همشهریآنلاین - مجید جباری: فشارهای ناشی از شرایط ویژه کشور از اقتصاد تا دغدغههای روزمره ذهن بسیاری از مردم را درگیر کرده است. در چنین شرایطی پرندگان در بهاری که بارشها فرصت زیست بهتر را برایشان فراهم کرده و آنها را به زیباترین جلوه خود رسانده است با اوج حضور و آوازشان امکانی ساده و در دسترس برای فاصله گرفتن از این فشارها و استرسها ایجاد کردهاند.
همزمان با روز جهانی پرندگان مهاجر، یک پرندهشناس و موسس انجمن پرندهشناسی و پرندهنگری طرلان میگوید: شعار امسال روز پرندگان مهاجر «هر پرندهای اهمیت دارد - مشاهده شما مهم است» نامگذاری شده است.
علیرضا هاشمی در گفتوگو با همشهریآنلاین تاکید میکند که این پیام، همه پرندگان را در بر میگیرد و محدود به گونههای خاص نیست. حتی پرندههای معمولی اطراف ما مثل گنجشک و کبوتر هم به اندازه پرندگان در معرض خطر، اهمیت دارند و همین تماشای ساده میتواند به حفاظت از آنها کمک کند.
این پرندهشناس با اشاره به شرایط این روزهای ایران، نقش پرندهنگری را فراتر از یک سرگرمی میداند و توضیح میدهد: با افزایش استرس و فشارهای مختلف، نیاز به آرامش بیش از گذشته احساس میشود. در چنین شرایطی تماشای پرندگان یکی از سادهترین و در عین حال موثرترین راههاست و حتی در دنیا از آن به عنوان نوعی روان درمانی یاد میشود.
او با اشاره به تجربه شخصی خود توضیح میدهد: چند روز پیش یک دمسرخ دیدم؛ همان چند دقیقه، ذهنم را از همه دغدغهها و استرسهای روزمره جدا کرد. انگار مغز خاموش میشود و فقط همان لحظه میماند. همین زمانهای کوتاه میتواند حال آدم را تغییر دهد و توان تحمل اضطراب و استرس را بالا ببرد.
به گفته این پرندهشناس، بهار بهترین فرصت برای چنین تجربهای است. پرندگان برای تعیین قلمرو و جفتیابی در این فصل به اوج زیبایی و آواز میرسند. همین موضوع موجب میشود مجموعهای از رنگها، رفتارها و صداهای دلانگیز در اطراف ما شکل بگیرد که به سادگی در دسترس است.
هاشمی با اشاره به وضعیت پرندگان بومی و مهاجر ایران میگوید: پرندگان کشور به طور کلی به دو گروه بومی و مهاجر تقسیم میشوند. پرندگان بومی در تمام طول سال در یک منطقه باقی میمانند، اما پرندگان مهاجر خود به چند دسته تقسیم میشوند. برخی از آنها مهاجران زمستانی هستند که از مناطق سردتر به ایران میآیند. برخی دیگر مهاجران تابستانی هستند که از مناطق گرمتر به عرضهای بالاتر کوچ میکنند و گروهی نیز صرفا عبوری هستند و در مسیر مهاجرت از عرضهای دیگر از کشور ما عبور میکنند.
بازگشت زندگی به دریاچه ارومیه | مشاهده پرندگان در این پهنه آبی نشانه چیست؟
موسس انجمن پرندهشناسی و پرنده نگری طرلان اضافه میکند: در این فصل آنچه در کنار ما حضور دارند و امکان مشاهدهشان فراهم است، پرندگان بومی و مهاجران تابستانی هستند که در دوره زادآوری به سر میبرند و بهترین زمان برای دیدن آنهاست.
هاشمی به نقش مهم پرندگان در طبیعت اشاره میکند و میگوید: پرستوها، چلچلهها و بادخورکها حجم بسیار زیادی از حشرات را شکار میکنند. این پرندگان حتی میتوانند گاهی هم وزن خودشان از حشرات تغذیه کنند. به همین نسبت پرندگان نقش بسیار مهمی در کنترل آفات دارند.
این پرندهشناس همچنین بارندگیهای مناسب امسال را خبر خوبی برای پرندگان عنوان میکند و توضیح میدهد: در سالهای پربارش مثل امسال، شرایط زادآوری پرندگان به مراتب بهتر میشود. تعداد تخمها افزایش مییابد، احتمال زنده ماندن جوجهها بیشتر میشود و حتی ممکن است یک پرنده در طول یک فصل چند بار زادآوری کند. چنین شرایطی، فرصتی برای بازسازی طبیعی است و به طبیعت اجازه میدهد خود را تقویت و برای دورهها و سالهای سخت تر به لحاظ اقلیمی آماده کند. در واقع سالهای پربارش، زنگ تفریحی برای پرندگان و طبیعت است.
هاشمی بر پیام اصلی شعار امسال روزجهانی پرندگان مهاجر اشاره و تاکید میکند: همین دیدن و توجه کردن، یک گام مهم در مسیر حفاظت است. اگر این مشاهدهها ثبت و منتقل شود، میتواند به حفاظت از پرندگان کمک کند. همه پرندهها اهمیت دارند، نه فقط گونه های در معرض خطر. همین توجه ساده می تواند از فشار استرسهای روزمره کم کند و در عین حال توجه به حفاظت از طبیعت را افزایش دهد.