همشهری آنلاین – مریم سرخوش: پایگاههای سیار اهدای خون؛ طرح جدید برای کلانشهر تهران که قرار است با اتوبوسهای مدرن محقق شود. خبری که دکتر بابک یکتاپرست، معاون اجتماعی سازمان انتقال خون در پیگیری همشهری بابت تعطیلی دو مرکز اهدای خون در شهرری و متروی امام خمینی اعلام میکند.
یکتاپرست میگوید: «پایگاه شهرری مشکلات عمرانی و ساختمانی داشته و به شکل موقت از چرخه فعالیت خارج شده اما کانکس متروی امام خمینی استانداردهای خدماتی برای اهداکنندگان را نداشته و به همین دلیل تعطیل شده است.»
بررسیها نشان میدهد که در کشورهای توسعهیافته تا ۷۰درصد خونگیری از طریق پایگاههای سیار انجام میشود اما در ایران این برنامه تنها در دو شهر بوشهر و اراک فعال است هر چند که سازمان انتقال خون ایران عزم خود را برای توسعه پایگاههای سیار اهدای خون جزم کرده است.
دلایل تعطیلی
یکتاپرست درباره ایجاد یک مرکز دیگر اهدای خون در یکی از ایستگاههای پرتردد مترو با وجود استقبال مردم عنوان میکند: «فضای کانکسی همیشه همینگونه است و شاید نتوان رضایت اهداکنندگان را در آنجا فراهم کرد. مرکز اهدای خون در مترو امام خمینی قابلیت بهبود کیفیت را نداشت و ما به دنبال فضایی بزرگتر و بهتر هستیم که امکانات استاندارد و رفاهی داشته باشد. اما یک مساله مهم این که اهدای خون در ایستگاه مترو فقط محدود به کسانی میشود که در آن ایستگاه تردد دارند.»
او ادامه میدهد: «در سطح تهران به دنبال پایگاههای سیار هستیم. استانداری تهران و وزارت بهداشت برای بهرهمند شدن سازمان انتقال خون از یک دستگاه اتوبوس خونگیری مشارکت میکنند. البته در پایتخت حداقل ۳ تا ۴ دستگاه نیاز داریم. این پایگاههای سیار از شرایط گرما و سرما و سایر امکانات رفاهی تجهیز و میتوانند در میادین و مناطق مختلف جابجا شوند.»
به گفته این مسئول برخورداری از این ظرفیت باعث میشود که در شرایط مختلف قابلیت مانور داشته باشیم از نظر فضای فیزیکی ما را محدود نمیکند.
مزیت پایگاههای سیار
یکتاپرست با تاکید بر اینکه سیاست کلی برای سال آینده روی تیمهای سیار است، عنوان میکند: «برخلاف تصور رایج، در بسیاری از کشورهای توسعهیافته پایگاه ثابت نقش اصلی را ندارد و خونگیری به سمت «مردممحور شدن» رفته است، یعنی بردن خدمات به محل زندگی و کار مردم. تجربه موفق آن هم در کشورهایی که در حوزه انتقال خون حرف برای گفتن دارند، ثبت شده است؛ مثل کانادا، آمریکا، آلمان و چین.»
بررسیها نشان میدهد ۷۰ درصد خونگیری در آمریکا از طریق کمپینهای سیار و موقف در اماکنی مثل محل کار، دانشگاه و حتی رویدادها انجام میشود. ۴۰ درصد خونگیری در کاناداد به شکل سیار است و کمپینهای سیار در مدارس، شرکتها و فضاهای عمومی بسیار رایج هستند. ۶.۵ میلیون واحد خون سالانه در آلمان جمعآوری میشود که بخش مهمی از آن از طریق کمپینهای سیار و مراجعه به شهرهای کوچک و مناطق فاقد مرکز ثابت محقق میشود. ۱۵ میلیون واحد خون سالانه در چین جمعآوری میشود و اتوبوسهای خونگیری در خیابانها و مراکز خرید مستقر هستند. همچنین ۱.۶ میلیون واحد خون سالانه در بریتانیا جمعآوری میشود و سهم پایگاههای سیار در مراکز عمومی اغلب بیش از ۵۰درصد است.
به گفته معاون اجتماعی سازمان انتقال خون، در کانادا ۳۰ تا ۴۰ درصد خونگیری به همین شکل انجام میشود. این کشور بسیار گسترده و جمعیت پراکندهای دارد. ما هم همین وضعیت را داریم و پایگاه ثابت میتواند به بخش کوچکی از منطقه دسترسی داشته باشد، اما تیم سیار میتواند جابجا شود و در مناطق مختلف قدرت دسترسی بالا ببرد.
او تاکید میکند: با این شرایط هم تمامی استانداردها حفظ میشود و هزینهها هم در مقایسه با ساختمان ثابت حتی به لحاظ آب و برق هم به شدت کاهش پیدا میکند.
فعالیت در ۲ استان
این مسئول از فعالیت دو اتوبوس اهدای خون سیار در کشور هم خبر میدهد و میگوید: «یک اتوبوس خوب در بوشهر داریم و شرکت نفت هم در اراک یک دستگاه به ما اهدا کرده است. در تهران هم با توجه به بحث ترافیک شهری و دغدغههای شهروندان که میتواند موانعی برای مراجعه به پایگاههای ثابت باشد، این مساله ضرورت دارد.»