به گزارش همشهری آنلاین، مجید تختروانچی، معاون سیاسی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در مصاحبه با شبکه بیبیسی، درباره مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا گفت: توپ در زمین آمریکاست تا ثابت کند که آیا میخواهد به توافق برسد یا خیر؟. اگر آنها صادق باشند، مطمئنم که در مسیر توافق خواهیم بود.
وی ادامه داد: اگر آمریکاییها آماده صحبت در مورد تحریمها باشند، ما آمادهایم در مورد این موضوع و سایر مسائل مربوط به برنامه هستهای خود بحث کنیم.
پرسش: خیلی ممنون که با بیبیسی صحبت میکنید. به نظر میرسد دور بعدی مذاکرات در ژنو و در چند روز آینده، یعنی سهشنبه، برگزار شود. آیا میتوانید آخرین اطلاعات را به ما بدهید؟
تختروانچی: پیشنهادی برای دیدار در ژنو در روز سهشنبه مطرح شده که هنوز به طور رسمی نهایی نشده است. اما به نظر میرسد که چنین خواهد بود.
پرسش: در این زمینه، شما دیدگاههای بسیار قوی درباره محل برگزاری داشتهاید. شما همیشه مسقط در عمان را ترجیح دادهاید. اما آیا این گزینه هم برای شما قابل قبول است؟
تختروانچی: ما همیشه در مورد محل برگزاری انعطافپذیر بودهایم. به خاطر دارید که در طول پنج دور گفت و گوهای قبلی؛ سه بار در مسقط و دو بار در رم دیدار داشتیم. بنابراین محل برگزاری، هر چند مهم است، ولی ما خیلی به مکان خاصی وابسته نیستیم. نکته مهم این است که باید میزبان را حفظ کنیم. منظورم این است که میزبان باید در همه زمانها عمان باشد، چه در ژنو دیدار کنیم، چه در مسقط یا رم. عمان کشوری است که اکنون بین ایران و ایالات متحده نقش میانجی را دارد و به همین دلیل هر جا که دیدار کنیم، باید این کار را یا در سفارت عمان یا در نمایندگی عمان یا هر مکانی که عمان در آن کشور خاص دارد، انجام دهیم.
پرسش: چرا عمان؟
تختروانچی: هر دو طرف توافق کردهایم که عمان به عنوان میانجی عمل کند. عمان همسایه خوبی برای ایران است. ما همیشه بهترین روابط را با دوستان عمانی خود داشتهایم. ما در یک منطقه هستیم؛ تجارت و شناخت خوبی از یکدیگر داریم. قرنها با یکدیگر کار کردهایم. به همین دلیل ما معتقدیم عمان یک میانجی صادق است و این چیزی است که اهمیت دارد.
پرسش: چه چیزی هنوز مانع تأیید این موضوع است که دور بعدی مذاکرات سهشنبه در ژنو برگزار شود؟
تختروانچی: این مسئله مربوط به زمان است. منظورم این است که شاید تا فردا اعلام شود. ما هنوز آن را به طور رسمی اعلام نکردهایم، اما فکر میکنم ظرف امروز یا فردا موضع ما به طور رسمی اعلام خواهد شد.
پرسش: اما به نظر محتمل میرسد.
تختروانچی: به نظر میرسد که دور بعدی مذاکرات در ژنو برگزار شود.
پرسش: ایران دور اول مذاکرات در اوایل فوریه در عمان را به عنوان یک شروع خوب توصیف کرد. شما چگونه آن را توصیف میکنید؟ چه چیزی به دست آوردید؟
تختروانچی: قبل از پاسخ به پرسش شما، اجازه دهید چند کلمه درباره آنچه در چند ماه گذشته رخ داده است بگویم. به خاطر دارید که ما در میانه گفتگوها و مذاکرات بودیم. ما در آستانه شروع دور ششم گفتگوها با آمریکاییها در عمان بودیم.
پرسش: ژوئن سال گذشته(میلادی)؟
تختروانچی: بله، دقیقاً. قرار بود در پانزدهم ژوئن برگزار شود. اما در سیزدهم ژوئن صبح زود ما غافلگیر شدیم و دیدیم که یک تجاوز آشکار علیه ایران توسط اسرائیلیها با حمایت ایالات متحده انجام شد و بعداً ایالات متحده به اسرائیلیها در تجاوزشان علیه ایران پیوست. پس از آن، ما شاهد تلاش اروپاییها، تروئیکا با حمایت ایالات متحده در نیویورک برای بازگرداندن قطعنامههای قبلی شورای امنیت سازمان ملل ( و مکانیسم موسوم به اسنپ بک ) بودیم. بعد از آن حمایت از اغتشاشات در ایران صورت گرفت.
همچنین شاهد تجمع نظامی علیه ایران در خلیج فارس و مناطق همجوار بودهایم. بنابراین، ما با در نظر گرفتن همه این تحولات منفی به جدیدترین دور مذاکرات در عمان رفتیم و مطمئن نبودیم که آیا گفتگوی خوب یا بدی خواهیم داشت. اما ارزیابی ما این است که دور آخر هر چند نمیتوان صد در درصد مطمئن بود که نتیجه نهایی در پایان چه خواهد شد؛ کم و بیش در یک مسیر مثبت قرار داشته است. اما همانطور که گفتم برای قضاوت زود است. باید صبر کنیم و ببینیم آیا آمریکاییها واقعاً علاقهمند به حل این مسئله از طریق راههای مسالمتآمیز هستند یا نه.
پرسش: از آن دور مذاکرات پیامهایی رد و بدل شده است. آیا این موضوع اعتماد شما به این روند را بیشتر میکند؟ رئیسجمهور ترامپ میگوید که خواهان یک توافق است.
تختروانچی: او یک توافق را ترجیح میدهد، ولی ما از آمریکا سیگنالهای متناقضی دریافت می کنیم. در حالی که میشنویم به مذاکرات علاقهمند هستند و آنها هم این موضوع را بهصورت عمومی و همچنین در گفتگوهای خصوصی از طریق عمان گفتهاند که علاقهمند به حل و فصل این موضوع از طریق راههای مسالمتآمیز هستند؛ اما در عین حال این سوال مطرح است که چرا نیروهای آمریکایی در اطراف ایران در حال تجمع هستند، چرا از تهدید استفاده میکنند و چرا به ارعاب متوسل میشوند. بنابراین همه این سیگنالهای مختلف به ما هشدار میدهد که باید متوجه باشیم که نمیتوان فقط به کلمات اتکا کرد.
همانطور که قبلاً توضیح دادم ما در میانه گفتگوها بودیم که مورد حمله قرار گرفتیم، بنابراین نمیخواهیم دوباره غافلگیر شویم. این یک مورد آشکار از خیانت به ایران و همچنین خیانت به دیپلماسی بود. زیرا آخرین چیزی که هنگام مذاکره با یک یا چند کشور به ذهنتان میرسد این است که میز مذاکرات برهم زده شود. بنابراین این یک غافلگیری بزرگ بود و ما نمیخواهیم دوباره غافلگیر شویم.
پرسش: اما دیدیم که بعد از دیدار رئیسجمهور ترامپ با نتانیاهو نخست وزیر اسرائیل، رئیسجمهور ترامپ بیرون آمد و گفت من میخواهم مذاکرات ادامه پیدا کند. وقتی این را میبینید، آیا این به شما اعتماد بیشتری میدهد؟
تختروانچی: آن یک پیام بود که در اینجا دریافت شد. اما همانطور که گفتم، ما سیگنالهای متناقض میشنویم و حتی صحبت از تغییر رژیم هم بوده است. منظورم این است که اگر شما به تغییر رژیم علاقهمند هستید نمیتوانید آن را از طریق ابزارهای دیپلماتیک به دست آورید. اگر به تغییر رژیم علاقهمند هستید پس درباره دیپلماسی صحبت نکنید.
ما دیپلماسی را ترجیح میدهیم و میخواهیم دیپلماسی موفق باشد. اما در عین حال، باید بسیار محتاط باشیم. باید هر اقدام احتیاطی که لازم است انجام دهیم تا از خودمان محافظت کنیم. ما در صورت وقوع یک حمله از حاکمیت و تمامیت ارضی خود با همه ابزارهای در دسترس دفاع خواهیم کرد. ما قصد نداریم به کسی حمله کنیم اما آنها و همه باید مطمئن باشند که ایران از هر چیزی که در دسترس دارد، برای دفاع از خود استفاده خواهد کرد، و این حق ذاتی دفاع از خود بر اساس منشور سازمان ملل و حقوق بینالملل شناخته شده است.
پرسش: میشنویم که شما این پیام را از طریق شرکای خود در منطقه بسیار روشن منتقل کردهاید، اینکه در حالی که در نوبت قبلی حملات خود، برای مثال به پایگاه العدید، دقت کردید که هیچ آمریکایی کشته نشود، اما اکنون روشن کردهاید که آنها میتوانند هدف باشند. بیش از 40 هزار سرباز آمریکایی در سراسر منطقه مستقر هستند. جان آنها اکنون میتواند در خطر باشد.
تختروانچی: اولا، ما میخواهیم بر این واقعیت تأکید کنیم که ما به جنگ علاقهمند نیستیم. ما نمیخواهیم جنگی در این همسایگی رخ دهد.
پرسش: اما اگر رخ دهد؟
تختروانچی: اگر رخ دهد ما مقابله به مثل خواهیم کرد. وقتی مورد حمله قرار بگیریم مقابله به مثل خواهیم کرد، و کسانی که به ما حمله کردهاند مسئولیت آن را بر عهده خواهند داشت. آنها مورد ضربه قرار خواهند گرفت.
پرسش: بنابراین این بار بازی متفاوتی است؟
تختروانچی: این یک بازی متفاوت است. کل منطقه به هم خواهد ریخت. چرا به جنگ نیاز داریم؟ چرا به جنگ نیاز داریم در حالی که میتوانیم این موضوع را از طریق راههای مسالمتآمیز حل کنیم؟ ما باور داریم که میتوانیم موضوع را از طریق راههای مسالمتآمیز و از طریق گفتگوها و مذاکرات حل کنیم، به شرطی که هر دو طرف نخواهند مسائل غیرمرتبط در گفت و گوها گنجانده شود.
هر دو طرف توافق دارند که میخواهند یک راهحل برد-برد داشته باشند. هر دو طرف باید این واقعیت را در نظر داشته باشند که هیچ راهحل نظامی برای این موضوع وجود ندارد. ما باور داریم که هیچ راهحل نظامی برای مشکل کنونی در رابطه با پرونده هستهای ایران وجود ندارد.
پرسش: فکر میکنم منظور شما این است که فقط میخواهید روی پرونده هستهای تمرکز کنید، نه روی موشکهای بالستیک و فعالیتهای شما در سراسر منطقه. آیا درست است؟
تختروانچی: ما بارها گفتهایم که تنها موضوع در دستور کار بین ایران و ایالات متحده، مسئله هستهای است و ما آمادهایم با صداقت و بهطور جدی با ایالات متحده وارد تعامل شویم تا این موضوع را از طریق راههای مسالمتآمیز حل کنیم.
ما معتقدیم که راهی برای خروج از این وضعیت وجود دارد، به شرطی که آمریکاییها نخواهند مسائل دیگر را وارد کنند، چه مسئله موشکی باشد یا مسائل دیگر. موشکها بخشی از توانمندیهای دفاعی ما هستند.
ما در مورد توانمندیهای دفاعی خود مصالحه نمیکنیم، همانطور که هیچ کشور دیگری چنین کاری نمیکند. زیرا فراموش نکنید که دفعه قبل که توسط اسرائیلیها و آمریکاییها مورد حمله قرار گرفتیم، موشکهای ما به کمک ما آمدند و آن موشکها به نوعی عمل کردند که مهاجمان را از اقدامات بیشتر بازدارند. بنابراین چگونه باید بپذیریم که خود را از توانمندیهای دفاعیمان محروم کنیم؟
پرسش: مقام عالی امنیتی شما، دکتر علی لاریجانی، در یک مصاحبه اشاره کرده بود که اگرچه شما میخواهید با موضوع هستهای شروع کنید، اما ممکن است اگر روند آغاز شود و موفق باشد، بتوانید درباره مسائل دیگر، از جمله موشکهای بالستیک، صحبت کنید. آیا این درست است؟
تختروانچی: خیر. زیرا موشکهای بالستیک، همانطور که قبلاً توضیح دادم، بخشی از توانمندیهای دفاعی ما هستند و ما در این مورد مصالحه نمیکنیم. درباره مسائل دیگر، وقتی یک سیگنال آشکار برای توافق واقعی در موضوع هسته ای داده شد مبنی بر اینکه طرف مقابل آماده مصالحه است، بعدا خواهیم دید چه اتفاقی میافتد و ما مسائل دیگر را در نظر خواهیم گرفت. اما درباره توانمندیهای دفاعی، این یک خط قرمز برای ما است، زیرا همانطور که گفتم، هیچ کشوری اجازه نمیدهد خود را در معرض تجاوز قرار دهد.
پرسش: در پیامهایی که با ایالات متحده رد و بدل کردهاید، آیا به نظر شما میرسد که آنها در این مرحله اول آماده هستند فقط روی موضوع هستهای تمرکز کنند؟
تختروانچی: بله. برداشت ما این است که آنها به این نتیجه رسیدهاند که اگر میخواهیم به یک توافق برسیم، باید بر مسئله هستهای تمرکز کنیم و رئیسجمهور ایالات متحده قبلاً این را گفته است، که تنها موضوع برای گفتگوها، مسئله هستهای است.
پرسش: شما از واژه «مصالحه» استفاده کردید. شما تجربه طولانی در مذاکره دارید، از جمله آخرین توافق هستهای که در سال 2015 به نتیجه رسید و رئیسجمهور ترامپ از آن خارج شد. میدانم که نمیتوانید همه مذاکرات خود را افشا کنید، اما مصالحههای مختلفی مطرح شده است که شما غنیسازی هستهای را تعلیق خواهید کرد. ما از رئیس سازمان انرژی اتمی شما شنیدیم که شما اورانیوم بسیار غنیشده 60 درصد خود در سطح تسلیحاتی را رقیق خواهید کرد در صورتی که همه تحریمها برداشته شود. آیا این اکنون جزئی از مصالحههای ممکن برای رسیدن به یک توافق است؟
تختروانچی: ما آمادهایم بهطور جدی وارد گفتگوها شویم و وقتی به آن نقطه برسد که هر دو طرف احساس کنند باید کاری انجام دهند و در ازای امتیازی، از طرف دیگر امتیاز متقابلی به دست آورند، فکر میکنم آن لحظهای است که میتوان گفت ما در جهت داشتن یک توافق حرکت میکنیم. لذا ما باید بدانیم اگر ایران از آن مواد صرفنظر کند، ما به ازای آن برای این کار چه خواهد بود؟
پرسش: پس شما مایل هستید این را بحث کنید؟
تختروانچی: ما آمادهایم این را و مسائل دیگر مرتبط با برنامهمان را بحث کنیم، به شرطی که آنها نیز آماده باشند درباره برداشتن تحریمها صحبت کنند. نمیتوان این تصور را پذیرفت که ایران باید کارهای خاصی انجام دهد بدون اینکه طرف مقابل خود را متعهد کند سهم خود را انجام دهد. بنابراین باید بدهبستان باشد، این همان چیزی است که مصالحه درباره آن است. شما کاری انجام میدهید و در مقابل چیزی دریافت میکنید. بنابراین آنها نیز باید آماده باشند که بهطور جدی در زمینه پایان دادن به تحریمها وارد تعامل شوند.
پرسش: درباره اورانیوم بسیار غنیشده، 60 درصد ، که نزدیک به سطح تسلیحاتی است؛ در توافق قبلی شما موافقت کردید بخش زیادی از ذخایر خود را به روسیه ارسال کنید. روسیه گفته است این بار هم آن را میپذیرد. آیا شما موافقت میکنید آن را از کشور خارج کنید؟
تختروانچی: هنوز برای گفتن اینکه در جریان مذاکرات چه اتفاقی خواهد افتاد خیلی زود است. موضع اصولی ما این است که ایران آماده است اورانیوم بسیار غنیشده را در ازای پایان دادن به تحریمها رقیق کند.
پرسش: همه تحریمها؟
تختروانچی: درباره اینکه درباره چه تحریمهایی صحبت میکنیم باید بحث شود. ما آمادهایم با آنا وارد تعامل شویم تا ببینیم ایران چه کاری باید انجام دهد و طرف مقابل چه کاری باید انجام دهد.
پرسش: گزارشهایی میشنویم که ایالات متحده از درخواست خود مبنی بر غنیسازی هستهای صفر از طرف شما عقبنشینی کرده است. آیا آنها پذیرفتهاند؟
تختروانچی: شما باید این پرسش را از ایالات متحده بپرسید. ما درباره یک رقم مشخص صحبت نمیکنیم. اما به نظرمان، ما از آن مرحله عبور کردهایم. اینکه مسئله غنیسازی صفر دیگر مسئله نیست.
پرسش: پس آنها این درخواست را کنار گذاشتهاند؟
تختروانچی: همانطور که گفتم، باید این پرسش را از آنها بپرسید. اما تا جایی که به ما مربوط میشود، غنیسازی صفر روی میز نیست. زیرا ما برای فعالیتهای غنیسازی خود بهای بسیار سنگینی پرداختهایم. ما چیزهای زیادی را تحمل کردهایم. یک جنگ تجاوزکارانه علیه ما تحمیل شد. دانشمندان و ژنرالهای عالیرتبه ما شهید شدند. غنیسازی بخش مهم و جداییناپذیر فعالیتهای هستهای ما است. بنابراین ما برای این موضوع هزینه زیادی دادهایم. چگونه میتوانیم همه این رنجهایی را که داشتهایم فراموش کنیم؟ بنابراین، غنیسازی بخش اساسی هر مذاکرهای درباره مسئله هستهای است.
پرسش: شما طوری صحبت میکنید که گویا پیشرفتهایی در حال انجام است. آیا خوشبین هستید که بتوان به توافق رسید؟
تختروانچی: هنوز خیلی زود است که بگوییم آیا به توافق خواهیم رسید یا نه. بعد از یک دور، نمیتوان با قطعیت گفت آن هم با در نظر گرفتن این واقعیت که ما در میانه مذاکرات، جنگ را تجربه کردیم. بنابراین یک جلسه کافی نیست که به ما اطمینان دهد طرف مقابل جدی است. اما همانطور که گفتم، دور اول کموبیش شروع خوبی بود. ببینیم در ادامه چه اتفاقی خواهد افتاد.
پرسش: رئیسجمهور ترامپ میگوید به گمان او ظرف یک ماه ممکن باشد. آیا این امکانپذیر است، این جدول زمانی؟
تختروانچی: واقعاً نمیدانم. ما به ضربالاجل مصنوعی متعهد نیستیم. منظورم این است که اگر از هر کسی که در مذاکرات جدی در سراسر جهان درگیر بوده است بپرسید، تعیین یک ضربالاجل مصنوعی به کل این روند آسیب میزند.
بنابراین به همین دلیل باید به خودمان یادآوری کنیم که به جای تعیین یک ضربالاجل مصنوعی، باید نشان دهیم که جدی هستیم و اگر آنها جدی هستند، چرا که نه؟ شاید ظرف یک ماه بتوانیم کار را انجام دهیم. بنابراین، در حالی که ما موضوع را جدی میگیریم، در حالی که در تلاش جدی برای حل این موضوع از طریق راههای مسالمتآمیز هستیم، واقعاً عاقلانه نیست که بگوییم باید کار را در یک بازه زمانی مشخص انجام دهیم.
پرسش: آیا ایران با مذاکرات حضوری، طولانی، موافقت میکند؟ آیا ایران موافقت میکند به جای غیرمستقیم، مذاکرات رو در رو داشته باشد، همانطور که یک دهه پیش در مذاکرات هستهای داشتید؟
تختروانچی: به نظر ما، مذاکرات غیرمستقیم میتواند کار را انجام دهد. همانطور که آگاه هستید، در هر نشست، زمان کوتاهی برای دست دادن یا سلام دیپلماتیک با طرف مقابل وجود دارد. بنابراین اینطور نیست که کاملاً صد درصد مذاکرات غیرمستقیم باشد. عمدتاً مذاکرات غیرمستقیم است، اما یک برخورد دیپلماتیک در قالب سلام و گفتن چند کلمه وجود دارد. بنابراین به نظر ما اگر اراده سیاسی در هر دو طرف وجود داشته باشد، تبادل غیرمستقیم نیز میتواند کار را انجام دهد.
پرسش: اما اگر روند پیش برود، میتوانید به مذاکرات مستقیم روی بیاورید؟
تختروانچی: باید ببینیم در آینده چه اتفاقی خواهد افتاد.
پرسش: آخرین اظهار نظر رئیسجمهور ترامپ این است که تغییر رژیم در ایران اتفاق بسیار خوبی خواهد بود. وقتی این را میشنوید، چه فکر میکنید؟
تختروانچی: این یک نمونه روشن از سیگنالهای متناقضی است که به آن اشاره میکردم.
پرسش: اما در پیامهای خصوصی چه به شما میگویند؟ به چه چیزی گوش میدهید؟ به آنچه او علناً میگوید یا خصوصی؟
تختروانچی: نه، ما این شعارها را در گفتگوهای خصوصی نمیشنویم.
پرسش: او روشن کرده است که اگر دیپلماسی موفق نشود، برای ایران بسیار ضربهزننده خواهد بود و شاهدیم که قدرت نظامی آمریکا در منطقه نیز در حال افزایش است. آیا آن نبرد برای ایران وجودی خواهد بود؟
تختروانچی: برای همه بد خواهد بود. اینطور نیست که فقط ایران رنج بکشد. همه رنج خواهند برد. بهویژه کسانی که این تجاوز را آغاز کردهاند. اگر احساس کنیم که این یک تهدید وجودی است، مطابق آن پاسخ خواهیم داد.
پرسش: آیا احساس میکنید که یک تهدید وجودی در حال شکلگیری است؟ یک نبرد برای بقا؟
تختروانچی: واقعاً نمیدانم. ترجیح میدهم درباره این موضوع اظهار نظر نکنم زیرا حتی فکر کردن به چنین سناریوی بسیار خطرناکی عاقلانه نیست. زیرا اگر به آن نقطه برسیم، کل منطقه به هم خواهد ریخت و ما نمیخواهیم ببینیم که این اتفاق رخ دهد.
پرسش: آیا به همین دلیل است که رهبران عرب تلفنی در تماس بودهاند؟ شما با آنها در تماس بودهاید؟ آنها با رئیسجمهور ترامپ تماس گرفتهاند و به او گفتهاند به اقدام نظامی متوسل نشود زیرا منطقه بهشدت آسیب خواهد دید؟
تختروانچی: ما با همسایگان و دوستان خود در همسایگی مان در تماس نزدیک بودهایم و بسیار جالب است که میبینیم تقریباً یک صدای واحد در منطقه ما علیه جنگ وجود دارد. این یک تحول بسیار جالب است. گویا کل منطقه خواستار صلح است و فقط چند طرف خواستار جنگ هستند که بسیار معنادار است. این نشان می دهد که این منطقه از جنگ و درگیری خسته شده است. بنابراین بهتر است از راههای دیگر برای حل مسائل بویژه با اتکا به راههای مسالمتآمیز استفاده شود. ما فکر میکنیم آنها هم در نهایت مبتنی بر واقعیات، به گزینه نظامی فکر نخواهند کرد زیرا گزینه نظامی گزینه قابل اتکایی نیست.
پرسش: آیا برداشت شما از پیامهایی که از رهبران منطقه دریافت میکنید این است که رئیسجمهور ترامپ به آنها گوش میدهد؟
تختروانچی: ترجیح میدهم به این پرسش پاسخ ندهم زیرا نمیخواهم هر آنچه رهبران منطقه میگویند را بازگو کنم. اما به نظر میرسد که گاهی به آنها گوش داده است.
پرسش: رئیسجمهور ترامپ، همانطور که میگویید، پیامهای مختلفی میدهد. اما یکی از پیامهایی که داده این است که میخواهد به معترضان(اغتشاشگران) کمک کند. سفیران شما در سراسر جهان احضار شدهاند تا به آنچه گزارشهای وحشتناک خشونت در جریان سرکوب امنیتی شما توصیف شده پاسخ دهند. این موضوع چقدر بر دیپلماسی گستردهتر شما تأثیر میگذارد؟
تختروانچی: مطمئنم شنیدهاید که مقامهای ما وضعیت را توضیح دادهاند که برای 7 تا 10 روز ما تظاهرات مسالمتآمیز داشتیم بدون اینکه خشونت زیادی رخ دهد، اما بعد از 7 تا 10 روز دیدیم چه اتفاقی افتاد و اقدامات خشونتآمیز زیادی صورت کرفت و آشوبگران هر کاری که میتوانستند انجام میدادند. در این میان شنیدیم رئیسجمهور ترامپ گفت که بروید و نهادها را تصرف کنید، کمک در راه است. بنابراین به نظر ما این تحریک به خشونت است. از نظر تعامل ما با کشورهای دیگر، ما روابط عادی با کشورهای دیگر داریم.
پرسش: اما آنها روایت شما را نپذیرفتهاند. آنها گفتهاند شما باید به مردم اجازه میدادید بدون ترس از اقدامات تلافی جویانه، خواستار حقوق و آزادیهای اساسی خود شوند.
تختروانچی: ما درباره فعالیتهای خشونتآمیز صحبت میکنیم که در آن تظاهرکنندگان مسالمتآمیز نیز هدف قرار گرفته و کشته شدند. ما بین تظاهرات مسالمتآمیز و فعالیتهای خشونتآمیز تمایز قائل میشویم. کسانی که در تظاهرات مسالمتآمیز مشارکت دارند، کاملاً حق دارند دیدگاهها و نظرات خود را درباره مسائل مختلف بیان کنند، چه مسائل داخلی باشد یا مسائل خارجی ایران. اما وقتی صحبت از خشونت میشود، هیچکس خشونت را تحمل نمیکند.
در آمریکا، دولت ایالات متحده حتی اجازه نمیدهد که یک افسر پلیس را لمس کند، چه برسد به اینکه با سلاح افسر پلیس را هدف قرار دهد. بنابراین ما درباره فعالیتهای خشونتآمیز صحبت میکنیم که قابل تحمل نیست. ما درباره تظاهرات مسالمتآمیز صحبت نمیکنیم که طبق قانون اساسی ما مجاز است و مردم میتوانند اعتراض خود را بیان کنند.
پرسش: آقای معاون وزیر، همین حالا که صحبت میکنیم، آیا احساس میکنید ایران در آستانه یک جهش در دیپلماسی است یا یک جنگ دیگر؟
تختروانچی: ما امیدوار هستیم که بتوانیم کار را از طریق راههای مسالمتآمیز انجام دهیم، هرچند نمیتوان 100 درصد مطمئن بود. به همین دلیل ما همه اقدامات احتیاطی را انجام دادهایم تا هوشیار باشیم و دوباره غافلگیر نشویم و هر فرصتی را برای دفاع از خود از دست ندهیم.
بنابراین این یک احساس مختلط است. در حالی که به سمت مذاکرات میرویم، در حالی که فکر میکنیم باید دیپلماسی را ترویج کنیم، همانطور که همیشه میکنیم، در عین حال باید نسبت به هر تلاش از سوی دشمنانمان، از سوی دشمنانی که تلاش میکنند به ما ضربه بزنند، هوشیار باشیم. به همین دلیل، در حالی که به سمت دیپلماسی حرکت میکنیم، در عین حال هر کاری که بتوانیم انجام خواهیم داد تا از خود محافظت کنیم و نیروهای مسلح شجاع ما نهایت تلاش خود را برای دفاع از میهن انجام میدهند.
پرسش: بنابراین شما احتمالاً با این احساس به ژنو میروید که یک توافق در دسترس است. فارغ از اینکه چقدر طول خواهد کشید، اما در دسترس است؟
تختروانچی: ما، حداقل از جانب خودمان، میتوانیم بگوییم که امیدوار هستیم. در عین حال، ما بهترین تلاش خود را میکنیم، اما طرف مقابل باید ثابت کند که آنها نیز صادق هستند.
پرسش: مارکو روبیو گفت رئیسجمهور ترامپ یک توافق را ترجیح میدهد، اما گفت به دست آوردن آن سخت است، بسیار سخت است که با ایران به توافق برسد. او میگوید این به شما بستگی دارد.
تختروانچی: نه، توپ در زمین آمریکا است. منظورم این است که آنها باید ثابت کنند که میخواهند با ما به توافق برسند و اگر صداقت وجود داشته باشد، اگر ما صداقت را از طرف آنها ببینیم، مطمئن هستم که در مسیر رسیدن به یک توافق خواهیم بود.