همشهری آنلاین- زهرا رفیعی: مسابقه جهانی «ویکی دوستدار یادمانها» که به همت بنیاد ویکیمدیا (زیر مجموعه ویکیپدیا ) برگزار میشود، همچنان عنوان بزرگترین مسابقه عکاسی جهان را حفظ کرده است. در این مسابقات که از سال ۲۰۱۰ تاکنون برگزار میشود عکاسان زیادی از سراسر جهان با هدف ثبت و معرفی میراث فرهنگی کشورشان شرکت میکنند و تصاویر خود را برای استفاده آزاد در پروژههای ویکیمدیا اهدا میکنند.
در دوره ۲۰۲۵، سه هزار و ۷۸۹ نفر، ۲۲۷ هزار و ۹۱۸ عکس را به مسابقات ملی که در ماههای سپتامبر و اکتبر برگزار شد ارسال کردند. عکسهای برگزیدگان هر کشور به هیات ۹ نفره داوری بینالمللی معرفی شدند و در نهایت ۲۵ عکس برتر جهان از میان آنها انتخاب شد.
مقام اول | کاروانسرای دیرگچین
برنده اصلی مسابقه امسال، حسین پوراکبریان است که توانسته است تصویری از مقارنه کاروانسرای دیرگچین و دماوند را ثبت کند. دیرگچین که به «مادر کاروانسراهای ایران» شهرت دارد، یکی از ۵۴ کاروانسرای ثبتشده ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو است. داوران معتقدند این عکس با وجود شناختهشده بودن بنا، توانسته نگاه تازهای به این میراث تاریخی ارائه دهد؛ بهویژه استفاده از کوهستان دوردست در پسزمینه، فضایی متفاوت و چشمگیر به تصویر بخشیده است.
مقام دوم | برج مهماندوست
رتبه دوم مسابقه به تصویری از برج مهماندوست در نزدیکی دامغان رسید؛ برجی متعلق به دوره سلجوقیان که در سال ۱۰۹۷ میلادی ( ۴۹۰ قمری ) ساخته شد است. با گذشت زمان، گنبد اصلی بنا و حتی نام افرادی که در آن دفن شده بودند از بین رفته است. این اثر در تاریخ ۱۲ اسفند ۱۳۱۵ با شمارهٔ ثبت ۲۷۷ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. در توضیح این اثر آمده است که جزئیات آجرکاری و تزیینات حجاریشده بالای برج، در بزرگنمایی تصویر بهخوبی دیده میشود و مهارت معماری سلجوقی را به نمایش میگذارد.
مهدی اکبری با نام کاربری Darabad Andromeda در ویکیمدیا | برج مهماندوست، ایران
مقام پنجم | بازار تاریخی اراک
رتبه پنجم این دوره به تصویری زمستانی از بازار تاریخی اراک تعلق گرفت. این بازار از نخستین بناهای ساختهشده در شهر اراک به شمار میرود و در گذشته علاوه بر فضای تجاری، دارای حمام عمومی، مسجد، آبانبار و کاروانسرا بوده است. ویژگی شاخص این بازار، طراحی منظم و خطوط مستقیم و متقارن آن است که بر اساس چهار جهت اصلی جغرافیایی شکل گرفتهاند؛ ساختاری که آن را در میان بازارهای سنتی ایران متمایز میکند.
رتبه بیستوسوم | مسجد سید اصفهان
یکی دیگر از تصاویر ایرانی حاضر در میان ۲۵ عکس برتر جهان، تصویری از سقف گذرگاهی در مسجد سید اصفهان است. نورپردازی متفاوت و زاویه ثبت عکس، فضای معماری مسجد را به شکلی چشمگیر نشان میدهد. مسجد سید برخلاف بسیاری از مساجد تاریخی ایران، بهجای مناره دارای برج ساعت است. مسجد سید، یکی از مساجد اصفهان است که در طی دوران قاجاریه ساخته شده است. این اثر با شماره ۳۸۷ به ثبت ملی رسیده است.