همشهری - محمد سرابی: همین حساسیتها بود که تصویب قوانینی در مسیر مبارزه با موادمخدر را در دستور کار قانونگذاران قرار داد. نخستین قانون پس از انقلاب در این زمینه، لایحه قانونی تشدید مجازات مرتکبین جرائم موادمخدر و اقدامات تأمینی و درمانی بهمنظور مداوا و اشتغال به کار معتادین مصوب ۱۳۵۹در شورای انقلاب بود. کار ایران در این مسیر آسان نبود از یک طرف همسایه کشورهای تولیدکننده بود از طرفی در کریدور قاچاق موادمخدر به اروپا قرار داشت اما هیچوقت دست از مبارزه در این ۴دهه برنداشت هرچند بهای این ایستادگی را هم داد هزاران شهید و جانبازی که پرچم ایران را در این مبارزات بالا نگه داشتند تا امروز بهعنوان یکی از کشورهای موفق و پیشگام در این عرصه مطرح شود.
پیش از انقلاب
مصرف تریاک سالها در ایران رایج بود اما در اواخر حکومت پهلوی یک ماده مخدر دیگر رایج شد. به گزارش روزنامه واشنگتنپست، براساس آمار سازمان ملل در سال ۱۳۵۰بیش از ۵ هزارمعتاد به هروئین در ایران وجود داشت که در کنار حدوداً ۳۳۰ هزار مصرفکننده تریاک جمعیت زیادی را تشکیل میدادند. تجارت این موادمخدر از مرزهای ۲ کشور همسایه در شرق و غرب ایران یعنی افغانستان و ترکیه انجام میشد و پلیس ایران در آن زمان قادر به کنترل محمولهها نبود. تریاک ماده مصرفی سنتی بهحساب میآمد اما نسل جوان با هروئین آشنا شده بودند که تأثیر خطرناکتری داشت. در آستانه انقلاب اسلامی، کنترل قاچاق موادمخدر بهعنوان یکی از خواستههای مهم انقلابیون مطرح شد.
امروز
پس از انقلاب اسلامی عزم و اراده نظام برای مقابله با موادمخدر باعث شد که بخشهای گوناگون از دادگاه انقلاب تا کمیتههای انقلاب اسلامی درگیر مبارزه با قاچاقچیان شوند. با تشکیل ستاد مبارزه با موادمخدر این فعالیتها نظم مشخصی پیدا کرد و با پایان یافتن دفاعمقدس، نیروهای نظامی توان بیشتری برای مبارزه عملی پیدا کردند. تولید تریاک در افغانستان و تجارت آن به سمت غرب همچنان ادامه مییافت اما ایران قصد نداشت به قاچاقچیان اجازه عبور آزادانه از خاک ایران را بدهد. در ۴۷سال گذشته آمارهای متفاوتی از میزان موادمخدر کشف شده در ایران منتظر شده است. در سال ۱۳۹۹این کشفیات به اوج خود رسید و ۱۲۰۰تن ماده مخدر در یک سال از قاچاقچیان بهدست آمد. در سال ۱۳۷۰و با ادغام شهربانی، ژاندارمری و کمیتههای انقلاب اسلامی کار مبارزه با قاچاقچیان به این نیرو سپرده شد و بیشترین سهم شهدای مبارزه با موادمخدر نیز امروز متعلق به نیروی انتظامی است.
هزینه انسانی ایران انقلابی در راه مبارزه با موادمخدر
۴۰۰۰نفر شهید
۱۲۰۰۰نفر جانباز
هزینه مالی ایران انقلابی برای مقابله با موادمخدر
۱۲۰ هزار میلیارد تومان مخارج سالانه برای کنترل قاچاق و درمان اعتیاد
مقدار کشفیات سالانه موادمخدر
۳۰۰ تا ۵۰۰ تن
زیرساختهای کنونی ایران برای درمان موادمخدر
۹ هزار و ۱۵۷ مرکز کلینیک و مرکز درمان اختیاری
یک میلیون و ۷۰۰ هزار نفر تحت پوشش درمان
۹۳ مرکز ماده ۱۶ (نگهداری معتادان)
ابعاد ۴۰سال مقابله با موادمخدر از ۱۳۵۸تا ۱۳۹۸
کشف ۱۲هزار تن موادمخدر
ایجاد ۳۳۰۰کیلومتر موانع مختلف فیزیکی و الکترونیکی
نابودی ۵۰هزار باند و گروه توزیع موادمخدر
توقیف ۱۰۰هزار خودرو از قاچاقچیان
مسیر قانونی طی شده برای مقابله با موادمخدر
۱۳۵۹- تصویب لایحه قانونی تشدید مجازات مرتکبین جرائم موادمخدر شامل ممنوعیت کشت خشخاش و تولید و فروش تریاک و هروئین
۱۳۶۷- تصویب نخستین قانون مبارزه با موادمخدر و تشکیل ستاد مبارزه با موادمخدر
۱۳۸۹- اصلاح قانون مبارزه با موادمخدر و جرمانگاری موادمخدر صنعتی با تعریف دقیق
بازار موادمخدر جهان
بیش از ۳۰۰ میلیون مصرفکننده در جهان
مرگ سالانه نزدیک به ۵۰۰ هزار نفر بر اثر سوءمصرف مواد
تفاوت قیمت مبدا تولید موادمخدر و مقصد مصرف ۳۰تا ۴۰برابر