همشهری آنلاین، فرخنده رفائی: بحث درباره وجود حیات در سیارات دیگر، بهویژه زهره، سالهاست ذهن دانشمندان را به خود مشغول کرده است. اکنون پژوهشی تازه با استفاده از مدلهای علمی پیشرفته، سناریویی را مطرح میکند که بر اساس آن، حیات میتواند بین سیارات جابهجا شود؛ پدیدهای که «پاناسپرمیا» نام دارد.
به گزارش ساینسآلرت، پژوهشگران در یک مطالعه جدید که در کنفرانس علوم قمری و سیارهای ۲۰۲۶ ارائه شده، احتمال انتقال حیات از زمین به زهره را بررسی کردهاند. این تحقیق بر پایه نظریه «پاناسپرمیا» انجام شده؛ نظریهای که میگوید عناصر سازنده حیات میتوانند از طریق شهابسنگها، سیارکها و برخوردهای فضایی از یک سیاره به سیاره دیگر منتقل شوند.
دانشمندان برای تحلیل این احتمال، از مدلی به نام «معادله حیات زهره» استفاده کردهاند. این معادله، مشابه معادله معروف دریک، احتمال وجود حیات را بر اساس چند عامل کلیدی از جمله شکلگیری اولیه، پایداری زیستی و تداوم شرایط قابل سکونت محاسبه میکند. هدف این مدل، تخمین این است که آیا شرایط لازم برای وجود حیات در ابرهای زهره فراهم بوده یا خیر.
یکی از مهمترین چالشها در این مسیر، بقای مواد آلی در شرایط بسیار سخت فضا است. هنگام برخوردهای شدید روی زمین، تکههایی از سطح سیاره میتوانند به فضا پرتاب شوند. این مواد در طول سفر با خطراتی مانند دمای بسیار بالا، تشعشعات کیهانی و خلأ مواجهاند. با این حال، مطالعات روی شهابسنگها نشان داده که برخی ترکیبات آلی میتوانند این شرایط را تحمل کنند.
بیشتر بخوانید:
- پردهبرداری از «حافظه پنهان» کیهان؛ سیاهچالهها نابود نمیشوند
- کشف حفرهای امن برای ماموریتهای فضایی | شناسایی جایی که پرتوهای کیهانی کمتر است
- یک قدم تا کشف ماده تاریک | این آزمایش زیرزمینی به نقطهای حساس رسیده است
در ادامه، پژوهشگران بررسی کردند که این مواد پس از رسیدن به زهره چه سرنوشتی خواهند داشت. آنها با استفاده از مدلی موسوم به «پنکیکی» نشان دادند که شهابسنگها هنگام ورود به جو زهره متلاشی شده و به ذرات کوچکتری تبدیل میشوند که میتوانند در ابرهای این سیاره معلق بمانند. این محیط ابری، یکی از معدود نواحی زهره است که شرایط نسبتاً مناسبی برای بقای احتمالی حیات دارد.
نتایج این مدلسازی نشان میدهد که در طول یک میلیارد سال گذشته، میلیاردها «سلول بالقوه زنده» ممکن است از زمین به زهره منتقل شده باشند. بهطور میانگین، سالانه حدود ۱۰۰ واحد از این ذرات میتوانند وارد ابرهای زهره شوند. هرچند این اعداد با عدم قطعیتهای زیادی همراهاند، اما نشان میدهند که انتقال بینسیارهای حیات کاملاً غیرممکن نیست.
در نهایت، این پژوهش تأکید میکند که اگر در آینده نشانهای از حیات در زهره کشف شود، یکی از سناریوهای محتمل این است که این حیات در اصل از زمین آمده باشد. چنین کشفی میتواند درک ما از منشأ حیات و گستره آن در کیهان را بهطور اساسی دگرگون کند.