همشهری آنلاین - گروه سیاسی: جنجال ترامپ با فرانسه بر سر تصاحب گرینلند و بگو مگوهای ترامپ و مکرون به اتفاق بیسابقه در مناسبات این ۲ کشور طی دهههای اخیر تبدیل شده است. پایگاه شبکه تلویزیونی فرانس ۲۴ هم در این مجادله کلامی شخصیت ترامپ و سلامتی او را هدف قرار گرفت و در گزارشی نوشت:
با ورود دونالد ترامپِ ۷۹ ساله به دومین سال از دوره دوم ریاستجمهوریاش، پرسشها درباره سلامت جسمی و شناختی او بار دیگر به موضوعی پرتکرار تبدیل شده است؛ پرسشهایی که با تصاویر وایرالشده، واکنشهای تند کاخ سفید و نبود شفافیت پزشکی تشدید میشود. این بحثها یادآور مناقشات پیشین درباره سلامت رهبران آمریکا است و پرسشهای ناخوشایندی درباره شفافیت و قدرت مطرح میکند.
تنها چند دقیقه تصویر کافی بود تا آتش این بحث دوباره شعلهور شود. در مراسم بزرگداشت ۱۱ سپتامبر در ماه سپتامبر، دوربینها افتادگی محسوسی را در سمت راست صورت ترامپ ثبت کردند.
این تصاویر بهسرعت در شبکههای اجتماعی دستبهدست شد. جرمی کاپلوویتز، پادکستر آمریکایی، همان روز در شبکه ایکس نوشت: «یعنی این آدم صددرصد سکته کرده، نه؟»؛ پستی که بعدا بیش از ۲۷۲ هزار بار لایک شد. کاخ سفید در واکنش اولیه سکوت کرد. اما در ۱۵ ژانویه، وبسایت دیلی بیست به نقل از بروس دیویدسن، استاد دانشکده پزشکی الزون اس. فلوید دانشگاه ایالتی واشنگتن، نظریهای را مطرح کرد مبنی بر وقوع یک عارضه پزشکی «حداقل ۶ ماه پیش، در اوایل سال ۲۰۲۵». دیویدسن همچنین به کشیدهشدن پاهای ترامپ هنگام راه رفتن و «نامفهوم شدن» گفتار او اشاره کرد.
واشنگتن خیلی زود واکنش نشان داد و این گزارش را «داستان جعلی مزخرف» خواند.
زندگی زیر میکروسکوپ
از زمان بازگشت ترامپ به دفتر بیضیشکل، بررسی موشکافانه حضورهای عمومی او موجی از شایعات درباره افول سلامتش را به راه انداخته است. کاخ سفید گاه توضیحاتی غیرمنتظره ارائه داده است. کبودیهایی که در جریان دیدار ماه فوریه با امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، روی دستهای ترامپ دیده شد، به گفته کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، به این دلیل بود که او «مدام در حال کار است و تمام روز، هر روز، دست میدهد».
وقتی تصاویری از تورم مچ پاهای ترامپ و دشواری او در راه رفتن منتشر شد، لیویت گفت رئیسجمهور به «نارسایی مزمن وریدی» مبتلاست و تاکید کرد «هیچ نشانهای از ترومبوز عمقی (DVT) یا بیماری شریانی وجود ندارد». با این حال، برخلاف روسایجمهور پیشین، هیچ پرونده پزشکی کاملی منتشر نشده و تنها یادداشتهای خلاصهشدهای از سوی پزشک کاخ سفید، دکتر شان باربابلا، در دسترس عموم قرار گرفته است.
باربارا پری، تاریخپژوه ریاستجمهوری، میگوید: بیایید روشن صحبت کنیم؛ ما واقعا نمیدانیم وضعیت سلامت او چیست. تنها چیزی که میتوانیم ارزیابی کنیم، آن چیزی است که میبینیم. و آنچه میبینیم مردی نزدیک به ۸۰ سالگی است که در رویدادهای عمومی مدام چرت میزند و سخنرانیهایش میتواند… کاملا عجیب باشد.»
سبک زندگی و ابهامها
سبک زندگی ترامپ نیز توجه زیادی را جلب کرده است. او مدتهاست ارزش ورزش را کماهمیت میداند و آشکارا طرفدار فستفود است. پس از بازگشت به دفتر بیضیشکل بعد از مراسم تحلیف، خیلی زود «دکمه معروف دایتکُک»—دکمه قرمزی روی میز که با فشردنش کارکنان نوشابه مورد علاقهاش را میآورند—دوباره نصب شد؛ همان وضعیتی که در دوره اول ریاستجمهوریاش داشت.
وقتی از رابرت اف کندی جونیور، وزیر بهداشت جنجالی ترامپ، درباره رژیم غذایی او پرسیده شد، بنا بر گزارشها پاسخ داد: «نمیدانم چطور هنوز زنده است.»
از سوءظن تا تقابل
سابقه خانوادگی ترامپ—درگذشت پدرش، فرد ترامپ، پس از ابتلا به آلزایمر—اغلب از سوی منتقدان، از جمله خواهرزادهاش مری ترامپ که روانشناس است، مطرح میشود. با این حال پزشکان هشدار میدهند که نباید صرفا بر پایه ژنتیک نتیجهگیریهای سادهانگارانه کرد. انجمن آلزایمر تاکید میکند که هرچند سابقه خانوادگی بر سطح ریسک اثر دارد، عوامل سبک زندگی نیز نقش مهمی ایفا میکنند.
برای دفع پرسشها درباره شایستگی ذهنیاش، ترامپ بارها به قبولی «درخشان» خود در آزمونهای شناختی اشاره کرده و مدعی «نمره کامل» شده است؛ نه فقط بهعنوان اثبات صلاحیت برای ریاستجمهوری، بلکه بهمثابه نشانهای از تیزهوشی استثنایی. او در گردهماییها، مصاحبهها و شبکه اجتماعی تروث سوشال گفته است «بالاترین نمره ممکن» را گرفته و مدعی شده هیچ رئیسجمهور دیگری حاضر نشده چنین آزمونهایی بدهد.
او حتی در ماه دسامبر، در واکنش به گزارشی از نیویورک تایمز که از کند شدن او سخن میگفت، اعلام کرد «از ۲۵ سال پیش هم تیزهوشترم»، پیش از آنکه ظاهرا در یک جلسه کابینه چرت بزند.
آزمون «ارزیابی شناختی مونترال» که ترامپ در سال ۲۰۱۸ و سپس ۲ بار در ۲۰۲۵ انجام داد، ابزاری غربالگری است نه تشخیصی و دامنه محدودی دارد. دنی لاکورن، استاد بازنشسته علوم سیاسی که از دهه ۱۹۶۰ رؤسایجمهور آمریکا را دنبال کرده، میگوید: «هر نوجوانی بهراحتی میتواند از آن عبور کند.» به گفته او، «ارجاع مداوم به این آزمون اصلا اطمینانبخش نیست.»
سابقهای طولانی از پنهانکاری در راس قدرت
پری میگوید: «ما همین تجربه را با رئیسجمهور بایدن داشتیم. با چشم خودمان دیدیم، اما تا زمانی که انکارناپذیر نشد، پنهان ماند.» او اضافه میکند: «روسایجمهور میتوانند خیلی سریع افت کنند. برخی از جمعیت و حضورهای عمومی انرژی میگیرند و این میتواند خستگی یا فرسودگی را پنهان کند.»
ترامپ در این معنا در سنتی دیرینه در آمریکا قرار میگیرد. جیمز گالبریت، استاد دانشگاه تگزاس در آستین، در ایمیلی نوشت: وودرو ویلسون پس از سکته شدید در ۱۹۱۹ عملا کشور را اداره میکرد و سال آخر ریاستجمهوریاش توسط همسرش مدیریت شد. فرانکلین روزولت به فلج اطفال مبتلا بود و با ویلچر حرکت میکرد، هرچند از نظر شناختی دچار اختلال نبود. جان اف کندی به بیماری آدیسون و کمردرد شدید مبتلا بود، بهشدت دارو مصرف میکرد و این مسائل پنهان نگه داشته میشد.»
ماهیت پرفشار این شغل نیز بیتاثیر نیست. گالبریت میگوید: روسایجمهور در پیلهای عمل میکنند. افکار عمومی هرگز از وضعیت واقعی آنها اطمینان کامل ندارد. تصمیمهای نامنظم میتواند بازتاب اختلال باشد یا صرفا نتیجه اطلاعات بد و فشار شدید.»
اولیویه ریشوم، استاد علوم سیاسی دانشگاه لیون ۲، میافزاید: «ریاستجمهوری آدم را سریعتر پیر میکند. این شغلی نیست که برای کسی نزدیک به ۸۰ سال طراحی شده باشد.» او درباره ترامپ اضافه میکند: «فرهنگ وفاداری و درباریگری هم وجود دارد که مانع گفتوگوی صادقانه میشود.»
متمم بیستوپنجم قانون اساسی آمریکا بهطور نظری امکان انتقال قدرت در صورت ناتوانی را فراهم میکند؛ اما در عمل، کمتر کسی باور دارد امروز بتوان آن را اجرا کرد. ریشوم میگوید: «این آخرین گزینه است. از نظر سیاسی، در یک نظام بهشدت دوقطبی، تقریبا غیرقابل تصور است؛ چون به موافقت دوسوم کنگره نیاز دارد.»
پرسشی که به تعویق میافتد
چرتزدنهای مکرر ترامپ و گرایش او به خروج از موضوع و رفتن به حاشیههای گاه عجیب، مدتهاست منتقدانش را تغذیه میکند. حامیان او اما به برنامه فشرده، تجمعهای پیدرپی و حضور دائمی در رسانهها بهعنوان نشانههای توان و استقامت استناد میکنند.
ریشوم میگوید: «آنها حاضر نیستند این را ببینند، همانطور که مخالفانش فقط عکس آن را میبینند.» لحن تکانشی ترامپ و سیگنالهای نامنظم سیاستی او، پرسش درباره سلامت را اجتنابناپذیر میکند.
در درون حزب جمهوریخواه، و در آستانه انتخابات میاندورهای که میتواند پیروزی قاطع دموکراتها را رقم بزند، این موضوع همچنان تابو است. ریشوم میگوید: «هیچکس اطراف او نفعی در طرح این مسئله ندارد. سکوت امنتر است.»
باربارا پری هشدار میدهد: «خطر فقط افول نیست؛ افولِ همراه با پنهانکاری، وفاداران و فقدان مشاوران مستقل است.» همانند چندین رئیسجمهور پیش از او، شاید حقیقت کامل درباره سلامت ترامپ تنها پس از پایان دوران حضورش در قدرت آشکار شود.