همشهری آنلاین – گروه سیاسی: حدود ۱۰ روز پس از آغاز جنگ رمضان و با عبور دشمن متجاوز از خطوط قرمز حمله به زیرساختهای غیرنظامی و انرژی، ایران از راهبردهای بازدارنده خود رونمایی کرد؛ سیاستی که از «چشم در برابر چشم» آغاز شد و با «سر در برابر چشم» ادامه یافت و اکنون به نظر میرسد که در آستانه مرحله «ضربه در برابر تهدید» قرار گرفتهاست. در جریان جنگ ۴۰ روزه ایران ثابت کرد براساس دکترین پیشگفته، «ضربات متناظر» سهمگینی بر پیکر دشمنان وارد میکند.
راهبرد پرثمر بازدارندگی فعال
جمهوریاسلامی طی سالهای اخیر با درپیش گرفتن راهبرد جنگی «ضربه تلافیجویانه» نشان داده از قدرت لازم برای پیادهسازی راهبرد «بازدارندگی فعال» برخوردار است و در سالهای شاهد نمونههای مختلفی از این راهبرد بودهاست.
۱
عملیات شهید سلیمانی
- زمان: ۱۸ دیماه ۱۳۹۸
- هدف: پایگاه آمریکایی «عینالاسد» در عراق
- دلیل: ترور شهید سلیمانی، فرمانده وقت نیروی قدس سپاه پاسداران ازسوی ارتش آمریکا
- نوع پاسخ: شلیک ۱۳ موشک بالستیک
- نتیجه: وارد شدن آسیب سنگین به مرکز کنترل و فرماندهی، یگانهای پهپادی بالگردی و مجموعه امکانات خط پروازی آمریکا و مجروح شدن تعداد قابل توجهی از نیروهای آمریکایی
۲
عملیات وعده صادق یک
- زمان: ۲۶ فروردینماه ۱۴۰۳
- هدف: اهداف نظامی چندگانه در سرزمینهای اشغالی
- دلیل: حمله ۱۳ فروردینماه ۱۴۰۳ رژیمصهیونیستی به ساختمان کنسولگری ایران در دمشق و شهادت جمعی از مستشاران نظامی ایران در سوریه
- نوع پاسخ: شلیک بیش از ۳۰۰ پهپاد و موشک بالستیک و کروز ازسوی ایران به سوی سرزمینهای اشغالی
- نتیجه: اصابت تعدادی از موشکهای ایران به پایگاههای هوایی «رامون» و «نواتیم» و برخی دیگر از اهداف نظامی در سرزمینهای اشغالی و وارد آمدن خسارتهای قابل توجه به آنها
۳
عملیات وعده صادق ۲
- زمان: ۱۰ مهرماه ۱۴۰۳
- هدف: اهداف نظامی و امنیتی در نقاط مختلف سرزمینهای اشغالی
- دلیل: پاسخ به ترور شهید اسماعیل هنیه (رئیس دفتر سیاسی حماس) در تهران (۱۰ مردادماه ۱۴۰۳) و همچنین ترور شهیدان سید حسن نصرالله، دبیرکل شهید حزبالله لبنان و سردار عباس نیلفروشان در لبنان
- نوع پاسخ: شلیک چیزی در حدود ۲۰۰ موشک بالستیک به سوی اهدافی در سرزمینهای اشغالی
- نتیجه: اصابت ۹۰ درصدی موشکها به اهدافی از قبیل: مقر موساد، ۳ پایگاه مهم هوایی و رادارهای راهبری و مراکز تجمع تانکها و نفربرهای رژیمصهیونیستی در برخی اهداف نظامی. این عملیات همچنین خسارتهای مادی و پیامدهای اقتصادی و امنیتی زیادی برای رژیمصهیونیستی به دنبال داشت.
چشم در برابر چشم
۱۹ اسفندماه ۱۴۰۴ بود که محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس طی پستی در فضایمجازی، از فاز تازه راهبرد بازدارندگی ایران رونمایی کرد و نوشت: «امروز قاعده «چشم در برابر چشم» را حکم میکنیم؛ بیتعارف و بیاستثنا». در ادامه به چند نمونه از این نوع پاسخهای ایران اشاره میشود.
۱
حمله به بانکهای آمریکایی
- زمان: ۲۳ اسفندماه ۱۴۰۴
- هدف: شعبههای «سیتیبانک» آمریکا در دبی(امارات) و منامه(بحرین)
- دلیل: پاسخ به تجاوز دشمن به ۲ بانک ایرانی
- تاکتیک: حمله پهپادی
- نتیجه: تعطیلی همه شعبههای سیتی بانک در امارات / زیان مالی گسترده یکی از غولهای بانکی والاستریت
۲
پاسخ حمله به پالایشگاه
- زمان: ۱۶ اسفندماه ۱۴۰۴
- هدف: پالایشگاه حیفا
- دلیل: حمله رژیمصهیونیستی به پالایشگاه تهران
- تاکتیک: حمله پهپادی و موشکی (از نوع خیبرشکن)
- نتیجه: وارد آمدن خساتهای سنگین به تاسیسات پالایشگاه راهبردی حیفا و تاسیسات شرکت بازان
۳
انتقام پارسجنوبی
- زمان: ۲۸ اسفندماه ۱۴۰۴
- اهداف:
- پالایشگاه حیفا و تاسیسات شرکت بازان
- پالایشگاه سامرف در عربستان سعودی
- میدان گازی الحصن در امارات
- مجتمع پتروشیمی الجبیل در عربستان سعودی
- مجتمع پتروشیمی مسیعید و شرکت مسیعید هولدینگ وابسته به شرکت شورون در قطر
- پالایشگاه رأس لفان (فازهای ۱ و ۲) در قطر
- دلیل: حمله رژیمصهیونیستی به تاسیسات نفت و گازی پارسجنوبی
- تاکتیک: حمله با موشک بالستیک
- نتیجه: قطع برق در برخی مناطق حیفا/ انفجار در بخش گستردهای مخازن و تجهیزات این پالایشگاه / تصمیم تلآویو برای جابهجایی پالایشگاه نفت حیفا
۴
انتقام خون فرمانده
- زمان: ۱۳ فروردینماه ۱۴۰۵
- هدف: حمله به مراکز داده «آمازون»
- دلیل: پاسخ به ترور سردار محمدعلی فتحعلیزاده، فرمانده یگان فاتحین سپاه
- تاکتیک: حمله پهپادی
- نتیجه: وارد آمدن آسیبهای جدی به زیرساختهای این شرکتهای حوزه هوشمصنوعی
۵
پاسخ سنگین به ترور
- زمان: ۱۴ فروردینماه ۱۴۰۵
- هدف: حمله به مراکز داده «اوراکل» در امارات
- دلیل: پاسخ به ترور دکتر خرازی و همسرش
- تاکتیک: حمله پهپادی
- نتیجه: تخریب زیرساختهای مرکز دادهها و رایانش شرکت این آمریکایی
۶
بستن دوباره تنگه هرمز
- زمان: ۲۹ فروردینماه ۱۴۰۵
- هدف: بازگشت محدودیتها به تنگه هرمز
- دلیل: پاسخ به اعمال محاصره ادعایی دریایی ازسوی آمریکا
- تاکتیک: اعمال قاطع مدیریت بر تردد کشتیها از تنگه هرمز
- نتیجه: افزایش دوباره قیمتها در بازار جهانی انرژی و بازگشت بسیاری از نفتکشها
سر در برابر چشم
از ۷ فروردینماه ۱۴۰۵ و به دنبال ادامه حملات آمریکایی – صهیونیستی به زیرساختهای غیرنظامی ایران، فرمانده هوافضای سپاه پاسداران از ورود ایران به سطح تازهای از بازدارندگی خبر داد؛ «سر در برابر چشم». سردار سید مجید موسوی طی پستی در فضایمجازی، نوشت: «یک بار پیش از این ما را آزمودید؛ دنیا دوباره دید خودتان بازی با آتش و حمله به زیرساخت را شروع کردید. این مرتبه معادله دیگر چشم در مقابل چشم نخواهد بود؛ منتظر باشید». در ادامه به برخی اقدامهای ایران در این چارچوب اشاره میشود.
۱
۶ در برابر ۲
- زمان: ۷ فروردینماه ۱۴۰۵
- هدف: ۶ کارخانه فولاد در سرزمینهای اشغالی و ۵ کشور منطقه شامل:
- مجتمع حدید در عرستان
- اماستیل در مصفح امارات
- قطر استیل در قطر
- فولاد الشعیبه در کویت
- بحرین استیل در بحرین
- مجتمع فولاد عکا در سرزمینهای اشغالی
- دلیل: پاسخ به حملات آمریکایی – صهیونی به مجتمعهای فولاد مبارکه و فولاد خوزستان
- تاکتیک: حملات موشکی و پهپادی
- نتیجه: وارد آمدن خسارتهای گسترده به صنایع آمریکایی – صهیونی، بهویژه صنایع آلومینیوم امارات و بحرین و ایجاد اختلال جدی در زنجیره تأمین فلزات استراتژیک در جهان. خبرگزاری «رویترز» در گزارشی دراین باره نوشت: «ایران با حمله به کارخانههای ذوب آلومینیوم خلیجفارس، زنجیره تامین آلومینیوم آمریکا را مختل کرد.
۲
۱۱ پالایشگاه به ازای دو پالایشگاه
- راهبرد: تغییر از «چشم در برابر چشم» به «سر در برابر چشم»
- هدف: ۱۱ پالایشگاه در سرزمینهای اشغالی و سراسر منطقه
- دلیل: حمله آمریکایی – صهیونی به دو پالایشگاه تهران و لاوان
- جغرافیای اهداف:
سرزمینهای اشغالی
- پالایشگاه حیفا به ارزش ۵ میلیارد دلار
عربستان سعودی
- پالایشگاه ساتروپ به ارزش ۱۰ میلیارد دلار
- پالایشگاه ینبع به ارزش ۷ میلیارد دلار
- پالایشگاه سامرف به ارزش ۱۲ میلیارد دلار
- پالایشگاه التنوره به ارزش ۲۰ میلیارد دلار
امارات متحده عربی
- پالایشگاه داس به ارزش یک میلیارد دلار
- پالایشگاه الرویس به ارزش ۳۰ میلیارد دلار
کویت
- پالایشگاه الاحمدی به ارزش ۵ میلیارد دلار
- پالایشگاه مینا عبدالله به ارزش ۱۵ میلیارد دلار
قطر
- یک فاز پالایشگاه راس لفان به ارزش ۳ میلیارد دلار
بحرین
- پالایشگاه باپکو به ارزش ۶ میلیارد دلار
مرحله سوم؛ ضربه در برابر تهدید
تحولات میدانی جنگ ۴۰ روزه نشان داد در پیش گرفتن راهبرد «سر در برابر چشم» ضرورتی اجتنابناپذیر برای مقابله موثر با حملات محور آمریکایی – صهیونیستی بهحساب میآید و اکنون مرحله سوم چنین رویکردی، «ضربه در برابر تهدید» خواهد بود؛ یعنی هرگونه تهدیدی میتواند با پاسخ میدانی محسوس ازسوی ایران مواجه شود.
- راهبرد: ضربه در برابر تهدید در ادامه «سر در برابر چشم»
- هدف: شکستن «اراده تهاجم» دشمن و ایجاد اختلال در محاسبات دشمن
- ضرورت: در چارچوب منطق بازدارندگی تهاجمی
- اهمیت: افزایش هزینههای نهایی برای دشمنی که به دنبال «نابودی کامل» است.
- خط قرمز: انفعال یا عقبنشینی با پیامد «تشدید تهاجم»
- پیام راهبردی: مواجه شدن هرگونه اقدام خصمانه با پاسخی به مراتب سختتر و غیرقابل پیشبینی
- محورها:
- پاسخ قاطع به تهدیدهای لفظی
- نشان دادن آمادگی کامل برای پرداخت هزینههای بالا و اتخاذ اقدامهای قاطع
- افزایش تصاعدی و کنترلشده شدت عملیات
- حفظ اهرمهای فشار موجود
- توسعه دامنه هدفگیری به نقاط حیاتی و حساس دشمن