پرنیان علی‌بخشی - خراسان رضوی ـ خبرنگار: کارشناسان «رجبعلی لباف‌خانیکی» را باستان‌شناس فعالی توصیف می‌کنند که خراسان را با مطالعات و فعالیت‌های میدانی بررسی کرده و با این سرزمین آشناست.

رجبعلی-لباف-خانیکی2

گواه این جملات را می‌توان در ۴٠ سال تلاش او برای پی‌ بردن به تاریخ پنهان در دل خاک‌ها مشاهده کرد. مجموعه‌هایی چون قنات قصبه گناباد، شادیاخ نیشابور و مسجد جامع زوزن خواف برای نخستین‌بار به همت او ابهام‌زدایی و به جهانیان معرفی شده است. لباف‌خانیکی، کارشناس ارشد باستان‌شناسی، در کارنامه کاری‌اش علاوه بر تألیف و چاپ ١٨ کتاب و ١۴٩ مقاله علمی، سمت‌هایی چون کارشناسی موزه ایران‌باستان تا مدیر کلی سازمان میراث فرهنگی، صنایع ‌دستی و گردشگری خراسان را دارد.

او اکنون نیز که دوران بازنشستگی‌اش را می‌گذراند با برگزاری دوره‌های آموزشی باستان‌شناسی، ایران‌شناسی و تاریخ تمدن در شناساندن ارزش‌های فرهنگی و تاریخی ایران‌زمین به علاقه‌مندان کمک می‌کند. علاوه بر آن با هدف ایران‌شناسی سفرهای علمی و سیاحتی نیز به نقاط مختلف ایران برگزار می‌کند. به پاس همین تلاش‌هاست که بزرگداشتی برای گرامیداشت او در موزه خراسان بزرگ برگزار شد. همشهری با او به گفت‌وگو نشسته است که در ادامه می‌خوانید.  

استاد رجبعلی لباف ضمن تشکر ویژه از همسر و فرزندانش به بیان بخشی از فعالیت‌های خود می‌پردازد و بیان می‌کند: اولین فعالیتم در اداره کار به‌ عنوان کارشناس باستان‌شناسی، بررسی و شناسایی دشت گرگان بود. بسیار خرسندم جزو معدود افرادی هستم که رشته تحصیلی مورد علاقه‌ام را انتخاب کرده‌ام. علت موفقیتم در این حوزه بی‌شک علاقه‌مندی‌ام به این رشته بوده است.  

وی ضمن بزرگداشت استاد حوزه باستان‌شناسی خود شادروان دکتر نگهبان درباره علت فعالیت خود در منطقه خراسان می‌گوید: استاد نگهبان تنها راه دستیابی به پاسخ سؤالات مجهول در ذهن را افزایش دامنه شناخت عنوان کرد که اگر این مهم حاصل شود می‌توان در همه حوزه‌ها سرآمد بود. در راستای همین رهنمود با توجه به عناصر فرهنگی تاریخی ویژه‌ای که استان خراسان داشت بنا به درخواست خودم به خراسان منتقل شدم و به عنوان کارشناس باستان‌شناس به ‌کار خود ادامه دادم. اولین کاوش من در این استان حفاری‌ در گناباد بود.  

استاد لباف در ادامه خاطرنشان می‌کند: بسیاری از اتفاقات و جنبش‌ها در خراسان اتفاق افتاده است. برای همین خراسان برای من یک علامت سوال بزرگ بود که باید به آن پاسخ می‌دادم.  وی می‌افزاید: ما اکنون مجموعه‌های فاخر باستانی فراوانی در منطقه داریم، اما نتوانستیم امکانات لازم را برای این‌که مردم بتوانند از آنها بازدید کنند فراهم آوریم. همچنین هزینه کاوش‌های باستان‌شناسی بسیار زیاد و تأمین آن به سادگی امکان‌پذیر نیست، ولی امیدواریم با توجه به علاقه‌مندی که مسئولان میراث فرهنگی استان دارند برای رفع این مشکل بکوشند.  

این باستان‌شناس با اشاره به مهم‌ترین مساله در باستان‌شناسی خراسان مطرح می‌کند: کمبود آثار مدنیت اشکانیان از پرسش‌های مهمی است که هم‌اکنون درباره باستان‌شناسی در خراسان مطرح می‌شود. شاید بسیاری ندانند که اشکانیان به‌عنوان دیرپاترین سلسله پیش از اسلام با ۵۰۰ سال پادشاهی خراسانی ‌هستند. زندگی اشکانیان توأم با صرفه‌جویی و قناعت و شیوه حکومت آنان آزادمنشانه و دموکراتیک بود.

آنها ٢ مجلس داشتند که در حاکمیت تأثیر زیادی داشت تا جایی‌ که حتی می‌توانستند شاه را عزل کنند. بسیاری از محققان، شخصیت‌های شاهنامه را به دوره اشکانی نسبت می‌دهند که اگر این فرضیه را بپذیریم، می‌توانیم تصور کنیم که آنان مردمانی جنگجو و رزم‌آور بودند. به‌گونه‌ای که ٢ برادر به نام شیرداد و اشک، بنیان‌گذاران حکومت اشکانی، توانستند بر یونانیان پیروز شوند و خراسان و ایران را از سلطه آنان آزاد کنند. متاسفانه چون سلسله اشکانی زرق‌ و برق و تجمل‌گرایی سلسله‌های هخامنشی و ساسانی را نداشت، چندان توجه باستان‌شناسان غربی را به خود جلب نکرد و از طرفی برخی حاکمیت‌ها که خواسته‌اند حکومت‌های هخامنشی و ساسانی را برای خود الگو قرار دهند، کوشیده‌اند کاوش‌های باستان‌شناسی را بیشتر در محوطه‌های هخامنشی و ساسانی در جنوب غرب و جنوب ایران متمرکز کنند.  

کد خبر 441853

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.

دیدگاه خوانندگان

آخرین خبرهای بازار