همشهری آنلاین – گروه سیاسی: شبکه آمریکایی «سی. ان. ان» روز یکشنبه در گزارشی به موضوع عبور کابلهای اینترنتی از بستر تنگههرمز اشاره و تاکید کرد که هماکنون این منطقه برای تهران تنها یک «مسیر نفتی» نیست، بلکه بهعنوان یک گره کلیدی در شبکه جهانی داده و ارتباطات نیز اهمیت یافته است. محورهای اصلی این گزارش را در ادامه میخوانید:
هدف ایران
- ایران پس از تقویت موقعیت خود در جنگ و اعمال محدودیت در تنگه هرمز، به دنبال استفاده از یک ابزار جدید قدرت است؛ «کابلهای زیردریایی اینترنت».
- این کابلها ستون فقرات ارتباطات دیجیتال جهان هستند.
- این کابلها حجم عظیمی از دادههای اینترنتی و مالی بین اروپا، آسیا و خلیج فارس را منتقل میکنند.
- تهران قصد دارد از شرکتهای بزرگ فناوری مانند گوگل، مایکروسافت، متا و آمازون برای استفاده از این کابلها هزینه دریافت کند.
راهبردهای مطرح و ارزیابی بینالمللی
- براساس اظهارات برخی مقامهای ایرانی، وضع هزینه برای عبور کابلها، از جمله برنامههای ایران میتواند باشد.
- این طرح میتواند بهعنوان راهی برای تبدیل موقعیت جغرافیایی ایران در تنگههرمز به «منبع درآمد» و «قدرت اقتصادی بلندمدت» معرفی شود.
چالشهای اجرایی
- مشخص نیست چه مقدار از کابلها واقعاً از آبهای ایران عبور میکنند.
- شرکتهای فناوری به دلیل تحریمهای شدید آمریکا نمیتوانند به ایران «پرداخت مستقیم» داشته باشند.
- برخی کارشناسان این تهدیدها را نمایش قدرت راهبردی ایران در منطقه میدانند تا یک سیاست اجرایی.
- برخی رسانههای ایران بهصورت غیرمستقیم درباره احتمال آسیب به این کابلها هشدار دادهاند.
اهمیت استراتژیک کابلهای زیردریایی
- کابلهای زیردریایی بیش از ۹۰درصد دادههای جهانی اینترنت را منتقل میکنند.
- این کابلها برای بانکداری، هوش مصنوعی، تجارت جهانی، بازیهای آنلاین و ارتباطات نظامی حیاتی هستند.
- هرگونه اختلال در آنها میتواند نتایجی به همراه داشته باشد؛ از جمله:
- اختلال در سامانههای مالی جهانی
- قطع ارتباط اینترنت در برخی کشورها
- آسیب به تجارت
- توقف بخشی از جریان تجارت اروپا و آسیا
پیامدهای احتمالی حمله یا اختلال
کارشناسان هشدار میدهند آسیب به کابلها میتواند یک «فاجعه دیجیتال زنجیرهای» ایجاد کند:
- ممکن است کشورهای حاشیه خلیج فارس ارتباط اینترنتی خود را از دست بدهند.
- صادرات نفت و گاز و سامانههای بانکی مختل شوند.
- هند ممکن است میلیاردها دلار خسارت در صنعت خدمات فناوری متحمل شود.
- حتی ممکن است برخی مناطق شرق آفریقا دچار قطعی اینترنت شوند.
- سهم کابلهای عبوری از تنگه هرمز از کل ظرفیت اینترنت جهانی حدود یک درصد است، بنابراین اثر جهانی مستقیم محدودتر خواهد بود، اما اثر منطقهای بسیار شدید است.
ابزارهای احتمالی ایران
با وجود اینکه ایران به صورت مستقیم اشارهای به موضوع هدف قرار دادن کابلهای زیردریایی اینترنت نکرده، اما گزارشها به تواناییهای زیر در ایران برای انجام این کار اشاره میکنند:
- غواصان نظامی
- زیردریاییهای سبک
- شناورهای بدونسرنشین زیرآبی
تجربههای مشابه و جنگ کابلها
در سالهای گذشته، تجربههای مختلفی درباره «جنگ کابل ها» وجود داشته است:
- از قرن ۱۹، کابلهای زیردریایی هدف جنگ و رقابت بودهاند.
- در جنگ جهانی اول، انگلیس کابلهای آلمان را قطع کرد.
- در سال ۲۰۲۴، در دریای سرخ، قطع چند کابل، سبب اختلال گسترده اینترنت شد.