مباحث مختلفی در مورد احیای باغ ملی و اجرای طرح‌های فرهنگی و هنری در این باغ تاریخی شیراز طی هفته‌های اخیر در سطح شورا، شهرداری و حتی گروه‌های مختلف مهندسی و معماری و فرهنگی و تاریخی، مطرح و دنبال شده است، اما آنچه در عمل دنبال می‌شود، با نکات و دیدگاه‌های مطرح‌شده تفاوت بسیاری را نشان می‌دهد و در ذهن صاحب‌نظران، پارادُکسی را شکل داده است.

باغ ملی شیراز

به گزارش همشهری آنلاین به نقل از ایسنا، باغ ملی، یکی از باغ‌های تاریخی شیراز استان فارس و تشکیل‌دهنده بخشی از نوستالژی اهالی این شهر از دهه‌های ۴۰ تاکنون است، باغی که زمانی سه باغ همتای دیگر هم داشته و حالا بخش اعظمی از آن سه دیگر، کاملاً از بین رفته یا تنها بقایای اندکی از آثارشان برجا است.

بر اساس مصوبات ادوار گذشته شورای اسلامی شهر شیراز، باغ ملی یکی از محوطه‌های مهم مدنظر در طرح عرفان بود که به همراه دیگر مراکز مهم فرهنگی، هنری و تاریخی، برای اجرای یک حرکت مهم فرهنگی هنری مدنظر قرارگرفته بود. اما اخیراً طرحی با عنوان باغ‌موزه موسیقی و تئاتر مدنظر شهرداری شیراز قرارگرفته، که از نگاه بسیاری صاحب‌نظران، منجر به بروز تهدیداتی برای این باغ خواهد شد.

رئیس کمیسیون گردشگری و زیارتی شورای شهر شیراز ۱۳ اردیبهشت اعلام کرده بود که طرحی با عنوان باغ‌موزه موسیقی ایرانی در محل باغ ملی شیراز بررسی می‌شود.

سولماز دهقانی گفته بود که این طرح باهدف ایجاد قطب هنرهای موسیقی ایران در مقیاس ملی و ایجاد فضاهای جمعی با محوریت هنر موسیقی و موزه مشاهیر موسیقی توسط شرکت مشاور پیشنهادشده است.

دهقانی همچنین گفته بود: طرح گام ارزشمندی در راستای تأمین فعال امنیت فضا، خارج کردن باغ ملی از شکل یک فضای بی‌دفاع شهری و تقویت منظر فرهنگی در قطب گردشگری شهر شیراز خواهد بود.

او احیای باغ ملی را به دلیل این دارای اهمیت دانسته بود که با ترکیب عناصر جاندار طبیعی و عناصر انسان‌ساخت جلوه زیبایی به این منطقه بخشیده و نشاط، سرزندگی و امنیت را در این باغ به ارمغان می‌آورد.

رئیس کمیسیون گردشگری و زیارتی شورای شهر شیراز که این طرح را در بخشی از سخنان خود تبدیل باغ ملی به باغ موسیقی و در بخشی دیگر از سخنان خود آن را بازآفرینی باغ ملی ذکر کرده بود، تأکید داشت که احیای منظر تاریخی، اجتماعی و فرهنگی محور حافظ و ایجاد فضاهای جدید شامل سالن تئاتر، موسیقی و فضای اداری برنامه‌ریزی‌شده است.

دهقانی همچنین اعلام کرده بود که فضاهای جدید با تأکید بر حفظ درختان کهنسال و ارزشمند باغ ملی و تأثیر از مایه‌های موسیقی ایرانی در ساماندهی فضاهای کلان دیده‌شده است.

شهردار منطقه سه شیراز اما از طرحی با عنوان باغ‌موزه موسیقی و تئاتر یاد و اضافه کرد: باغ ملی شیراز جزو باغ‌های قدیمی شهر شیراز است که ساخت‌وسازهایی سنوات گذشته، نفوذپذیری آن را محدود کرده است.

طهماسبی همچنین گفت: وضعیت پوشش گیاهی به شکلی پیش رفته که باعث القای حس عدم امنیت برای شهروندان می‌شود و درنتیجه به‌نوعی این بوستان در مدار خدمت به شهروندان نیست و رغبت عمومی برای استفاده از آن به‌شدت کم شده است.

او با اشاره به اینکه شورای پنجم در خصوص تبدیل این باغ به باغ‌موزه موسیقی تکالیفی بر عهده شهرداری گذاشته است، گفت: در این راستا شهرداری با انتخاب یک مشاور، فاز یک را طراحی کرده که به تائید هم رسیده است و طراحی فاز دوم هم طی روزهای آینده تکمیل خواهد شد.

شهردار منطقه سه گفت: تلاش شهرداری آن است که طی یک ماه آتی، این پروژه را عملیاتی کند، وی در توضیح آنچه قرار است در باغ ملی اتفاق بیافتد اظهار کرد: ظرفیتی که قرار است در این باغ بارگزاری شود در جنوب کشور نیست و همین مطلب این پروژه را جزو طرح‌های شاخص قرار داده است.

طهماسبی در پاسخ به این سؤال که چه بخش‌هایی از فضاهای کنونی باغ ملی با اجرای این طرح حذف خواهد شد، گفت: زوایدی و ساخت‌وسازهای پیرامونی باغ مانند؛ ساختمان کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، نگارخانه، ساختمان فضای سبز و تخلفات شهرداری، بوفه و کیوسک و پست برق و شهرنت استقراریافته در این محدوده، حذف خواهد شد.

شهردار منطقه سه شیراز در خصوص مکان موردنظر برای ساخت تالار موسیقی و تئاتر نیز گفت: محل احداث این پروژه در منتهی علیه ضلع جنوب غربی باغ ملی پیش‌بینی‌شده که شامل ۲ تالار موسیقی و تئاتر است که به‌صورت تلفیقی باهم کار می‌کنند.

طهماسبی با تأکید بر اینکه ساخت‌وسازهایی که قرار است در این باغ اتفاق بیافتد با حداقل مداخله در این باغ تاریخی اجرا می‌شود، گفت: ما سعی کرده‌ایم که این ساخت‌وسازها درجاهایی پیش‌بینی شود که فاقد پوشش گیاهی است که هیچ درختی در این پروژه قطع نمی‌شود و همچنین ساختار اصلی باغ و محورها حفظ می‌شود و ازنظر ارتفاعی هم، حداکثر ارتفاعی که پیش‌بینی‌شده پایین‌تر از تاج درختان موجود در این باغ است.

شهردار منطقه سه شیراز افزود: بخش دیگری از این پروژه مربوط به بهسازی کل باغ ملی می‌شود که در این راستا با بهسازی ورودی باغ ملی و آب نمای پشت دیواره که به‌صورت خندق دارد عمل می‌کند این قسمت تبدیل به یک پلازا می‌شود که ارتباط بین تالار حافظ و باغ ملی را برقرار می‌کند که در زمان‌هایی که در تالار حافظ تراکم جمعیتی داریم این تراکم جمعیت می‌تواند به باغ ملی سرریز و از این فضا هم استفاده شود.

طهماسبی ضمن تأکید بر اینکه استعلام‌های لازم از میراث فرهنگی نیز گرفته‌شده است، گفت: نماینده میراث فرهنگی در جلسه تصویب طرح این پروژه حضور داشت و نقطه نظرات خود را اعلام کرده‌اند و مشاور هم اصلاحات لازم را انجام داده است و درعین‌حال ما مرحله‌به‌مرحله از دستگاه‌هایی که می‌توانند کمک کنند کسب نظر می‌کنیم.

این در حالی است که کارشناس مسئول میراث فرهنگی استان فارس تأکید دارد که از نگاه کارشناسی میراث با کلیات طرح ارائه‌شده در خصوص باغ ملی، مخالف است.

سیامک بصیری اعلام کرد: باغ ملی جزو بناهای باارزش در حریم پروژه محور عرفان است و باید ساختار کلی و عناصر تشکیل‌دهنده باغ در آن حفظ شود.

مهرداد ایروانیان، یکی از معماران و شهر سازان بنام فارس و کشور نیز مخالفت خود را صراحتاً با اجرای این طرح اعلام کرد.

ایروانیان گفت: ما هم ‌نگران این موضوع هستیم، ما کاملاً اعتقادداریم که باغ ملی باید به همین صورت حفظ شود و چیزی در آن ساخته نشود.

رئیس کمیسیون فرهنگی اجتماعی شورای شهر شیراز ضمن یادآوری اینکه هنوز طرح به این کمیسیون ارائه نشده است، گفت: بر اساس مصوبه شرح وظایف کمیسیون‌ها، نظارت بر طرح‌هایی که ارتباط به حوزه تاریخی و فرهنگی پیدا می‌کند با کمیسیون فرهنگی است.

احمد تنوری ادامه داد: از طرفی ارجاع طرح‌ها به کمیسیون‌ها با نظر هیئت‌رئیسه انجام می‌شود و این پروژه نیز از طرح‌هایی به شمار می‌رود که صرفاً جنبه گردشگری آن بررسی‌شده است و سایر جنبه‌ها، خصوصاً فرهنگی و اجتماعی در کمیسیون‌های تخصصی باید بررسی و تائید شود.

تنوری با اشاره به اینکه اکثریت اعضای کمیسیون فرهنگی در این خصوص نظر واحدی دارند، گفت: بهتر بود که طرح به کمیسیون فرهنگی ارجاع می‌شد و اعضای این کمیسیون نظر جمعی را به شورا و مردم اعلام می‌کردند.

او با یادآوری اینکه شیرازی‌ها عموماً و اکثر مردم فارس، خاطره جمعی با باغ ملی دارند، گفت: در سال‌های اخیر اجرای برخی از پروژه‌ها منجر به آسیب‌های جبران‌ناپذیر به فضاها و اماکن تداعی‌کننده خاطرات جمعی مردم شیراز شده و لازم است توجه و حساسیت بیشتری به حفظ این‌گونه فضاها داشته باشیم.

تنوری با تأکید بر اینکه اجرای پروژه باغ‌موزه در باغ ملی جدا از اینکه امکان دارد به هویت تاریخی این باغ لطمه وارد کند، می‌تواند در مسیر ثبت این باغ، در پروژه ثبت باغ‌های ملی کشور، مانع بتراشد، گفت: باید قبل از هر تصمیمی در خصوص این پروژه ابعاد مختلف را از دیدگاه کارشناسی بررسی کرد.

رئیس سابق شورای اسلامی شهر شیراز گفت: این پروژه مصوبه شورا ندارد، زیرا تمام پروژه‌های تکلیفی به شهرداری، نظیر ۲۷ پروژه مصوب شورای شهر، دارای ردیف بودجه است.

سید احمدرضا دستغیب ادامه داد: بخشی از این پروژه به‌عنوان ساخت سالن تئاتر، مصوبه شورای شهر را ندارد و ظاهراً فقط در کمیسیون گردشگری تصویب‌شده درصورتی‌که باید در کمیسیون فرهنگی مصوب شود و بعد تائیدیه و مصوبه صحن علنی را هم بگیرد لذا این اشکال قانونی به طرح یادشده وارد است.

دستغیب با یادآوری اینکه باغ ملی از قدیمی‌ترین باغ‌ها و از بقایای منطقه جنت‌آباد و مصلای شیراز است، گفت: ضمن بهسازی، باید هویت تاریخی این باغ حفظ‌شده و از ساخت هر بنایی که هویت آن را با مخاطره مواجه کند، پرهیز شود.

این عضو کمیسیون فرهنگی شورای شهر شیراز افزود: من در این خصوص به شهردار شیراز و همچنین مدیرکل میراث فرهنگی استان فارس مکاتبه کرده‌ام و منتظر جواب ایشان هستم.

دستغیب گفت: طی نامه‌ای از شهردار محترم شیراز درخواست کرده‌ام که هرگونه اقدام اجرایی در خصوص باغ ملی، تا زمان بررسی کارشناسانه و دقیق و تصویب در شورا و تائید در مراجع قانونی، متوقف شود.

یکی دیگر از اعضای شورای اسلامی شهر شیراز گفت: فقط بخشی از این پروژه مصوبه شورای شهر را دارد و بخشی که بدون مصوبه شورا به این طرح اضافه‌شده به هویت این باغ آسیب وارد می‌کند و نباید اجرا شود.

لیلا دودمان ضمن فاجعه خواندن این پروژه گفت: من به‌محض اینکه به‌طور ناگهانی به‌عنوان یک شهروند از این پروژه اطلاع پیدا کردم فهمیدم که این طرح با باغ ملی همخوانی ندارد و لذا به اجرای آن اعتراض کردم.

دودمان تأکید کرد که ورود حجم زیاد جمعیتی به‌محض اجرای این پروژه به باغ ملی، یکی از عوامل تأثیرگذار در تخریب آن خواهد بود، گفت: باغ ملی تنها بخش اکولوژیک در پروژه محور عرفان است و این طرح اصلاً در پروژه پیاده راه عرفان توجیه ندارد.

این عضو کمیسیون فرهنگی شورای شهر شیراز  با اشاره به پروژه ثبت باغ‌های ملی کشور در فهرست میراث فرهنگی، گفت: همان‌طور که شهرداری با صدور مجوز برای هتل آسمان باعث شد مجموعه زندیه از ثبت در فهرست آثار یونسکو محروم شود با صدور مجوز برای ساخت این پروژه نیز ثبت ملی این باغ تاریخی را با خطر جدی مواجه می‌کند.

دودمان خواستار این شد که متخصصین حوزه فرهنگ و حوزه معماری شهرسازی نظرات خود را با در نظر گرفتن تمام ابعاد این طرح ازجمله بعد اجتماعی و میراث فرهنگی به اشتراک بگذارند.

یکی دیگر از اعضای کمیسیون فرهنگی شورای شیراز نیز ضمن ابراز مخالفت کامل خود با پروژه باغ موسیقی و تئاتر در محل باغ ملی شیراز، گفت: در جلسه‌ای که به همین منظور تشکیل‌شده بود اعلام کردیم که به‌هیچ‌عنوان نباید به هویت این باغ که جزو باغ‌های قدیمی شیراز محسوب می‌شود و قدیم به آن جوان آباد می‌گفتیم، خدشه وارد شود.

محمدتقی تذروی افزود: باغ ملی و بنای مقابل آن یعنی سیلو، از آثار تاریخی شیراز محسوب می‌شوند و نباید هیچ آسیبی ببیند.

این عضو شورای شیراز گفت: هرگونه تصمیم‌گیری در خصوص اجرای این پروژه باید قانون‌مند باشد و بدون تائید و نظر شورای فنی اداره کل میراث فرهنگی نباید تصمیمی گرفته شود.

کد خبر 510454

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
8 + 3 =