گروه دیپلماتیک – همشهری آنلاین: دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا، از زمان بازگشت به قدرت، تهدیدهای خود برای تصاحب گرینلند را بارها مطرح کرده و دلیل آن را نگرانیهای امنیتی و نفوذ احتمالی روسیه یا چین در منطقه قطب شمال اعلام کرده است. او تاکید کرده که آمریکا به هر شکل که شده گرینلند را خواهد گرفت.
این تهدیدها پس از مداخله آمریکا در ونزوئلا و ربایش نیکلاس مادورو، نگرانی رهبران اروپایی را درباره تصرف گرینلند تشدید کرده است. اظهارات ترامپ همچنین هشدارهایی در اروپا ایجاد کرده که هرگونه مداخله نظامی آمریکا علیه گرینلند — که بخشی از پادشاهی دانمارک است — میتواند ناتو را وارد بحران کرده و احتمالاً به پایان اتحاد منجر شود. اما آیا واقعا اتحادیه اروپا قادر به حمایت از گرینلند است؟
گرینلند و اهمیت آن
- گرینلند یک قلمرو نیمهخودمختار است که خارج از اتحادیه اروپا قرار دارد، اما زیر مجموعه پادشاهی دانمارک است؛ دانمارک خود عضو اتحادیه اروپاست.
- بهطور معمول، گرینلند به عنوان بخشی از دانمارک باید تحت حمایت ماده ۵ ناتو باشد. این ماده اعلام میکند که هر حمله مسلحانه به یکی از اعضای ناتو، حمله به همه اعضا محسوب میشود.
- با این حال، کارشناسان هشدار میدهند که چنین سناریویی میتواند ناتو را وارد بحران کند، زیرا آمریکا عضو ناتو است و این اتحاد برای دفاع اعضا در برابر یک مهاجم خارجی طراحی شده، نه حمله یک عضو به عضو دیگر.
ماده ۴۲.۷ اتحادیه اروپا
- ماده ۴۲.۷ معاهده اتحادیه اروپا یک پیمان کمتر شناختهشده است مبنی بر اینکه در صورت حمله مسلحانه به قلمرو یک عضو، کشورهای دیگر موظف به ارائه کمک و حمایت هستند.
- این ماده میتواند توسط یک کشور فعال شود و بدون نیاز به توافق قبلی دیگر اعضا اجرا شود. نوع کمک میتواند اقتصادی، سیاسی یا نظامی باشد.
- آخرین بار این ماده پس از حملات تروریستی پاریس در سال ۲۰۱۵ و درخواست فرانسه برای مقابله با داعش فعال شد.
- با این حال، وضعیت گرینلند اجرای ماده ۴۲.۷ را پیچیده میکند. گرینلند در سال ۱۹۸۵ اتحادیه اقتصادی اروپا را ترک کرد و اکنون جزو کشورهای و قلمروهای خارج اتحادیه محسوب میشود.
- بنابراین بسیاری از قوانین اتحادیه اروپا، از جمله مقررات دفاعی، به طور کامل شامل آن نمیشوند.
- همچنین، مسائل دفاعی خارج از صلاحیت دادگاههای اتحادیه اروپا هستند و درگیری با یک قدرت بزرگ مانند آمریکا عملاً نمیتواند با مراجعه به دادگاهها حل شود.
محدودیتهای حمایت نظامی
- حتی اگر ماده ۴۲.۷ شامل گرینلند شود، این ماده تضمینکننده خودکار دفاع نظامی نیست، اگرچه حمایت نظامی یکی از گزینههاست.
- کارشناسان میگویند توان دفاعی اروپا برای مقابله نظامی با آمریکا محدود است، زیرا در هر مرحله تشدید بحران، آمریکا برتری نظامی دارد.
- از نظر قانونی، ماده ۴۲.۷ نباید به عنوان وعده خودکار اقدام نظامی تلقی شود و نوع کمک میتواند سیاسی، اقتصادی یا نظامی باشد و میزان آن وابسته به تمایل سیاسی هر کشور عضو است.
- وزیر خارجه آلمان نیز اخیراً اعلام کرده که کشورش مایل است نقش بیشتری در امنیت نظامی قطب شمال ایفا کند، اما تأکید کرد که چارچوب ناتو باید بخش جداییناپذیر هر راهحل باشد.