به گزارش همشهری آنلاین، شاخص جهانی دلار به سرعت در حال تضعیف است. افت شاخص دلار به پایینترین سطح سهسال اخیر، نتیجه همزمان چند عامل مهم است. انتظار برای تصمیم فدرال رزرو، افزایش تردید نسبت به استقلال این نهاد، تنشهای سیاسی داخلی آمریکا و شکلگیری نگرانیهای گستردهتر درباره وضعیت مالی دولت ایالات متحده. در چنین شرایطی، بازارها بیش از هر زمان دیگری به پیامهای سیاستگذاران پولی و تحولات سیاسی واکنش نشان میدهند.
مسیر آینده دلار، تا حد زیادی به نتیجه نشست فدرال رزرو و تحولات سیاسی پیشرو وابسته است. اگر ابهامها کاهش یابد، امکان توقف یا تعدیل این روند نزولی وجود دارد؛ اما در صورت تداوم فشارهای سیاسی و مالی، دلار ممکن است همچنان در مسیر پرنوسان و ضعیفتری حرکت کند.
سرمایهگذاران در شرایط فعلی بیش از آنکه نگران تغییر فوری نرخ بهره باشند، بر جهتگیریهای آینده سیاست پولی آمریکا و پیامهایی تمرکز دارند که ممکن است از دل بیانیهها و اظهارات رئیس فدرال رزرو استخراج شود. انتظار غالب این است که نرخهای بهره بدون تغییر باقی بماند، اما فضای حاکم بر بازارها نشان میدهد ابهامهای سیاسی و نهادی، نقش پررنگتری در تضعیف دلار ایفا کردهاند.
تردید نسبت به استقلال فدرال رزرو
یکی از عوامل کلیدی فشار بر دلار، افزایش نگرانیها درباره استقلال فدرال رزرو از فشارهای سیاسی است. در هفتههای اخیر، گمانهزنیها درباره احتمال معرفی رئیس جدید برای فدرال رزرو شدت گرفته و برخی منابع از احتمال اعلام این تصمیم حتی در همین هفته خبر میدهند.
تحلیلگران معتقدند اگر رئیسجمهور آمریکا گزینهای با رویکرد انبساطیتر و متمایل به کاهش نرخ بهره را برای این سمت معرفی کند، میتواند انتظارات بازار را به سمت سیاست پولی نرمتر سوق دهد؛ موضوعی که معمولاً به زیان دلار تمام میشود. همین انتظار، بخشی از معاملهگران را به سمت کاهش موقعیتهای دلاری سوق داده است.
سایه سیاست داخلی بر بازار ارز
در کنار سیاست پولی، تحولات سیاسی داخلی آمریکا نیز بر ارزش دلار فشار وارد کرده است. تهدید رهبران دموکرات برای جلوگیری از تصویب بسته تأمین مالی ۱.۲ تریلیون دلاری دولت، در صورت گنجاندن اعتبارات اضافی برای وزارت امنیت داخلی، بار دیگر نگرانیها درباره احتمال تعطیلی دولت فدرال را زنده کرده است.
تجربههای پیشین نشان داده است که احتمال تعطیلی دولت، حتی اگر در نهایت محقق نشود، میتواند فضای بیاعتمادی در بازارهای مالی ایجاد کند و سرمایهگذاران را به سمت داراییهای کمریسکتر یا بازارهای جایگزین هدایت کند. این عامل نیز در تضعیف اخیر شاخص دلار بیتأثیر نبوده است.
فروش آمریکا؛ روندی فراتر از دلار
برخی تحلیلگران از شکلگیری یک روند گستردهتر با عنوان فروش آمریکا در بازارهای جهانی سخن میگویند. در این چارچوب، دلار، اوراق قرضه دولتی و حتی برخی داراییهای مالی آمریکا بهطور همزمان با فشار فروش مواجه شدهاند. نگرانی نسبت به سطح بالای بدهی دولت آمریکا، کسریهای بودجه سنگین و تداوم هزینههای مالی، از جمله عوامل تقویتکننده این نگاه هستند.
همزمان، گمانهزنیهایی درباره احتمال مداخله ارزی مشترک آمریکا و ژاپن برای حمایت از ین ژاپن و مهار افت بیشتر اوراق بدهی این کشور مطرح شده است. چنین سناریویی، در صورت تحقق، میتواند فشار بیشتری بر دلار وارد کند، چرا که مداخله ارزی معمولاً با فروش دلار در بازارهای جهانی همراه است.
پیامدهای افت دلار برای بازارهای جهانی
کاهش ارزش دلار معمولاً به نفع داراییهایی مانند طلا، نقره و سایر کالاهای قیمتگذاریشده با دلار تمام میشود؛ موضوعی که در روزهای اخیر نیز بهوضوح در بازار فلزات گرانبها مشاهده شده است. در مقابل، تضعیف دلار میتواند برای برخی اقتصادهای نوظهور و بازارهای وابسته به واردات، فرصتی برای کاهش فشارهای ارزی ایجاد کند.
با این حال، تحلیلگران هشدار میدهند که اگر افت دلار ناشی از بیثباتی سیاسی و تردید نسبت به سیاستگذاری باشد، اثرات مثبت آن میتواند کوتاهمدت و همراه با نوسانهای شدید باشد.