت های متعدد از سوی دستگاه های مختلف مواجه هستند؛ در حالی که برخی مراکز غیرمجاز بدون محدودیت فعالیت می کنند.
عبیری همچنین خواستار همکاری بیشتر میان وزارت میراث فرهنگی و معاونت توسعه روستایی ریاست جمهوری برای ارتقای زیرساخت های گردشگری روستایی شد و اضافه کرد: بوم گردی ها می توانند حلقه اتصال این دو بخش برای ایجاد تحول در روستاهای کشور باشند.
کاهش میل ماندن در روستاها
در همایش ملی روز بوم گردی مسئولان دولت چهاردهم نقش پررنگی داشتند. معاون رئیس جمهور در امور توسعه روستایی و مناطق محروم کشور یکی از حاضران در این همایش بود. عبدالکریم حسین زاده گفت: توسعه تنها به ساخت جاده، ساختمان و زیرساخت های عمرانی محدود نمی شود، بلکه بیش از هر چیز یک مسئله فرهنگی و اجتماعی است و باید میل به ماندن را در روستاها تقویت کرد.
او عنوان کرد: حضور فعالان بومگردی از قومیت ها و مناطق مختلف کشور، تصویری از رنگین کمان فرهنگ ها، آیین ها و هویت های ایرانی را به نمایش می گذارد و این تنوع، سرمایه ارزشمند ایران است.
حسین زاده یادآور شد: سال ها تصور می شد توسعه صرفا به معنای ساخت آزادراه، ساختمان و پروژه های عمرانی است، در حالی که توسعه واقعی زمانی اتفاق می افتد که امید، تعلق اجتماعی و انگیزه ماندن در روستاها تقویت شود.
او ادامه داد: در بسیاری از مناطق، میل به ماندن کاهش یافته و این مسئله زنگ خطری جدی برای توسعه روستایی است. باید به این پرسش پاسخ داد که چگونه می توان امید و انگیزه زندگی را در روستاها حفظ کرد.
معاون رئیسجمهور در امور توسعه روستایی با تاکید بر نقش بوم گردی ها در ایجاد همبستگی اجتماعی گفت: بوم گردی نباید فقط به عنوان اقتصاد اقامت دیده شود، بلکه باید آن را اقتصاد رابطه دانست؛ جایی که تجربه زیست مشترک، تعامل فرهنگی و مشارکت اجتماعی شکل می گیرد و به انسجام ملی می انجامد.
او ادامه داد: بوم گردی ها می توانند مردم را از جایگاه صرفا دریافت کننده خدمات، به مشارکت کنندگان فعال در اقتصاد و توسعه محلی تبدیل کنند و این تغییر نگاه، پایه شکل گیری همکاری های ملی و محلی خواهد بود.
حسین زاده اضافه کرد: به جای استفاده از واژه "محرومیت زدایی" باید از تقویت سرمایه اجتماعی، توانمندسازی مردم و مشارکت دادن جامعه در فرآیند توسعه سخن گفت.
بوم گردی ها، بستر شکل گیری سرمایه اجتماعی
معاون امور زنان و خانواده ریاست جمهوری نیز یکی از حاضران این همایش بزرگ بود. زهرا بهروز آذر با تاکید بر نقش بوم گردی ها در حفظ فرهنگ و تقویت کسب و کارهای خانوادگی گفت: اقامتگاه های بوم گردی علاوه بر ایجاد اشتغال، یکی از مهمترین بسترهای شکلگیری سرمایه اجتماعی و عاطفی در جامعه هستند.
زهرا بهروزآذر ادامه داد: یکی از مهمترین ویژگی های کسب و کارهای خانوادگی، توجه به اعتبار، اصالت و هویت خانوادگی در کنار منافع اقتصادی است؛ موضوعی که باعث می شود این نوع کسب و کارها با رویکردی متفاوت اداره شوند.
معاون امور زنان عنوان کرد: اقامتگاه های بوم گردی یکی از مهمترین بسترهای شکل گیری این سرمایه اجتماعی هستند و علاوه بر آن، نقش مهمی در حفظ و انتقال فرهنگ، آیین ها، زبان ها، موسیقی، خوراک محلی و سبک زندگی ایرانی دارند.
او فعالان بوم گردی را "حافظان میراث فرهنگی و هویتی ایران" توصیف کرد و گفت: شما میراث داران فرهنگ و تمدنی هستید که ایران امروز با آن شناخته می شود و حفظ این ظرفیت ها برای کشور اهمیت راهبردی دارد.
بهروزآذر با اشاره به سیاست های دولت چهاردهم تاکید کرد: دولت تلاش می کند با همکاری دستگاه های مختلف، از کسب و کارهای بومی و خانوادهمحور حمایت کرده و زمینه توسعه بوم گردی ها را در سراسر کشور فراهم کند.
او همچنین با اشاره به برنامه های حمایتی دولت برای زنان اضافه کرد: در حوزه زنان، برای گروه های مختلف از جمله زنان خانه دار، زنان شاغل، زنان سرپرست خانوار، دختران جوان و فارغ التحصیلان دانشگاهی برنامه های حمایتی و توسعه اشتغال طراحی شده و یکی از محورهای اصلی این برنامه ها، توسعه بوم گردی ها و کسب و کارهای محلی است.
معاون امور زنان و خانواده ریاست جمهوری با اشاره به اصل دهم قانون اساسی گفت: خانواده بنیادیترین نهاد جامعه است و همه قوانین و سیاستها باید در مسیر تحکیم و تعالی خانواده قرار گیرد؛ به همین دلیل دولت حمایت از کسبوکارهای خانوادهمحور را یک اولویت میداند.
او در پایان از فعالان بوم گردی خواست ظرفیت های فرهنگی و آیینی مناطق مختلف کشور را در فضای مجازی و بسترهای تولید محتوا معرفی کنند و یادآور شد: معرفی فرهنگ ها، آیین ها و سبک زندگی محلی در فضای اینترنت می تواند هم به جذب گردشگران بیشتر کمک کرده و هم زمینه آشنایی مردم جهان با فرهنگ ایرانی را فراهم کند.
در بخشی از این همایش، تندیس بوم گردی به استان سمنان تعلق گرفت؛ استانی که میزبان دومین گردهمایی بوم گردی است که از ۲۹ تا ۳۱ اردیبهشت در روستای قلعه بالای شاهرود برگزار می شود.
در همایش ملی روزِ بوم گردی مصطفی فاطمی معاون گردشگری داخلی وزارت میراث فرهنگی، محمدعلی طالبی استاندار کرمان، محمدجواد کولیوند استاندار سمنان و تنی چند از فعالان حوزه بوم گردی نیز حضور داشتند.