به گزارش همشهری آنلاین، بر اساس گزارش فدرال رزرو که بازتاب گستردهای در رسانههای جهانی داشته، سه چهارم از پاسخدهندگان به نظرسنجی فدرال رزرو، ریسکهای ژئوپلیتیکی و ۷۰ درصد نیز به طور مشخص شوک نفتی ناشی از جنگ تحمیلی علیه ایران را نگرانی اصلی خود اعلام کردهاند. این نگرانی بیدلیل نیست؛ قیمت جهانی نفت خام از زمان آغاز تجاوز ائتلاف آمریکایی-صهیونیستی به ایران در ۹ اسفند، افزایشی خیرهکننده و تاریخی را تجربه کرده و از مرز ۱۰۰ دلار در هر بشکه عبور کرده است. تحلیلگران بینالمللی، این جهش قیمتی را بزرگترین جهش در تاریخ معاملات نفتی توصیف میکنند.
رشد تورم و کاهش رشد
گزارش فدرال رزرو هشدار میدهد که یک درگیری طولانیمدت میتواند تورم را در آمریکا و سایر کشورها افزایش داده و رشد اقتصادی را کند نماید. نگرانی فزاینده سیاستگذاران پولی آمریکا این است که با ماندگاری قیمتهای بالای انرژی، فشار تورمی به سایر کالاها و خدمات سرایت کند. این وضعیت میتواند بانکهای مرکزی را حتی در شرایط رکود اقتصادی، وادار به تشدید سیاستهای پولی و افزایش بیشتر نرخ بهره کند. هماکنون قیمت بنزین در آمریکا به بالاترین سطح خود از جولای ۲۰۲۲ رسیده و تورم این کشور را حدود یک درصد بالاتر از هدف ۲ درصدی فدرال رزرو نگه داشته است.
نفت ۱۵۰ دلاری
در قلب این بحران، چالش بیسابقه در تنگه هرمز قرار دارد. احسان جنابی، تحلیلگر بینالمللی بازار نفت و انرژی، با اشاره به کنترل این آبراه استراتژیک توسط ایران و جلوگیری از تردد نفتکشهای کشورهای متخاصم، این وضعیت را یکی از بزرگترین اختلالهای عرضه در تاریخ بازار جهانی انرژی نامید. تنگه هرمز که شاهراه حیاتی عبور حدود ۲۱ درصد از نفت جهان است، اکنون به کانون اصلی نگرانیها تبدیل شده است. جنابی هشدار داد: در صورتی که این وضعیت تداوم یابد، عبور قیمت هر بشکه نفت از ۱۵۰ دلار نیز دور از انتظار نخواهد بود.
چالش در بخش عرضه
همزمان، نشانههای دیگری از شوک عرضه در بازار نمایان شده است. دادههای گمرکی چین نشان میدهد که واردات نفت خام این کشور در آوریل، با کاهش ۲۰ درصدی نسبت به سال گذشته، به پایینترین سطح خود در چهار سال اخیر سقوط کرده است. پکن همچنین صادرات محصولات پالایشی خود را برای حفظ بازار داخلی به شدت محدود کرده است. این در حالی است که تحلیلگران اوپک را نیز در آستانه تحولی بزرگ میبینند؛ خروج امارات متحده عربی از این سازمان، و ناتوانی عربستان برای ایفای نقش سنتی خود به عنوان تولیدکننده نوسانگیر به دلیل محدودیتهای صادراتی، پیچیدگی مدیریت بحران کنونی را افزایش داده است.
به نظر میرسد تا زمانی که آتش تنشها در خاورمیانه فروکش نکند و تنگه هرمز به روال عادی بازنگردد، بازار جهانی انرژی و به تبع آن اقتصاد جهانی، در ابهام و التهاب به سر خواهد برد. تحلیلگران معتقدند حتی در صورت آغاز مذاکرات صلح و کاهش تنشها، بازگشت قیمتها به زیر ۱۰۰ دلار و احیای سطح تولید پیشین، فرآیندی زمانبر و مستلزم سرمایهگذاریهای کلان خواهد بود.