به گزارش همشهری آنلاین، برنامه مهر اصالت ملی صنایع دستی، شکل بومی شده برنامه داوری مُهر اصالت بین المللی شورای جهانی صنایع دستی است. به این معنا که شاخصهای ارزیابی برنامه بر اساس الزامات و اقتضائات داخلی تغییر کرده و متناسب با ظرفیتها و قابلیت رشته ها بازتعریف شده است.
- بیشتر بخوانید: یونسکو بیشترین مهر اصالت خود را به صنایعدستی ایران داد
نرگس رجایی، مدیرکل آموزش و ترویج صنایع دستی و هنرهای سنتی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در مورد مهمترین ویژگی این برنامه به همشهری آنلاین میگوید: «مهمترین ویژگی این برنامه، تاکید بر تولید نیمه انبوه یا انبوه با قیمت تمام شده متناسب با توان خرید مخاطب است که البته اصالت و هویت بومی را نیز در نظر دارد و نسبت به حفظ محیط زیست نیز متعهد است. او در مورد اینکه این برنامه مهر اصالت صنایع دستی چه تغییری در روند تولید و توسعه آثاری که مهر اصالت دریافت کردند، گذاشتهاست، میافزاید: «این برنامه به طور غیرمستقیم و بدون هیچ گونه تحمیلی، تولیدکنندگان را به سمت و سوی استانداردهای تولیدی، قیمت گذاری، حفظ اصالت و محیط زیست هدایت می کند و از سوی دیگر از طریق تثبیت شاخص های مذکور حفظ سلامت خریداران و رضایت اقتصادی آنان را نیز در پی دارد. بسیاری از تولیدکنندگان در طول این هشت دوره با استانداردهای مربوطه آشنا شده و آنها را در محصولات خود به کار گرفته اند.»
این برنامه در آغاز به صورت ملی و متمرکز در ستاد انجام می شد، اما بر اساس کمیت محصولات و بعد مسافت و مشکلات حمل و نقل و اعزام نمایندگان، به صورت منطقه ای برگزار شد به صورتی که کشور به چند منطقه تقسیم می شد و در هر منطقه یک استان به عنوان میزبان عمل می کرد. اما این نوع برگزاری نیز مشکلاتی را در بر داشت و استان ها تقاضامند استقلال بیشتر در برگزاری و توجه به زمینه های بومیِ خود بدون مقایسه با دیگر مناطق بودند. در نتیجه نیز در دوره هشتم، این برنامه به صورت استانی برنامه ریزی شد و به مرحله اجرا درآمد. تمامی این مراحل بر اساس دید کارشناسی و مبتنی بر آسیبشناسی بود.
مهر اصالت صنایعدستی؛ سلامت محصول
هنرمندان صنایع دستی دارای مهر اصالت معتقدند این اتفاق چندان بر بازاریابی و معرفی و فروش آنان تاثیری نداشتهاست. رجایی درباره حلقه مفقوده این روند میگوید: «تاثیرگذاری این برنامه تدریجی، آهسته و غیرمستقیم است و کسانی که انتظار جهش های ناگهانی دارند به این موضوع توجه نمی کنند. نکته اصلی اینجا است که اگر این برنامه فاقد تاثیر لازم باشد، چرا به طور پیوسته درخواست برای افزایش سهمیه از جانب تولیدکنندگان و مسئولان استانی رو به افزایش است؟ اگر تأثیری ندارد چرا مکاتبات و تماس های تلفنی و جلسات حضوری زیادی در این رابطه وجود دارد و مدام درخواست های بازبینی نتایج و افزایش سهمیه به اداره کل آموزش و ترویج می رسند؟ حقیقت اینجا است که تاثیر آهسته این برنامه در بلندمدت وجود دارد اما برای افرادی که انتظار تغییرات برجسته در کوتاه مدت را دارند شاید کافی به نظر نرسد.»
او با تاکید بر اینکه کار بخش دولتی تسهیلگری و تأمین زیرساخت است، ادامه میدهد: «مهر اصالت ملی صنایع دستی نشان دهنده سلامت محصول بوده و به طور کلی یک تاییدیه محسوب می شود. پس یک امتیاز برای محصولی به شمار می آید که موفق به اخذ آن شده است. بخش دولتی نمی تواند تمامی اقدامات مورد نیاز تولیدکنندگان را خودش انجام دهد، بلکه تسهیلگری و زیرساخت های مورد نیاز را تأمین می کند. پس این تأییدیه و امتیازی است که تولیدکنندگان می توانند از آن استفاده و کار خود را با این امتیاز معرفی کنند. بنابراین استفاده و بهره برداری از این امتیاز در گام نخست، امری است که باید توسط خود تولیدکنندگان از طریق شبکه سازی میان خودشان انجام پذیرد.»
بهرهمندی هنرمندان از مزایای مهر اصالت صنایع دستی
مدیرکل آموزش و ترویج صنایع دستی و هنرهای سنتی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی درباره امتیاز مهر اصالت صنایعدستی برای هنرمندان نیز میگوید: «مهمترین امتیاز این است که برای شرکت در برنامه داوری مُهر اصالت بین المللی شورای جهانی صنایع دستی از برگزیدگان مهر اصالت ملی استفاده می شود و آن محصولاتی که تناسب بیشتری با شاخص های مهر اصالت بین المللی دارند برای شرکت در آن انتخاب می شوند. اخذ مهر اصالت بین المللی به خودی خود موجب می شد محصول در سایت شورای مزبور معرفی شده و امکان بازاریابی بینالمللی برای آن فراهم شود. از سوی دیگر برای برنامه های مرتبط با معاونت صنایع دستی و هنرهای سنتی، در صورت هماهنگی شاخص ها، همیشه برگزیدگان مهر اصالت ملی و بین المللی صنایع دستی در اولویت قرار دارند. همچنین زمانی که برای برگزاری برنامه هایی نظیر جشنواره ها از وزارتخانه درخواست می شود هنرمند و تولیدکننده معرفی کند، برگزیدگان مهر اصالت همواره در صف مقدم معرفی قرار دارند. البته اگر محصولات آنان با معیارها و شاخص های برنامه مورد نظر هماهنگ و منطبق باشد. برای مثال همیشه به شرکت هایی که دارای سایت فروش محصولات صنایع دستی هستند محصولات دارای مهر اصالت ملی صنایع دستی معرفی میشوند.»
استانهای پیشگام
امسال در هشتمین دوره برنامه مهر اصالت ملی صنایع دستی پیشبینی میشود حدود ۱۱۰۰ محصول موفق به دریافت گواهی مهر اصالت ملی صنایع دستی شوند. رجایی درباره استانهای پیشگام این برنامه میگوید: «تا این لحظه استان های اصفهان، فارس، یزد، کرمان و آذربایجان شرقی نسبت به دیگر استان ها برگزیدگان بیشتری داشته اند. اما هنوز آمار رسمی ارائه نشده و انشاءالله به زودی اعلام می شود.»