به گزارش همشهری آنلاین نهمین روز چهلوچهارمین جشنواره تئاتر فجر جمعه (۱۰ بهمن ماه) با اجرای آثاری در بخشهای صحنهای، دیگرگونههای اجرایی، خیابانی و فراگیر با مضامین مختلف میزبان مخاطبان در مجموعه تئاتر شهر، تماشاخانههای سنگلج، ایرانشهر، تالار حافظ، پهنه فرهنگی هنری رودکی و محوطه کتابخانه پارک شهر بود.
نمایش «خندیدن زیر مشت و لگد» به نویسندگی و کارگردانی الناز ملک و تهیهکنندگی سام بهشتی در بخش «مسابقه ایران» و «میهمان» چهلوچهارمین جشنواره تئاتر فجر در تالار قشقایی به روی صحنه رفت.
«خندیدن زیر مشت و لگد» به عنوان نخستین تجربه کارگردانی ملک بازیگر سینما بود که پیش از این پاییز امسال در تماشاخانه ملک روی صحنه رفته بود. الناز ملک، یونس حراناف و کاظم هژیرآزاد بازیگران این نمایش بودند.
«خندیدن زیر مشت و لگد» به صورت تعاملی با روایتی از مسائل و دغدغههای دختران ایران اجرا شد؛ دخترانی که در جریان زندگی و تعامل با افراد ناخودآگاه با انواع مشکلات و آسیبها مواجه میشوند، دیالوگهایی در نمایش وجود داشت که به صورت مستقیم درباره دغدغه امنیت دختران سخن میگفت.
در جریان نمایش الناز ملک به عنوان بازیگر، خاطرات خود را از مشکلاتی که یک راننده تاکسی برای او ایجاد کرده بود را بازگو کرد که ملک توانسته بود خود را از این شرایط نجات دهد. این بازیگر از سایر تماشاگران هم پرس و جو میکرد که آیا آنها در دوران مدرسه تنبیه بدنی شدهاند و تماشاگران نیز تجربیات تلخ خود را بازگو میکردند.
نمایش «خندیدن زیر مشت و لگد» در پایان به الهه حسیننژاد تقدیم شد؛ خرداد امسال خبر مفقود شدن حسیننژاد ساکن اسلامشهر، حوالی میدان آزادی در فضای مجازی منتشر شد. بلافاصله پرونده قضایی در این خصوص تشکیل و پلیس موضوع را تحت پیگیری قرار داد. با دستور قضایی دادستانی تهران و در پی تحقیقات انجام شده، پیکر حسیننژاد در بیابانهای اطراف تهران کشف و متهمین پرونده دستگیر شدند و پرونده به شعبه ویژه بازپرسی ارجاع شد. دادگاه رسیدگی به پرونده قتل این دختر برگزار و در نهایت رأی دادگاه مبنی بر محکومیت متهم به قصاص نفس صادر شد.
حضور «جهنمیان» با روایت خواهران بیژنی
نمایش «جهنمیان» از شیراز به نویسندگی یوسف شکوهی، کارگردانی آژمان بیژنینسب و تهیهکنندگی امیرحسین شفیعی محصول حوزه هنری در بخشهای «مسابقه ایران» و «مرور آثار» در تالار اصلی تئاتر شهر به روی صحنه رفت.
این نمایش برگرفته از «ارداویراف نامه» و «کمدی الهی» دانته بود؛ دو شخصیت به نامهای لاله و لادن که دوقلوهای به هم چسبیدهای هستند که در اثر بیهوشی هنگام عمل جراحی، سفری خیالی به جهان پس از مرگ را آغاز میکنند.
آژمان بیژنینسب کارگردان نمایش «جهنمیان» درباره این نمایش گفت: «جهنمیان» اقتباسی از «ارداویرافنامه» است که سه گانه بهشت، دوزخ و برزخ را روایت میکند. اکنون بخش دوزخ را مورد توجه قرار دادیم و در سالهای آینده به بخشهای بهشت و برزخ خواهیم پرداخت. این نمایش قصه لاله و لادن بیژنی، دوقلوهای به هم چسبیدهای است که سفر الهی خود را از جهنم آغاز میکنند و در نهایت به سمت بهشت سوق پیدا میکنند.
وی افزود: لاله و لادن بیژنی از اقوام من هستند و به عنوان انسانهایی که هیچ گناهی در زندگی نداشتند و به دلیل نوع زیستی که در این دنیا داشتند؛ بیقضاوتترین انسانهایی به شمار میآیند که دوست داشتم اثری درباره آنان تولید کنم. همچنین «ارداویرافنامه» نیز از جمله متونی است که بار دراماتیک و نمایشی خیلی زیادی دارد و پر از کنش، تصویر و جذابیت است. البته در حین نگارش و تمرین نمایش، نگاهی به «کمدی الهی» دانته داشتم.
بیژنینسب با اشاره به سختی به تصویر کشیدن جهنم اظهارداشت: به همین دلیل تلاش کردم تا فضایی سوررئال که در عین حال قابل باور باشد، خلق کنم؛ البته بهرهمندی از سوررئالیسم در «جهنمیان» بیشتر حول محورفضاسازی بصری و خلق تصاویر بکر در تصویرسازی است نه در راستای مبهم شدن داستان نمایش.
«ناخدا» و چند نمایش دیگر
نمایش «ناخدا» به نویسندگی علیرضا غنچی و کارگردانی پیمان صفا اثر نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران در بخش «میهمان» چهلوچهارمین جشنواره تئاتر فجر در تالار سایه مجموعه تئاتر شهر به روی صحنه رفت.
این نمایش که توسط اداره عقیدتی سیاسی ستاد ارتش جمهوری اسلامی ایران تهیه شده بود به موضوع ناوچه پیکان در عملیات مروارید در دوران دفاع مقدس و شخصیت شهیدمحمد ابراهیم همتی فرمانده ناو پیکان در دوران هشت سال دفاع مقدس پرداخت.
نمایش «ساحلیها» از تهران به نویسندگی وجدی معود، ترجمه نازنین میهن و کارگردانی و تهیهکنندگی محمدامین سعدی نیز در بخشهای «مسابقه ایران» و «مرور آثار» در تالار چهارسو مجموعه تئاتر شهر اجرا شد.
«ساحلیها» که پیش از این پاییز امسال اجرا شده بود، داستان پسری است که برای دفن پیکر پدرش به دنبال قبر میگردد و با موقعیتهای انسانی و اجتماعی گوناگونی روبهرو میشود. این نمایش براساس فضای بیناسبکی است که از تمامی گونههای نمایشی در پیشبرد روایت آن بهره برده شده است.
نمایشهای «آن سوی سکوت» از رشت به نویسندگی و کارگردانی یاسر میرحمیدی در بخش «دیگرگونههای اجرایی» در کارگاه نمایش مجموعه تئاتر شهر، «شونزده» از تهران به نویسندگی و کارگردانی امیرمحمد کریمی در بخش «دیگرگونههای اجرایی» در تالار دکتر ناظرزاده کرمانی و «بیست و یک» از آمل به نویسندگی و کارگردانی محسن اردشیر در بخشهای «مسابقه ایران» و «مرور آثار» در تالار استاد سمندریان تماشاخانه ایرانشهر روی صحنه رفتند.
همچنین در بخش «فراگیر» چهلوچهارمین جشنواره تئاتر فجر، نمایشهای خیابانی «اتفاق» از استان ایلام، دهلران به نویسندگی مصطفی کولیوندی و کارگردانی علی اصغر اسماعیلی در محوطه کتابخانه پارک شهر و «کفشها و بندهایش» از استان یزد، مهریز به نویسندگی و کارگردانی محمد زارعزاده در پهنه رودکی اجرا شدند.
نمایشهای «رختشورشاه» از استان چهارمحال و بختیاری، شهرکرد به نویسندگی بابک لطفی خواجهپاشا و کارگردانی رضا علوی، «دروغ سفید، مرگ سیاه» از استان فارس، شیراز به نویسندگی نرگس حاتمی و کارگردانی امراله جمالی در تماشاخانه سنگلج، «آنفارکتوس» از یزد به نویسندگی مجید جوادیانزاده و کارگردانی رضا آقایی و «اینجا جای منه» از کرمانشاه به نویسندگی علی ارس و کارگردانی مجتبی مرادی در تالار حافظ اجرا شدند.
روایتی از «ننه لیلا»
پهنه فرهنگی هنری رودکی، مقابل تالار وحدت، در بخش خیابانی میزبان نمایشهای «سرزمین مادری» از یزد به نویسندگی و کارگردانی محمدرضا احمدزاده و علی آسال، «اسگپ درایو» به نویسندگی و کارگردانی رسول احمدی تولید بنیاد شهید و امور ایثارگران، «یک و هفده دقیقه» از آستانه اشرفیه به نویسندگی محمدرضا جعفری لفوت و کارگردانی میلاد حسینزاده و «ننه لیلا» از خمینی شهر به نویسندگی و کارگردانی نجمه مهرابی بود که این آثار در بخش «ایران من» اجرا شدند.
نجمه محرابی کارگردان «ننه لیلا» درباره ایده و مضمون این اثر بیان کرد: نمایش «ننه لیلا» روایت مادری است که با فروش دوغ و گوشفیل به صورت دورهگردی، در جستوجوی فرزندش است. فرزندی که در دوران هشت سال دفاع مقدس، شهید شده اما پیکرش هرگز به مادر بازنگشته و به عنوان مفقودالاثر معرفی شده است. این مادر اما واقعیت را نمیپذیرد و همچنان در انتظار بازگشت فرزندش زندگی میکند.
این هنرمند درباره تلفیق نمایش ایرانی با فرهنگ منطقه زیستی خود گفت: با توجه به اینکه نمایش در بخش «ایران من» اجرا میشود، در خلال روایت، اشاراتی نیز به سربازان شهید در جنگ ۱۲ روزه شده است. «ننه لیلا» تلفیقی از نمایش ایرانی و عناصر فولکلور است و تلاش کردهام در آن از ریشههای فرهنگی اصفهان از لهجه و طراحی فضا گرفته تا اشعار و حتی یکی از خوراکیهای سنتی این شهر یعنی دوغ و گوشفیل صحبت کنم.
محرابی افزود: فروش دوغ و گوشفیل در جریان نمایش کاملاً واقعی است و مخاطبان میتوانستند این خوراکی را خریداری کنند حتی برای این کار، کارتخوان هم در نظر گرفته شده بود؛ این شیوه اجرا به حفظ اصالت تئاتر خیابانی کمک میکند. تئاتری که باید بهانهاش واقعاً از دل خیابان بیاید. آغاز نمایش با یک گاری سیار است؛ گاریای شبیه سهچرخههای دورهگردها که با طراحی برگرفته از فضای اصفهان، وارد اجرا شد و در پایان نیز همراه با تمام وسایل از صحنه خارج شد.
به گزارش ایرنا، چهلوچهارمین جشنواره بینالمللی تئاتر فجر با شعار «تئاتر، همبستگی و امید» به دبیری سیدوحید فخرموسوی ۲۷ دی با حضور جمعی از مدیران فرهنگی و هنری در تالار فرهنگ و هنر شهر کرمان افتتاح شد. در این آیین برگزیدگان بخشهای مسابقه عکس، پوستر، پژوهش، نمایشنامهنویسی و رادیوتئاتر معرفی و تجلیل شدند.
چهلوچهارمین جشنواره بینالمللی تئاتر فجر دوم تا ۱۱ بهمن ماه در تهران برگزار میشود و اختتامیه این رویداد ۱۲ بهمن ماه در تالار وحدت برگزار خواهد شد.